TBD’nin kamu bilgi işlem dairelerinin önünü açan önemli bir inisiyatifi Kamu-BİB. Bu grup her yıl çalışma grupları oluşturuyor ve bu grupların raporlarını da Ankara dışında yapılan ortalama 500 kişilik toplantılarda kamuoyuna açıklıyorlar. Raporları üstüste koyduğunuzda hayli yararlı ve ilk defa telafuz edilmiş –bilişimsizlik maliyeti gibi– kavramlarla karşılaşabiliyorsunuz.
Bu senenin raporlarından birisi e-devlet konusunda geldiğimiz noktayı analiz eden bir çalışmaydı. Dünyada sunulan sıralamalardaki durumumuzun da incelendiği bu özenli ve önemli noktaları ortaya koyan çalışmayı, grubun başkanı Mustafa Afyonluoğlu ile konuştuk.
turk.internet.com: e-Devlet konusunda durumu analiz eden ilginç bir rapor sundunuz. Bu raporu turk.internet.com okuyucuları için sizden tekrar almak istiyoruz ama öncelikle kendinizi tanıtır mısınız?
Mustafa Afyonluoğlu: Ben Mustafa Afyonluoğlu. TÜBİTAK’ta e-dönüşüm birim yöneticisi olarak görev yapıyorum. Ayrıca, Başbakanlık’ta e-Devlet danışma grubunda görev yapıyorum.
turk.internet.com: Mustafa Bey, TBD Kamu-BİB içinde e-Devlet sitelerinin kullanımı ya da e-devlet hizmetlerini internet üzerinden sunumu başlığı ile bir çalışma grubunu yönettiniz. Bu çalışma grubu neden kuruldu?
Mustafa Afyonluoğlu: Şöyle bir yaklaşım var: Biz ülke olarak e-Devlet alanında belirli bir çaba göstererek ileriye doğru gitmek arzusundayız ve özellikle 2006 yılından bu yana ciddi gelişmeler var. Fakat ne kadar geliştiğimizi ölçümleyemediğimiz için, bu amacımızla ilgili olarak ne seviyede olduğumuzu da aslında çok göremiyoruz. Dolayısıyla bunu görebilmenin yönteminin de ölçümleme olduğunu fark ettik.
Keza zaten uluslararası platformlarda böyle bir ölçümlerin yapıldığını biliyorduk ancak o ölçümlemeler ülke olarak değerlendiriyor bizi, dolayısıyla kurum bazında bunu nasıl yapabiliriz diye düşündük. Yani her kurum kendi ihtiyaçlarını fark edebilsin ve iyileştirme fırsatı doğsun ve böylece kurumun önemli var olma sebeplerinden biri olan verdiği hizmeti daha da iyi verebilme konusunda nasıl bir imkan sağlarızdan yola çıkıldı.
Süre kısıtlı olduğu için kapsamı, çerçevesi veya başlıkları daha mütevazi tutuldu ama amaç aslında burada bu yaklaşıma ilgi uyandırarak ulusal bazlı daha güçlü modellenmiş bir yapının bundan tetiklenerek ortaya çıkması ve kurumlarımızın bunu düzenli olarak kullanmaya başlamasıdır.
turk.internet.com: Mustafa Bey, Çeşitli kurumların World Ekonomik Forum’dan Birleşmiş Milletler’e ve de Türkiye’de ki Türksat’a kadar, çeşitli kurumlar Türkiye için çeşitli değerlendirmelerini verirken, “Türkiye verileri”nin aslında çok da iyi verilmediğini farkına vardığınızı söylediniz. Biraz bu konuyu açıklar mısınız?
Mustafa Afyonluoğlu: Şu şekilde bir örnek verebilirim. En çok ilgi duyduğumuz ölçümleme Birleşmiş Milletlerin. Birleşmiş milletlerin aldığı parametrelerden bir tanesi de telekomünikasyon altyapısıyla ilgili. Çok küçük bir araştırma yaptığımızda, bununla ilgili bilgilerin bilgi teknolojileri ve iletişim kurumu (BTK) tarafından ITU (International Telecom Union) adlı bir uluslararası kuruluşa ve zamanında eksiksiz olatak verildiğini gördük.
Ona rağmen en son elde ettiğimiz puanlarımıza baktığımızda sağlanan son bilgilerin kullanılmadığını, onun yerine birkaç yıl önceki bilgilerin kullanıldığından şüphelendik ve dolayısıyla kurumumuzdan önceki yıllara ait belgeleri de rica ettik ve gerçekten aynı matematiksel değere soktuğumuzda; örneğin 2012 yılında yayınlanan bir raporda 2011 yılı yerine 2010 yada 2009 yılı değerlerini kullandıklarını gördük. Dolayısıyla biz o yıllar daha düşüktük gelişme kapsamında.
turk.internet.com: Evet,o zamanda Türkiye ilerlememiş gözüküyor.
Mustafa Afyonluoğlu: Aslında mevcut durumumuzu yansıtmıyor,evet.
turk.internet.com: Peki buna karşı ne gibi bir çözüm geldi?
Mustafa Afyonluoğlu: Bunun gibi başka tespitlerimizde oldu, ilgili konuda katkı sağlayan ve yurtdışına veri gönderen kurumlarımızda belirli bir çalışma yaptıktan sonra ve bunu birleşmiş milletlerle nasıl paylaşırız gibi bir soru gündeme gelmişti. Bu kapsamda tam aynı dönemde benzer şikayetler ya da dilekler başka ülkelerden geldiği için Birleşmiş Milletler’in bu anlamda bir çalıştayı oldu, orada dile getirdik ve bu eksikliklerin genel olarak gözden kaçtığı veya bu şekilde uygulandığı fark edildi. Mesela bu çalıştayın sonunda az önceki duruma istinaden şöyle bir değerlendirme kararı alındı. İlk değerlendirmede bundan sonra artık her ülkenin hep aynı yılı değerlendirilsin. Eğer kimi ülkeler örneğin 2013 yılında iken bizde henüz 2012 yılı verileri yok ise o zaman herkes 2011 den değerlendirsin ki eşit şartlarda kıyaslama mümkün olabilsin.
turk.internet.com: Evet, anlıyorum. Peki başka ilginç olan ne sonuçlar var bu raporla ilgili?
Mustafa Afyonluoğlu: Örneğin bizim web sitelerimizde zaten vermekte olduğumuz ve başarılı olduğumuz kimi hizmetlerin yanlış web adreslerinde arandığını fark ettik.
turk.internet.com:Vatandaş tarafından mı?
Mustafa Afyonluoğlu:
Fakat birkaç sebeple –mesela bizim web sitelerimizin hepsinin aynı menü düzeninde olmamasından veya İngilizce karşılığının olmamasından veya hizmetin bakanlık tarafından değil de bakanlığın ilgili kuruluşu tarafından verilmesiyle– yanlış yerde arandığını ve aslında var olan hizmetin yok gibi göründüğünü fark ettik. Bunun ile ilgili bilgiler daha sonra Türkiye adına ilgili makamlar tarafından uluslararası platformda resmi olarak paylaşıldı.
Mustafa Afyonluoğlu – KAMU-BİB 15 – TBD from Noete.com on Vimeo.
turk.internet.com:Mustafa Bey bir de web sitelerinin kullanımı için ODTÜ de yapılan bir test çalışmasından bahsettiniz. Onun hakkında da biraz bilgi alabilir miyiz?
Mustafa Afyonluoğlu: Tabii ki; ODTÜ de Kürşat Çağıltay hocamız zaten bu konuda da daha önce bir çalışmaları olan birisi…
turk.internet.com: türk.internet.com’da yayınladık aslında o çalışmayı biz.
Mustafa Afyonluoğlu: Evet dolayısıyla aslında yaklaşım anlamında deneyimlerini bizle paylaştığında nasıl bu çalışmaya daha elle tutulur bir katkı sağlanacak olan bir fırsattı bizim için. Kendilerinden böyle bir çalışma rica ettik. Acaba biz bakanlıklarımız için uygulanabilecek ama belli bir bakanlığı hedeflemeyen, hepsine uygulanabilecek bir ilk başlangıç modeli oluştursak bir soru setiyle ve bunu da bakanlığın verdiği hizmetlerde uygulamaya katsak ve burada kullanılabilirliği oluşturmaya çalışsak kullanıcı açısından bunu nasıl yapabiliriz sorusunu Kürşat hocamız kendi ekibiyle gerçekleştirdi. Süre kısıtından dolayı belirli bir miktar kurum seçildi.5 kurumdan 27 tane soru seti hazırlandı ve mümkün olduğunca da dengeli dağılıma sahip demografik açıdan bir denek setiyle bu sorular deneklerle paylaşıldı. Göz izleme gibi, ısıl kalite gibi. Mesela farenin nasıl hareket ettiğiyle ilgili bir hizmeti araştırırken ne kadar tereddüt ettiği, ne kadar dolaştığı ne kadar hızlı ve çabuk bulduğu ile ilgili kısımlar izlenmeye çalışıldı.
turk.internet.com: Peki son olarak bu araştırmanın sonuçlarını bize biraz söyler misiniz?
Mustafa Afyonluoğlu: Değişik bu beş seçilen kamu kurumumuzun verdikleri web hizmetlerinde çok değişik başlıklarda iyileştirme fırsatlarının olduğunu fark ettik. Bazılarında fonksiyonel iyileştirmeler bazılarında kullanım kolaylıklarına ilişkin iyileştirmeler, dolayısıyla buradan da şunu görüyoruz aslında.
Bu soru setleri üzerinde daha geniş bir çalışmayla, daha olgunlaştırılmış bir model ile masaya geldiğinde her kurumumuz aslında kendi verdiği hizmeti bir adım daha ileriye götürebilmek için bir takım fırsatlara sahip olacak. Çünkü hizmeti hazırlayan ve sunan kesim gözüyle değil hizmeti kullanan gözüyle aslında neye ihtiyacımız var, o dünyadan bakıldığında bu geri dönüşler bizim verdiğimiz hizmetin kalitesinin artmasında veya standartlaşmasında aslında bir fırsat sağlayacak. Bunun bir de gizli bir çıktısı var aslında. Kurumlarımız bu geri dönüşler sayesinde hizmetlerini iyileştirdiğinde aslında tabi bizim için de ülke olarak önem verdiğimiz bu uluslararası ölçümlenmelerde de muhakkak ki daha iyi bir noktaya çıkmış olacağız.
turk.internet.com: Benim sorularım bu kadar sizinde eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Mustafa Afyonluoğlu: Çok teşekkür ediyorum. Beklentimiz bunun asıl büyük modele bir başlangıç adımı teşkil etmesi, bu konuda bir farkındalık oluşturması ve bunun bir proje olarak belki ülke gündeminde belirli bir kurum tarafından ele alınıp kurumlarımızla paylaşılması.
turk.internet.com: Çok teşekkür ederiz.
Kaynak : 