Bu makalenin
- ilk bölümünde Tanımlar ve Giriş konusunu buraya tıklayarak
- ikinci bölümünde “Fikri Hukuk Bakımından Dijital Eserlerin Korunması” konusunu buraya tıklayarak
- üçüncü bölümünde, Dijital Oyunları Eser Olarak Değerlendirilmesi konusunu buraya tıklayarak
- dördüncü bölümünde, Eser Sahibi ve Oyuncuların Hakları Açısından Güncel sorunları buraya tıklayarak
okuyabilirsiniz.
3. Ücretsiz başlayıp ve bir süre sonra ücretliye dönen oyunlar : Ücretsiz online oyunların yeni medya araçları ile yaygın bir şekilde kullanılmasını takiben, bu artışın beraberinde başta tüketici hukuku ve etik alanlarında olmak üzere, birçok disiplin bakımından tartışmalar doğmuştur. Ücretsiz oyunların reklamlar ile birlikte sunulması veya oyunun devamı yahut geliştirilmesi için araçların (item) alınması gerekliliği ücretsiz olarak sunulmuş da olsa, bu tip oyunlara bir ekonomik değer yüklenmektedir.
Bu noktada, oyuncuların sonraki aşamalarda ücretsiz oyunların ücretli hale döneceği hususunda yeteri kadar bilgilendirilmiyor olması, etik açısından problem doğurmakla birlikte, borçlar hukuku bakımından da sorun teşkil etmektedir. Online oyunu piyasaya süren firma tarafından tek taraflı olarak hazırlanarak kullanıcıya sunulan bu sözleşmelerdeki ilgili hükümler, genel işlem koşulları mahiyetindedir. 6098 sy. Yeni Türk Borçlar Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca;
“Genel işlem koşulları, bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleridir.”
Doktrinde genel kabul gördüğü üzere, genel işlem şartı ihtiva eden sözleşme, ancak kar şı tarafça kabul edildikten sonra hüküm ifade eder ve yine sözleşmede genel işlem şartları yer alıyorsa veya yollama yapılmışsa, bu şartlar bağlayıcılık kazanır. Fakat, genel işlem şartlarındaki bir hükmün emredici hukuk kaidelerine aykırı olmaması gerekir. Genel işlem şartlarındaki bir hükme dayanılması, hakkın kötüye kullanılmasını da teşkil etmemelidir.[38]
Nitekim TBK’nun 21. maddesine göre de;
“Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkânı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlıdır. Aksi takdirde, genel işlem koşulları yazılmamış sayılır.”
Bu düzenleme uyarınca, sözleşmede güçsüz olan tarafın eşitlik ilkesi gereğince yeteri kadar bilgilendirilmesi gerekmektedir. Bilgilendirme yapılmadığı takdirde, ücretsiz olarak başlayıp daha sonra ücretliye dönen oyunlar için sunulan sözleşmelerdeki ilgili hükümler, yapımcı firmanın TBK’nun 21. maddesine aykırı davranışı nedeniyle kullanıcı aleyhine dengesizliğe yol açacak ve bu nedenle yazılmamış sayılacaktır. Ancak bu bilgilendirme şartının sağlanması ve oyunun hangi aşamadan sonra ücretli olacağı hususunda kullanıcıya bilgi verilmesi durumunda, ücretsiz oyunların bu şekilde oyunculara sunulması herhangi bir hukuki sakınca doğurmayacaktır[39].
4. Korsan ürün sorunu : Korsan oyun şirketleri olarak adlandırabileceğimiz yayıncı şirketlerin pazara haksız olarak sürdüğü “item”lardan da anlaşılabileceği üzere, bir çok oyunun ve oyun içindeki tasarım ve yaratımların hukuka aykırı olarak çoğaltılmış kopyaları ortaya çıkmaktadır. Popüler oyunların kopyalarıyla kendi özel oyun sunucusunu işleten ve kendi topluluğunu kuranların yanı sıra, konsol oyunlarının kırılmış kopyalarını satanlar dijital oyun dünyasını yaralamakla birlikte, ayrıca bilişim suçları yönünden de cezai sorumluluk üstlenmektedirler[340].
5. Oyunun korunması amaçlı yazılımlar : Oyuncular, oyun sektörüne önemli ölçüde maddi kaynak yatırmaktadırlar. Özellikle online oyunlarda yaratılan karakterlerin oyun piyasasında ciddi anlamda ekonomik değerleri ortaya çıkmaktadır. Bu noktada oyunda çıkan teknik bir hata sonucu yaratılan karakterin veya satın alınan “item”ların yok olması, oyuncuları maddi zarara uğratmakta, bununla birlikte dijital oyunlar neredeyse hayat tarzları haline gelmiş birçok oyuncuyu manevi açıdan da yaralamaktadır. Bu sorunun çözümü için son zamanlarda “Anti Solution” yazılımı üreten şirketler türemiştir. Bu yazılımlar ile, online karakterler ve ek ürünler, oyuncunun kullanmış olduğu bilgisayarın hard diskine kaydedilebilmekte ve bu şekilde oyun sürecinde yaratılmış içerikleri koruma altına alınabilmektedir. Ancak, henüz herhangi bir hukuki ihtilaf doğmamış olmakla birlikte, böyle bir işlemin yapılabilmesi için oyunun yayıncısından izin alınması gerektiği açıktır. Zira, eser açıkça kopyalama, işleme ve çoğaltmaya uğramakta olduğundan, izin alınmadan yapılacak böyle bir işlemin hukuka aykırı olacağı tartışmasızdır.[41]
Sonuç bölümünü buraya tıklayarak okuyabilirsiniz.
[38] OĞUZMAN, Kemal / ÖZ, Turgut, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul, 2009, s. 22; YAVUZ, Cevdet, Borçlar Hukuku Dersleri (Özel Hükümler), İstanbul, 2008, 256.
[39] METHENITIS, Mark, Free to Play: It’s Addictive. Should We Regulate It? 16/05/2012, UK Goverment Plans Revamp Cosumer Laws Concerning Digital Content, (Erişim Tarihi: 22.04.2013).
[40] AHİ, Gökhan, GameX: Oyun Hukuku Konferansı, 2012, Oyun Hukuku Konferansı, (Erişim Tarihi: 01.05.2013).
[41] TEVETOĞLU, Mete, İstanbul Barosu Fikri Mülkiyet Sempozyumu, 27/04/2013.
Kaynak : 