İnternet ve Bilişim konularında yetkili Bakanlık olan Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme’den sorumlu bakan Lütfi Elvan dün bir açıklama yaptı ve çeşitli konulara değindi. Ancak üzücüdür ki, yaptığı açıklamaların hemen hepsinde yanıltmalar söz konusu. Bunları kendi bilmediği, ya da öyle sandığı, ya da yanıltıldığı için mi böyle anlatıyor, bilemiyoruz. Ama biz her konudaki durumu aktaralım. Kendisi açıklama yapmak isterse yine yayınlarız.
İnternet Geliştirme Kurulu’na Destek Verdiğimiz Çalışma BU DEĞİL
İlk olarak şunu belirtelim; Bakan Elvan, internet kanununun alelacele hazırlanmadığını ve internet sektörünün paydaşları ile birlikte 2 yıl önce çalışıldığını ve hatta geçen yıl bitirildiğini söylüyor. Yanılmıyorsam, İnternet Geliştirme Kurulu tarafından yapılan ve bir çok internet sektörü paydaşının katıldığı bazı çalışmaları kastediyor ama ne yazık ki, sözleri yanıltma içeriyor çünkü doğrudur biz o çalışmalara katıldık, ama bugün önümüze gelen metinlerle, o gün yaptığımız çalışmalar arasında bir ilişki bulunmuyor.
Aslında bunu Bakan Elvan kendisi Bakanlığına bağlı kurumlardan birisi olan ve halen kendi Bakanlığının altındaki web sitesinde yer alan metne bakarak görebilir!
İnternet Geliştirme Kurulu tarafından 2009-2011 arasında hazırlanan ve 5651 sayılı kanunun geliştirilmesi konusundaki metne dikkatlerinizi çekiyorum. Burayı tıklayarak ulaşabileceğiniz bu metin, herkesin üzerinde % 100 anlaştığı bir metin olmasa da, 5651’in iyileştirilmesi yolunda atılan bir adım olarak değerlendirilmişti.
Şimdi ortaya çıkan metinle alakası yok.
Ama Bakan Bey bunu bilerek söylüyorsa, çok talihsiz bir açıklama, bilmeden öyle sanıyorsa da, bizzat kendi Bakanlığının sayfalarında bulunan metne bakmaması, bilmemesi şaşırtıcı.
Bilgi Kirliliğini KİM Oluşturuyor?
Bakanlık toplantı salonunda TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen 5651 Sayılı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun”da yapılan değişikliklere ilişkin bilgilendirme toplantısı düzenleyen Elvan, internet düzenlemesine ilişkin değişik yorumların yapıldığını ve bilgi kirliliğinin oluştuğunu ifade etti.
Biz de bu birli kirliliğini kimin yaptığını merak ettik. Kendisinin açıklamalarındaki konuları analiz edeceğiz. İşte yukardaki paragrafta ilk analizi verdik. Şimdi gelelim diğerlerine;
Bakan Elvan: İnternetin Yasaklanmasının Kolay Olduğu Mekanizmayı Ortadan Kaldırıyoruz
Temel amaçlarının kişilik haklarının korunması ve vatandaşların mağduriyetinin giderilmesi olduğunu dile getiren Bakan Lütfi Elvan, “İnternet yasaklanıyor, internete sansür geliyor, TİB her şeyi engelleyecek” gibi söylemlerin gerçekle ilgisinin olmadığını belirtti. Elvan, “Biz, İnterneti yasaklamıyoruz, internetin yasaklanmasının kolay olduğu mekanizmayı ortadan kaldırıyoruz” dedi.
Bu cümleye yorum ya da analiz yapmak mümkün değil. Bu konudaki analizi Leman, Penguen ya da Uykusuz’a bırakıyoruz.
Temel Amaç Kişilik Haklarının Korunması, Vatandaşların Mağduriyetlerinin Giderilmesi midir?
Mevcut düzenlemede, özel hayatla ilgili istenmeyen görüntünün, kaydın ya da herhangi bir içeriğin internet sitelerinde yayınlanması halinde vatandaşın öncelikle yer sağlayıcıya başvurması gerektiğini anımsatan Elvan, şunları kaydetti:
“Vatandaşın 2 gün cevap beklemesi gerekiyor. Genellikle bu cevap gelmiyor. Bunun üzerine vatandaş 2 gün sonra mahkemeye başvurabiliyor. Mahkeme de 3 gün içinde kararını veriyor. Dolayısıyla en az 5 gün vatandaşın mağduriyeti devam ediyor. Mahkeme ‘internet sitesi kapatılabilir’ ya da ‘içerik çıkarılabilir’ şeklinde karar verebiliyor. İçerik çıkarma kararı verdiyse vatandaşın bu 5 günde her tarafa yayılmış içeriği çıkartmak için erişim sağlayıcılara bu kararı götürmesi gerekiyor. Yer veya erişim sağlayıcı yurt dışında ise mahkeme kararını ekleyerek bir yazı ile bildiriyor. Çoğunlukla bir sonuç elde edemiyor. Mahkeme kararı bile olsa eli kolu bağlı kalıyor. Bu nedenle mahkemeler genellikle ‘internet sitesi kapatılmalı’ şeklinde karar veriyor. Bugün ne yapıldı? Mahkemelerin internet sitesi kapatma kararlarını ortadan kaldırabilecek bir mekanizma getirildi. Mahkeme bir bütün olarak kapatmak yerine bir içeriğe erişimin engellenmesini sağlayabilecek. Kuracağımız İnternet Erişim Sağlayıcıları Birliğine mahkeme kararı gidecek. Birlik 4 saat içinde kararı uygulayacak. Bu nedenle internet yasaklanıyor, internete sansür geliyor gibi yaklaşımlar tamamen gerçekle alakası olmayan yaklaşımlardır.”
Bu söylediği konuyu daha önce çeşitli yazılarda analiz ettik zaten, o nedenle yeniden analiz yapmayalım, eski yazılarımıza bakın lütfen. Sadece şöyle bir yorum yapalım; Bütün batı dünyası galiba aptal. Çünkü bu yolu bulamamışlar. Onların hukuku öyle beceriksiz ki; vatandaşlarının kişilik haklarını, özel hayatlarını koruyamıyorlar. Kim bilir batı dünyasında özel hayatlar nasıl da zor durumdadır.
Kişilik Hakları ya da Özel Hayatın Gizliliği, “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu” Çıkarılarak Yapılır, İnterneti Sansürleyerek Değil
Ama yine de bir soru soralım; Avrupa Konseyi bünyesinde hazırlanan 108 sayılı “Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tâbi Tutulması Karşısında Bireylerin Korunmasına İlişkin Sözleşme”, 28.1.1981 tarihinde diğer Konsey üyeleriyle birlikte Türkiye tarafından da imzalanmıştır. O günden bu yana geçen 33 yılda ve de AKP hükümetinin yönetiminde geçen 10+ yılda neden kişilik haklarına yönelik bu kanun çıkarılmadı da, internetle kişilik hakları korunmaya çalışılıyor? (Detay için 2000 yılı tarihli şu haberimizin 23cü bölümüne bakınız : İnternet Suçları, Yeni Ceza Kanunu’nda
Kişilik Haklarına İlişkin TİB’in Hiçbir Şekilde Müdahalesi Olmayacak…. (mı?)
Yeni düzenlemede kişilik haklarına ilişkin Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nın (TİB) hiçbir şekilde müdahalesinin olmayacağını ifade eden Bakan Elvan, kişilik hakları ihlalinin internet servis sağlayıcıları, mahkeme ve kişi arasında çözüleceğini bildirdi. Yeni düzenlemede konuların kişilik hakları ihlali ve özel hayatının gizliliğinin korunması olmak üzere iki grupta ele alındığını kaydeden Elvan, kişilik hakları ihlali durumunda kişinin doğrudan Sulh Ceza Mahkemesine başvurabileceğini belirtti. Mahkemenin 24 saat içinde kararını vereceğini anlatan Elvan,
“Mahkeme kişilik hakkı ihlali olduğuna dair karar verirse, vatandaş artık kapa kapı dolaşıp kararı götürmeyecek. İnternet Erişim Sağlayıcıları Birliği, 4 saat içinde kararı uygulayacak. Dolayısıyla vatandaş 5 gün beklemeyecek, 28 saat içinde mağduriyeti giderilecek. Şu anda gelen başvuruların yüzde 95’ten fazlası kişilik hakları ihlaliyle ilgili”
diye konuştu. Özel hayatın gizliliğinin İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde de yer aldığını hatırlatan Elvan, bu tanımın kişinin kendisi, ailesi, evi gibi özel alanlarını içerdiğini kaydetti. Mevcut haliyle özel hayatın gizliliğini korumaya yönelik çalışmayan mekanizmayı çalışır hale getiren bir düzenleme yaptıklarını dile getiren Elvan, özel hayatın gizliliğiyle ilgili uygunsuz içeriğin yayınlanması halinde kişinin TİB’e başvurabileceğini, TİB’in de kimlik tespiti yaptıktan sonra Erişim Sağlayıcıları Birliğine konuyu aktaracağını anlattı. Elvan, İnternet Erişim Sağlayıcıları Birliği tarafından yayının 4 saat içinde geçici olarak durdurulacağını söyledi. Daha sonra şikayette bulunan kişinin, mahkemeye başvurması gerektiğini belirten Elvan, mahkemenin de 48 saat içinde karar vereceğini ve söz konusu mahkeme kararına göre hareket edileceğini anlattı.
Özel hayatla ilgili batı dünyasına bakalım. Aynı şeyi yapıyorlar mı? Ama bir yandan da soralım; Bakan Elvan özel hayatın gizliliğinin İnsan Hakları Beyannamesi’nde yer aldığını söylerken, aynı beyannamede yer alan “Kişilerin Haberleşmelerinin Özgürlüğü” konusuna ne diyor acaba?
Kim Hangi Siteye Giriyor?
İnternette kimin hangi siteye girdiği, içeriğinin ne olduğu, ne gibi yazışmaların yapıldığı gibi kayıtların tutulacağı ve vatandaşların fişleneceği iddialarının da gerçek dışı olduğunu dile getiren Elvan, tutulacak kayıtların sadece trafik bilgisine yönelik olduğunu söyledi. Avrupa Birliğinin (AB) konuya ilişkin düzenlemesinin de trafik bilgilerinin 6 aydan 2 yıla kadar saklanabildiğini ve gerekirse süre uzatımı yapıldığını anlatan Elvan, yeni düzenlemenin AB düzenlemesinden çok daha dar kapsamlı olduğunu ifade etti. Twitter, YouTube, Facebook gibi sosyal paylaşım sitelerinin Türkiye’ye yatırım yapmaktan kaçındığını, buna neden olarak da herhangi bir yanlışlık halinde kanunda öngörülen hapis cezasını gösterdiklerini belirten Elvan, yeni düzenlemeyle hapis cezasının para cezasına çevrildiğini kaydetti.
Bakan Elvan’ın söylediği bu uygulamayı 2 yönden eleştiriyoruz; evet Avrupa ya da tüm dünyada da trafik bilgileri (içerik değil) saklanıyor. Çünkü mahkeme açısından gerekli olabiliyor. Ama bu bilgiler ISS’in kendisinde saklanıyor ve merkezileştirilmiyor. Sadece gerekli olursa, mahkeme isterse veriliyor.
Oysa bu kanun verileri merkezileştiriyor. Üstüne mahkeme istemeden de erişilebilir hale geliyor. Yani profilleme için kullanılabilir hale geliyor. Endişe burada.
Diğer yandan biz sadece bu kanundan bahsetmiyoruz. 18 temmuz 2013’de yayınlanan bir BTK kararına bakılırsa, içerik de kaydediliyor. Bu kanunun içinde içerik kaydı olmaması, içeriğin kaydedilmek istenmediği anlamına gelmiyor. Üstelik yukarda belirttiğimiz merkezi trafik bilgileri ile de birbirini tamamlayan ve profillemeye giden bir şema gözüküyor.
Bakan Elvan : Cumhurbaşkanı Gül’e Tasarı Hakkında Bilgi Verdim
AB Komisyonu’nun Genişleme ve Komşuluk Politikasından Sorumlu Üyesi Stefan Füle’nin sözcüsü Peter Stano’nun, yasanın ciddi endişe uyandırdığını belirterek, “Türk halkının daha fazla şeffaflığa ve bilgiye, daha az kısıtlamaya ihtiyacı var” şeklindeki açıklamasının hatırlatılması üzerine Elvan, bu açıklamaların kesinlikle tasarının detayına bakılmadan yapıldığını düşündüğünü söyledi. Elvan, AB’ye birçok ülkedeki düzenlemelerin getirdikleri yeni düzenlemeden daha ağır olduğunu ve hapis cezalarının öngörüldüğünü kaydetti. Bakan Elvan, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile görüşmesinin içeriğinin sorulması üzerine, Gül’e mevcut tasarı hakkında bilgi verdiğini söyledi. Tasarının internet kafelerle ilgili yeni düzenlemeleri de içerdiğini belirten Elvan, ikincil mevzuatlarla birlikte internet kafelerin ailelerin çocuklarını gönül rahatlığıyla gönderebilecekleri bir yer haline getirmesi amaçladıklarını sözlerine ekledi.
Biz de Cumhurbaşkanı Abdulah Gül’den 2011’de bir tweet’inde belirttiği gibi internetin özgürlüğüne özen göstermesini bekliyoruz. Bu kendisine olan güvenimiz açısından da önemli. Bugünlerde başka birilerine güvenimizi toptan yitirdik çünkü.
Kaynak : 