Edward Snowden tarafından ortaya çıkartılan NSA teknik takip ve izleme skandalı sonrasında online mahremiyet konusunda gündeme gelen endişeler sonunda BM düzeyinde yankı buldu. BM Genel Kurulu, Kişilerin Dijital Çağda Mahremiyet Hakkı’nı tanıyan bir bildiri yayınladı. Fransa, Almanya, İspanya ve İsviçre gibi ülkelerin BM temsilcileri tarafından imzalanan bildiri ne yazık ki bağlayıcı bir metin değil. Ancak bu bildirinin yayınlanması bile, mahremiyet hakkının ne denli önemli olduğu ve en üst düzeydeki politik merciler tarafından tartışılmaya başlandığını göstermesi açısından son derece önemli.
Tüm dünya, Edward Snowden tarafından ortaya çıkartılan NSA teknik takip ve izleme skandalı konusundaki sıcak gelişmeleri takip etmeye devam ediyor. Bu ortamda, aralarında Nobel Edebiyat Ödülü alan 5 ismin de bulunduğu 500’ün üzerinde aydın ise ortak bir metne imza vererek BM’nin bir an önce olaya müdahil olması ve uluslar arası geçerliliği olan bir dijital haklar sözleşmesi hazırlaması gerektiğini açıklamışlardı [1]. Change.org üzerinde başlatılan imza kampanyası [2] şimdiden 175.000’in üzerinde imza almış durumda [2]. BM’de aslında bu konuda kayıtsız kalmadı ve 20 Kasım’da verilen bir bildiri önergesi yapılan revizyonların ardından geniş bir katılımla imzalandı [3]. Söz konusu bildiride devletlere şu eylem çağırıları yapılıyor:
-
(a) Dijital iletişim dahil olmak üzere kişilerin mahremiyet haklarına saygı gösterilmesi ve bu hakkın korunması;
(b) Uluslar arası insan hakları yasalarıyla uyumlu ulusal yasal düzenlemeler de dahil olmak üzere mahremiyet haklarının çiğnenmesine bir son verilmesini sağlayacak önlemler alınması ve bu hak tecavüzlerini engelleyecek koşulların yaratılması;
(c)Uluslar arası insan hakları yasalarındaki tüm sorumlulukların kapsamlı ve etkin bir biçimde yürürlüğe konularak mahremiyet hakkını bu çerçevede değerlendirmek ve kitlesel gözetim, teknik takip ve veri toplama faaliyetleri de dahil olmak üzere iletişim gözetimiyle ilgili tüm mevzuatların, prosedürlerin ve uygulamaların gözden geçirilmesi;
(d)Devlet tarafından gerçekleştirilen iletişim takibi, teknik takip ve veri toplama faaliyetleri konusunda etkin, şeffaf ve bağımsız bir denetim mekanizması kurmak veya halihazırdaki bu tip mekanizmaların korunmasını sağlamak;
BM tarafından imzalanan bu bildirinin bağlayıcı olmadığını hatırlatmak gerekiyor. Ancak yine de başlangıç için, dijital mahremiyet hakkı konusunda önemli ve somut bir metnin ortaya çıkmış olması bile sevindirici bir gelişme.
[2]- Change.org’daki Dijital Çağda Bir Demokrasi Savunması İmza Kampanyası
[3] Dijital Çağda Mahremiyet Hakkı Konulu BM Bildirisi
Kaynak : 