Son yıllarda bankaların uygulamaya aldığı “Kredi kartına taksit”, dünyanın başka ülkelerine ve bankalarına örnek olduğumuz bir uygulama olarak kaydediliyor. Ama bu alışverişi rahatlatan, tahsilatı kolaylaştıran uygulamanın yarattığı “PosTefecileri” ile de dünyaya örnek olmamız mümkün.
“PosTefeciler de neyin nesi?” derseniz.. Şöyle anlatalım, bu “kredi kartına taksit” olayı ve teknoloji ürünleri ikilisini kullanarak, para satan ve karşılığında yüksek kazançlar elde eden insanlar. Kredi kartına taksit yoluyla tefeciliklerine alet ettikleri mallar genel olarak “yükte hafif, pahada ağır” tür teknoloji ürünleri.
PosTefecileri, yılbaşı öncesinde, ağırlıklı olarak “cep telefonu”, “kontör”, “kuyumculuk ürünleri” kullanılıyorlardı. Şubat itibariyle, bu tür ürünlere “kredi kartı ile taksit yasağı” geldi. Kuyumcuların bu yasağı kaldırtmak için mahkemeye gittiği ve muhtemelen kazanacakları duyumunu aldık.
Ama mahkeme sonucu şu olsa da, bu olsa da önemli değil, çünkü yasak, PosTefecileri durdurmamış gözüküyor. Cep telefonu olmazsa, e-Ticaret siteleri var. Aynı uygulama şimdi özellikle taksitlere düşük faiz uygulayan E-Ticaret sitelerini kullanmaya başladılar.
Tabi bu yeni gelişmeyi devlet de hemen farketti ve BDDK üzerinden yeni bir uygulama getirilmek için harekete geçildi. Ancak yeni uygulama ile ilgili bazı ufak-tefek sorunlar vardı ve ülkemizde bilgisayar bayileri ile KOBİ tarzı bilişim firmalarını temsil eden Tübider bu konuda bir çalışma yapıyor. Bu nedenle konuyu Tübider’in eski başkanlarından, halen de Denetim Kurulu üyesi olan ve ilgili çalışma grubunu yöneten Erkin Fındık’a sorduk. Bakın neler anlattı (bu söyleşinin videosunu son bölümde izleyebilirsiniz):
turk-internet.com : Erkin Bey, TÜBİDER’in bu konudaki çalışmalarını anlamak istiyoruz;. Yaptığınız çalışma, sektörde tefeciliğin engellenmesi. Böyle tanımlayabilir miyiz?
Erkin Fındık : Aslında çalışmayı yapan ya da yapmaya çalışan, tabii ki BDDK. Biz, yapılan düzenlemenin sektöre zarar vermeden, mevcut çalışma şekillerine ve ticari faaliyetlere zarar vermeden yürümesi için bir faaliyet yürütmekteyiz. Bu konunun engellenmesini yani kısa adıyla, ‘PosTefeciliğin’ engellenmesini BDDK öncülüğünde sağlamaya çalışıyoruz şu anda.
turk-internet.com : Erkin Bey, Devlet, Hükümet cep telefonu ve kuyumculuk ürünlerinde taksitli satışı durdurdu. Bunun nedeni olarak da PosTefeciliğinin önlenmesi gösterildi. Ama şimdi PosTefeciliğinin başka bir boyutta yürüdüğünü anladık. Siz bize bunu anlatıyorsunuz BDDK’nın çalışması çerçevesinde. Öncelikle bu Pos Tefeciliği Denilen İşlem nasıl yapılıyor, bir anlatır mısınız bize?
Erkin Fındık : Tabii! Öncelikle taksitlendirme ile PosTefeciliği birbirinden ayırmak lâzım. Taksitlendirmenin azaltılması, Türkiye’de başka bir takım hedeflerden ortaya çıkıyor; cari açığın azaltılması, ekonominin biraz belki soğutulması gibi.
Diğer taraftan PosTefeciliğin engellenmesi de, yıllardan beri başlıbaşına bir sorun hakikaten. Ne yazık ki her sektörde, kredi kartına taksit uygulamasını kötüye kullanan birtakım insanlar var ve devlet –haklı olarak da– bu kötüye kullanımın sona ermesini istiyor.
Biz, TÜBİDER olarak devletin kötüye kullanımın sona ermesi çabasının kesinlikle yanındayız. Arzu ediyoruz ki, hiçbir sektörde –sadece bilişim sektörü değil– PosTefeciliği denilen uygulama olmasın, kalmasın, –eğer var ise—bunu yapanlar bütün sektörlerden elensin ve gerçekten kredi kartı taksitlendirmesi ticari teamüller gereği, ticari ihtiyaç gereği kullanılsın. Bizim beklentimiz, hedefimiz bu tabii ki.
turk-internet.com : Adım adım anlatabilir miyiz? PosTefeciliğini nasıl yapıyorlar?
Erkin Fındık : PosTefeciliğinin bildiğimiz, duyduğumuz kadarıyla pek çok farklı yöntemi var. En temel olarak, aslında gerçekleşmeyen bir alışverişe, yani ortada gerçek bir mal alım satımı olmamasına rağmen, kişinin kredi kartını taksitlendirmek veya kredi kartı borcunu ödeyebilmesi için veya o anki nakit ihtiyacını karşılayabilmesi için fiktif bir işlem yaparak, kendisine para vermek anlamına geliyor. Siz o kişinin kendi kredi kartı limiti üzerinden, yeni bir kredi kolaylığı sağlamış oluyorsunuz, üstelik arada bir direkt banka ilişkisi olmadan.
turk-internet.com : Örnekli bir şekilde anlatalım; “Ben geldim, sizin firmanızdan fiktif işlem yapacak A firmasından bir tane bilgisayarı aldım…” şeklinde mi, nasıl yapılıyor?
Erkin Fındık : Gelip bana diyorsunuz ki, “”benim nakit ihtiyacım var” veya “kredi kartı ödemesi yapmam lâzım”, “bankaya kredi kartı ödemesi için paraya ihtiyacım var” gibi bir şey diyorsunuz. Ben de diyorum ki, “benim size kredi kartı kullandırma imkânım var, bankalar ile anlaşmalarım var. X kredi kartına 9 ay taksit yapabiliyoruz. Şu kadar faiz ile ben size bu işi yaparım” diyorum ve sizin kredi kartınızdan 6 taksit, 9 taksit bir çekim yapıyoruz ama gerçekte arada bir mal alışverişi yok. Çekilen tutarın belli bir kısmını ben size nakit olarak ödüyorum, geri kalan kısmı da bu işi ticaret haline getirmiş kişilere bir komisyon veya bir faiz geliri oluyor, yani kendi ceplerine atıyorlar. Temel anlamda yapılan işlem bu. Ama bunun daha pek çok yöntemi var. Ben en basit şekli ile anlatmaya çalıştım size.
Söyleşinin devamını Erkin Fındık : BDDK Sanal POS’larla Yapılan İşlemlerdeki İlişkilerin Netleştirilmesini İstedi – 2 başlığı altında okuyabilirsiniz.



Kaynak : 