- İlk bölümünü burayı tıklayarak
- ikinci bölümünü burayı tıklayarak
- üçüncü bölümünü burayı tıklayarak
okuyabileceğiniz yazı dizimize kaldığımız yerden devam ediyoruz;
Türk Telekom Geçiş Hakkı Bedeli Ödüyor mu?
Elbette arada göstermelik de olsa bazı açıklamalar yapıldı. Örneğin Türk Telekom’un İBB’ye yıllık 2 Milyon TL civarında bir bedel ödediği ortaya çıktı. Muhtemelen İBB’nin sadece telefon giderleri bunun çok üzerindedir. Zaten bir süre sonra bu bedelin geçiş hakkı bedeli olarak değil Türk Telekom’un İBB’nin altyapı işlerindeki kararları koordine eden Aykome birimine üye olmak için ödendiği ortaya çıktı. Aynı zamandan bu bedel Türk Telekom’un 2010 yılında belki İstanbul’daki şebekesi Türk Telekom’unki yanında 1/50, belkide daha küçük olan Superonline’ın kine yakın bir bedeldi.
Tüm bunların yanında yukarıda söylediğim gibi Türk Telekom bir taşla kuş sürüsü vurmak hevesindeydi. Öncelikle diğer işletmecilerin benzer bir altyapıyı kurmalarının siyasi güç yoluyla bilerek veya bilmeyerek önlenmesi, daha doğrusu önünün kestirilmesi gerekiyordu. Bunlardan ilki eğer bu model olacaksa hızla A-YAPA, Alt Yerel Ağın Paylaşıma Açılması modelinin çıkmasıydı ki, bu güne kadar bu olmadı. Ayrıca diğer işletmecilerin VAE, Veri Akış Erişimi modeliyle de bunu satmalarını önüne geçilmeliydi. VEA tarifeleri biraz geciktirildi. Alternatifler satışa başlayamadılar. Saha dolabı kurarak TT’ninkine benzer altyapı kurmak isteyenler ne başta İBB olmak üzere belediyelerden izin alabildiler ne de A-YAPA modeli olmadığı için kuracakları saha dolaplarını hanelere ulaştırma şansını yakalayabildiler. Bu da yetmedi, İBB vermediği saha dolapları için aldığı yıllık bedelleri 120 TL’den 2000 TL’ye artırdı. Herşey iyiydi de İBB neden böyle yapmıştı? Zaten bir işletmeciye saha dolabı verdiği nadir görülen bir durumdu, zaten TT’den saha dolapları için bedel aldığı belli değildi, neden bu kadar artırmıştı. Herhalde hızını alamamıştı.
Ancak kanama durmuyordu. Özellikle alternatifler İstanbul’da A ve B gelir gruplarının yaşadığı sitelere fiber ile girip her haneye fiber ile ulaşıyorlardı. Bu model TT’nin saha dolabına taşınmayı öngören modelinden hem daha başarılıydı, hem de aynı bile olsa bu gelir grupları TT yerine alternatif işletmecileri tercih ediyorlardı. Bunun üzerine TT Stratejistleri yeni modeller için toplantı odalarına kapandılar. Sonuçta yeni modellerle çıktılar. Bu yeni modele göre zaten fiber ile ulaşılmış olan saha dolaplarında durulmayacaktı. Ne de olsa dönemin sloganı “Durmak yok. Yola devam” dı. Saha dolaplarından fiber ile çıkıp binalara da girilecekti. Bunun için T11 diye bir model keşfedildi. Önceleri santrale, sonraları saha dolabına konulan DSLAM’ların dah ufakları her bir binanın altına yerleştirilecek ve alternatiflerin binaya fiber hızlarıyla sundukları hizmetlerle yarışılacaktı. Sanırım bu modeli bulan ve uygulatan kişiler şimdi TT’de tüfek ile kovalanıyordur.
Elbette bu modelde istendiği gibi başarılı olmadı. Öncelikler TT’nin bu kadar dağınık yapıda kurulmuş olan aktif elemanı yönetecek kadrosu yoktu. Saha ekipleri taşeronlaştırılmıştı. Ayrıca binalara sadece ekipman koymakla bitmiyordu. Buralara enerji sürekliliğini sağlayacak aküler, redresörler veya UPS’ler konulması gerekiyordu. Bunlar ise karmaşıklığı iyice artırıyordu. Bu süreçte bonus olarak seçilen CPE’ler de de sorun çıktı. Bunlar da yakın ve yandaş şirketten alınmıştı ama sürekli sorun çıkarıyorlardı. Yine kanayan yara kapanmamış, kan durmamıştı.
İşte sanırım tam bu noktada şirketin liderinin aklına o delice fikir geldi. Gidip bu alternatiflerin fiber çekmelerini önüne geçecekti. Zaten yeterince politik desteğe sahipti. Zaman zaman aralardan cılız da olsa “Artık siz de yatırım yapın”, “Artık siz de rekabetçi olun” gibi sesler çıksa da alternatiflere bu engeli oluşturmak zor olmasa gerekti.
2011 yılının Mart ayı ile başlayan bu süreç 2 yönde ilerledi. Artık İBB gelen altyapı baskılarına direnmekte zorluk çekiyordu. İzin vermemek dışında bir başka yöntem bulunmalıydı. Bir süre sonra imdada Belediye Meclisi yetişti. 2012 yılının sonuna doğru İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinden yeni bir geçiş hakkı tarifesi çıkartıldı. Bu tarifeyle bazı kalemlerde geçiş hakkı bedelleri 4-13 kat artırılıyordu. Alternatifler şimdi gelirlerinden daha fazla geçiş hakkı bedeli ödemek ile karşı karşıya kalmışlardı. Hızla hukuki başvurular yapıldı. Bir süre sonra bu tarifeler mahkeme kararları ile iptal ettirilecek ama geçen zaman TT’nin eline kar kalacaktı.
İkinci önemli gelişme ise İBB tarafından verilmeyen geçiş izinlerini ilçe belediyelerinden alınmasıydı. Özellikle burada Kadıköy Belediyesi’ne dikkat çekmek istiyorum. Şehir Meclisi kararı tüm belediyeleri bağlayıcı da olsa Kadıköy Belediyesi 2008 yılından 2011 yılına kadar hiçbir işletmeciye İBB yönetmeliğine uygun olarak da gelse 1 metre bile kazı izni vermemişti. Gelenleri polise şikayet ediyor, haklı haksız gerekçelerle makinalarına el koydurtuyordu. Bu durum serbest dönemde yani 2008-2011 yılları arasında İBB’nin ilgili birimleri ile Kadıköy belediyesi arasında gerilime yol açmıştı. İşte o Kadıköy Belediyesi 2012 yılının ikinci yarısından itibaren Superonline’a belediye sınırları içersinde kazı yapma ve geçiş hakkı vermeye başladı. Sektördeki oyuncular bunun nasıl olduğunu bugüne kadar anlamış ve çözebilmiş değiller. Bu belediyelere başka bazı CHP’li ve hatta Ümraniye gibi AKP’li belediyeler eklenince Superonline 2 yıl içerisinde yasaklı şehirde önemli bir altyapı sahibi oluverdi. İBB ile bu belediyeler arasında yaşanan çatışmalar kayıkçı kavgası mıydı? Bilinmez.
Türk Telekom özelleşti ama hala insan kaynakları yönetimi politik. Yani onun teyze oğlu ya da bunun yeğeni ile gidiyor. Dolayısıyla bu şirket devlet zamanı hantallığından kurtulmuş değil. Üstüne üstlük, zamanında devlet yönetimi altındayken her türlü yurtdışı ve içi eğitimi almış olan teknik kişiler için bir kariyer planlaması yapılmadı, devlete geçmelerine ya da emekli olmalarına ses çıkarılmadı. Dolayısıyla şirketin teknik açıdan
Peki bu söylentiler doğru muydu? Yasaya uygun işler mi yapılmaktaydı? 5809 sayılı yasa Telekomünikasyon sektörünü düzenliyordu. Bu yasaya göre tüm işletmeciler eşit haklara sahiptiler. Yani eğer biri için geçiş hakkı veriliyorsa, diğer isteyen işletmeci için de verilir olmalıydı. Oysa bir süredir Türk Telekom dışında işletmeciler kazı izni alamaz iken şehrin çeşitli yerlerinde Türk Telekom’a ait araçların rahatlıkla kazı yapar oldukları görünür olmuştu. Birkaç işletmeci bu durumu fotograflayıp şikayet eder gibi olduysa da İBB yetkilileri tarafından bu kazıların yeni kazı olmadığı, arıza tamiri için verilen kısa ve geçici izinler olduğu cevabıyla susturuldular.
Gelişmeler şimdilik bu kadar ama fiber konusunu izlemeye devam ediyoruz..
Kaynak : 