CHP’nin Gölge Kabinesi’nde ekonomiden sorumlu olan İstanbul Milletvekili Umut Oran, ekonomideki son gelişmeleri “Ekonomi Raporu : Borsa’da Yerli Out, Yabancı In” başlığıyla raporlaştırdı. Raporu okuyucularımızın dikkatine sunuyoruz:
Raporun
- 1. bölümünü Ekonomi Raporu : ISO-500’de Borçlar Arttı, Karlar Azaldı – 1
- 2. bölümünü Ekonomi Raporu : 2012’de Ekonomide Daralmanın Fotoğrafı – 2
- 3. bölümünü Ekonomi Raporu: Kısa Vadeli Dış Borç 100 Milyar $’a Dayandı – 3
- 4. bölümünü Ekonomi Raporu : İhracat Bir Önceki Yıla Göre Düşüş Yaşadı – 4
başlıklarını tıklayarak okuyabilirsiniz.
Raporun bugunkü bölümünde Merkez Bankasının enflasyon öngörüsü ve Borsanın yatırımcıları analiz ediliyor.. Aşağıda bu bölümü bulacaksınız..
- ABD ve AB’deki parasal genişlemeye bağlı olarak “güvenli liman” Türkiye’ye dış kaynak akışının artacağı, bunun da döviz arzını artırarak kurları aşağı çekeceği beklentisi gerçekçi değil. Merkez Bankası, zaten sıcak para girişi hızlanırsa, rezerv artırma yoluna gidecek. Dolayısıyla kurlarda, enflasyonu ciddi biçimde aşağı çekecek bir düşüş beklememek lazım.
- Dünya buğday, mısır ve soya fiyatlarında yükseliş yaşanıyor. IMF, bir gıdada bir küresel kriz ihtimali konusunda uyarıyor. Bu gelişmelerin Türkiye’ye de yansıması, bu yıl gıda fiyatlarında yaşanan olumlu seyrin tersine dönmesi güçlü olasılık.
- Bütçe dengesindeki bozulma ile Merkez Bankası’nın enflasyon hedefini aşağı çekme kararıyla çelişiyor. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Haziran’da yaşanan ciddi bozulma üzerine, gerekirse “ek vergi” koyacaklarını açıkladı. Hükümet, daha önce sigara ve alkollü içkide maktu verginin yüzde 20 artırılması yönünde Bakanlar Kurulu’na yetki almıştı. Bu yetkinin kullanılması durumunda bunun yıllık enflasyona etkisi 0.3 puan olarak hesaplanıyor.
- Ağustosta başlayacak 2013 bütçe ve plan çalışmaları kapsamında, bütçedeki bozulma ve gelecek yıl gelir planına bağlı olarak Eylül ayında yeni zamların gündeme gelmesi bekleniyor. Bu da enflasyonda son çeyrekte yaşanacak hızlanmanın işaretini veriyor.
- Bu tespitler, Merkez Bankası’nın enflasyon hedefini aşağı çekmesinin iyimser bir karar ve temenni niteliğinde olduğunu gösteriyor.
- Yılın ilk altı ayında İMKB’de yerli yatırımcı sayısı 4 bin 97 kişi azalarak 1 milyon 85 bin 957’ye gerilerken, yabancı yatırımcıların sayısı 104 kişilik artışla 7 bin 836’ya ulaştı.
- Altı ayda yerli yatırımcıların hisse senedi portföyünün değeri yüzde 19.9 oranında 10.5 milyar liralık net artışla 63.4 milyar; yabancı yatırımcıların portföyü ise yüzde 22.7 oranında net 19.7 milyar lira büyüyerek 106.6 milyar liraya yükseldi.
- Borsa’da yabancıların 2011 sonunda yüzde 62.2 olan payı bu yıl haziran sonunda yüzde 62.7’ye yükseldi.
- İMKB’deki yabancı yatırımcılar içinde en büyük portföy ABD’lilere ait bulunuyor. Haziran sonu itibariyle 1.199 ABD’li yatırımcı toplam 34 milyar liralık portföyle İMKB’de yüzde 20 pay alıyor.
- ABD’li yatırımcıları 23.3 milyar liralık portföy ve toplamda yüzde 13.7 payla 522 İngiliz yatırımcı izliyor.
- Yabancı yatırımcıların portföy büyüklüğüne göre sırasıyla Lüksemburg, Norveç, Hollanda, İrlanda, Yunanistan, Belçika, Fransa, Singapur ilk 10 ülke arasında yer alıyor.
- Yabancı yatırımcıların 2 bin 286’sı 1 milyon TL’nin üzerinde portföy yönetiyor. Bu yatırımcıların toplam portföy değeri ise 106.1 milyar liraya ulaşıyor. Başka deyişle İMKB’nin yaklaşık üçte ikisi, 2 bin dolayındaki yabancı yatırımcının kontrolünde bulunuyor.
- 1 milyonun üzerindeki yerli yatırımcıya ait toplam 63.4 milyar liralık portföyün ise yüzde 75 oranındaki 47.8 milyarının sadece 3 bin 484 kişinin elinde olduğu dikkati çekiyor.
VIII. MERKEZ BANKASI ENFLASYON HEDEFİNİ DÜŞÜRDÜ
Merkez Bankası, 2012 sonunda yüzde 6.5 olan enflasyon hedefini 0.3 puan aşağı çekerek yüzde 6.2’ye indirdi.
Çekirdek enflasyonda aşağı yönlü eğilimin sürmesi öngörülüyor. 2012 yılının 3. enflasyon raporunu açıklayan Merkez bankası Başkanı Erdem Başçı, faiz indirimi ile ilgili herhangi bir sinyal vermediklerini, temkinli duruşlarının devam ettiğini söyledi. İç talepte yatay bir seyir bekleyen Başçı, faiz koridorunu bir miktar daraltmanın mümkün olabileceğini söyledi.
Merkez Bankası’nın öngörüleri ne kadar gerçekçi?
IX. BORSA 2 BİN YABANCININ KONTROLÜNDE
Yılın ilk yarısında Borsa, yabancı yatırımcı ağırlıklı olarak büyümeye devam etti.
Merkezi Kayıt Kurumu verilerine göre, ocak-haziran döneminde İMKB’de yerli yatırımcı sayısı 4 bin 97 kişi azalarak 1 milyon 85 bin 957’ye gerilerken, yabancı yatırımcıların sayısı 104 kişilik artışla 7 bin 836’ya ulaştı.
Altı ayda yerli yatırımcıların hisse senedi portföyünün değeri yüzde 19.9 oranında 10.5 milyar liralık net artışla 63.4 milyar; yabancı yatırımcıların portföyü ise yüzde 22.7 oranında net 19.7 milyar lira büyüyerek 106.6 milyar liraya yükseldi.
Bu gelişmelerle İMKB’deki toplam yatırımcı sayısı 3 bin 993 kişi azalarak 1 milyon 93 bin 793’e gerilerken, toplam portföy büyüklüğü yüzde 21.7 oranında net 30.3 milyar liralık büyümeyle 169 milyar 962 milyon liraya yükseldi.
İlk ayda İMKB’de yatırımcı sayısı ve portföy gelişimi
| YATIRIM I SAYISI (Kişi) | PORTbrFÖY DEĞERİ (Milyon TL) | |||||
| Aralık 11 | Haziran 12 | Değ.(%) | Aralık 11 | Haziran 12 | Değ.(%) | |
| YABANCI | 7.732 | 7.836 | 1,3 | 86.851 | 106.558 | 22,7 |
| Tüzel | 1.100 | 1.127 | 2,5 | 25.400 | 32.131 | 26,5 |
| Diğer | 2.087 | 2.155 | 3,3 | 61.105 | 74.024 | 21,1 |
| Gerçek | 4.545 | 4.554 | 0,2 | 346 | 403 | 16,5 |
| YERLİ | 1.090.054 | 1.085.957 | -0,4 | 52.859 | 63.404 | 19,9 |
| Tüzel | 3.111 | 3.775 | 21,3 | 17.213 | 22.089 | 28,3 |
| Diğer | 548 | 581 | 6,0 | 5.687 | 6.968 | 22,5 |
| Gerçek | 1.086.395 | 1.081.601 | -0,4 | 29.959 | 34.347 | 14,6 |
| TOPLAM | 1.097.786 | 1.093.793 | -0,4 | 139.710 | 169.962 | 21,7 |
| Tüzel | 4.211 | 4.902 | 16,4 | 42.613 | 54.220 | 27,2 |
| Diğer | 2.635 | 2.736 | 3,8 | 66.792 | 80.992 | 21,3 |
| Gerçek | 1.090.940 | 1.086.155 | -0,4 | 30.305 | 34.750 | 14,7 |
Borsa portföyünün beşte biri ABD’lilerin
İMKB’deki yabancı yatırımcılar içinde en büyük portföy ABD’lilere ait bulunuyor. Haziran sonu itibariyle 1.199 ABD’li yatırımcı toplam 34 milyar liralık portföyle İMKB’de yüzde 20 pay alıyor. ABD’li yatırımcıların ardından 23.3 milyar liralık portföy ve toplamda yüzde 13.7 payla 522 İngiliz yatırımcı geliyor.
Yabancı yatırımcıların portföy büyüklüğüne göre sıralamada bu iki ülkeyi Lüksemburg, Norveç, Hollanda, İrlanda, Yunanistan, Belçika, Fransa, Singapur izliyor. Haziran sonu itibariyle İMKB’de 204 Lüksemburglu yatırımcıya ait toplam 4.2 milyar, 21 Norveçli yatırımcının 3.6 milyar, 73 Hollandalı yatırımcının 3.5 milyar, İrlandalı 124 yatırımcının 3.2 milyar, 48 Yunan yatırımcı ile 71 Fransız ve 33 Belçikalı yatırımcının 3’er milyar lira dolayında, Singapurlu 8 yatırımcının da 2.2 milyar liralık hisse senedi portföyü bulunuyor. Bu on ülkeden yatırımcıların toplam sayısı 2 bin 303 kişi ile toplam yabancı yatırımcı sayısının yüzde 29’unu, sahip oldukları portföy ise toplam yabancı portföyünün yaklaşık yüzde 80’ini oluşturuyor.
Diğer ülkelerden 5 bin 560 yatırımcının toplam portföy büyüklüğü ise 23.5 milyar lira. Böylece toplam yabancı yatırımcı sayısı 7 bin 863’e, portföy büyüklüğü de 106.6 milyar liraya ulaşıyor. İMKB’deki toplam yatırımcı sayısı içindeki oranı yüzde 1’e ulaşmayan yabancılar, toplam portföyün ise yüzde 62.7’sine sahip durumda…
Borsanın üçte ikisi 2 bin 286 yabancının elinde
Yatırımcıların portföy büyüklüğü bazında bakıldığında daha da ilginç bir tablo ortaya çıkıyor. Yabancı yatırımcıların 2 bin 286’sı 1 milyon TL’nin üzerinde portföy yönetiyor. Bu yatırımcıların toplam portföy değeri ise 106.1 milyar liraya ulaşıyor. Bu da toplam yabancı portföyünün yüzde 99.6’sını, toplam Borsa portföyünün yüzde 62.5’ini oluşturuyor. Başka deyişle İMKB’nin yaklaşık üçte ikisi, 2 bin dolayındaki yabancı yatırımcının kontrolünde bulunuyor. 1 milyon 85 bin 957 yerli yatırımcının ise sadece 3 bin 484’ü 1 milyon TL’nin üzerinde portföye sahip bulunuyor. Bunların toplam portföy büyüklüğü 47.8 milyar liraya ulaşıyor. Bu da yerlilere ait toplam 63.4 milyar liralık portföyün yüzde 75’ini oluşturuyor.
İMKB’deki yabancı yatırımcılarda ilk 10 ülke
| Ülke | Yatırımcı Sayısı (Kişi) |
PORTFÖY | |
| Milyon TL | İMKB Pay (%) |
||
| ABD | 1.199 | 34.040 | 20,0 |
| İngiltere | 522 | 23.326 | 13,7 |
| Lüksemburg | 204 | 4.177 | 2,5 |
| Norveç | 21 | 3.621 | 2,1 |
| Hollanda | 73 | 3.472 | 2,0 |
| İrlanda | 124 | 3.169 | 1,9 |
| Yunanistan | 48 | 3.045 | 1,8 |
| Belçika | 33 | 2.996 | 1,8 |
| Fransa | 71 | 2.971 | 1,7 |
| Singapur | 8 | 2.219 | 1,3 |
| 10 ÜLKE TOPLAMI | 2.303 | 83.036 | 48,9 |
| Diğer ülkeler | 5.560 | 23.522 | 13,8 |
| TOPLAM YABANCI | 7.863 | 106.558 | 62,7 |
| YERLİ YATIRIMCILAR | 1.085.957 | 63.404 | 37,3 |
| GENEL TOPLAM | 1.093.820 | 169.962 | 100,0 |
Kaynak : 