Edward Snowden’in ifşaatları sonrasında ABD hükümetine karşı iyiden iyiye azalan güveni toparlama işi Obama’ya düştü. NSA’in veri toplama skandalı sonrasında ciddi eleştiriler alan Beyaz Saray, hem denetleme mekanizmasını sıkılaştırmak hem de teknik takibi düzenleyen PATRIOT Act yasası üzerinde bir takım değişiklikler yapmak istiyor. Obama bu değişiklik planlarının bir süredir gündemde olduğunu ve Snowden’in ifşaatlarıyla hiçbir ilişkisi olmadığını savunsa da, sivil hak savunucuları bu adımların Snowden sayesinde atıldığı görüşündeler.
Obama tarafından yapılan açıklamaya göre, 11 Eylül saldırıları sonrasında Bush yönetimi tarafından hazırlanan ve ABD Kongresi’nde onaylanarak 2001 yılında yürürlüğe giren PATRIOT Act yasasının 215’inci bölümünde bir takım değişiklikler yapılması gündemde. Bu öneriyle birlikte, ISP’lerden veri toplanmasında ve toplanan verilerin Kongre tarafından denetlenmesinde bir takım değişiklikler yapılacağı öngörülmekte ancak değişikliklerin detayları açıklanmıyor.
Bununla birlikte, Obama yönetimi NSA’in teknik takip taleplerini değerlendiren FISA Mahkemesi’nin çalışma şeklini de değiştirme planı yapıyor. Bugüne dek FISA Mahkemesi sadece NSA tarafından kendisine sunulan argümanları inceliyordu ve bunun sonucu olarak da kendisine son 30 yılda gelen toplam 34.000’e yakın talebin sadece 11’ini reddetmişti (onay oranı %99,97). Şimdi Obama tarafından önerilen değişikliklerle birlikte FISA Mahkemesi’nde bazı vakalarda (örneğin ISP’lerden toplu veri aktarımı talebi gibi) sivil hak savunucularının da (EFF gibi sivil toplum örgütleri) argümanları dinlenecek.
Ayrıca yine Obama tarafından önerilen değişikliklerle birlikte, NSA’in kendi bünyesinde bir sivil haklar çalışanı barındırması ve düzenli olarak şeffaflık raporları yayınlaması da planlanıyor. Bu raporlar NSA’in çalışma şeklini ve faaliyetlerini daha denetlenebilir hale getirecek ve bunun için özel bir web sitesi oluşturulacak. Obama ayrıca ABD hükümetinin iletişim teknolojileri üzerindeki hakimiyetinin yeterli olup olmadığının güvenlik sektörü önderlerinden oluşan bir grup tarafından incelenmesini de sağlayacak.
Obama, yaptığı açıklamalarda bu değişikliklerin sinyallerini Mayıs ayındaki bir konuşmasında verdiğini ve planlamanın Snowden ifşaatlarıyla hiçbir ilgisi olmadığını belirtmekte. Buna karşın EFF gibi sivil toplum örgütleri, benzeri değişiklik taleplerini 5-6 yıldır gündeme getirmeye çalıştıklarını ve hükümet ile bir türlü diyalog kuramadıklarını söyleyerek Snowden ifşaatlarının bu değişiklik planında büyük bir rol oynadığını açıklamaktalar.
Son bir not olarak, ABD Kongresi’nde NSA ve istihbarat örgütlerine olan desteğin hala son derece güçlü olduğunu hatırlatmakta fayda var. Hatta bazı Kongre üyelerinin NSA hakkındaki talepleri bile rahatlıkla reddedilebiliyor [1]. Dolayısıyla Obama’nın hazırladığı bu planın Kongre’den kolay kolay geçemeyeceği ve sırf göstermelik bir adım olsun diye hazırlandığını düşünenler de mevcut.
[1]-2 Kongre Üyesinin NSA Konusundaki Bilgi Talepleri Reddolundu
Kaynak : 