Yusuf Ata Arıak : Mükerrer Yatırım Yapılmasın diye bir Gerekçe Serbest Girişimin Hâkim Olduğu bir Ülkede Ayıptır - IV - SON

Bu söyleşinin

ilk bölümünü Yusuf Ata Arıak : 4G için Bütün Bu Trafiği Taşıyacak Fiber Hatlara İhtiyaç Var, Aksi Takdirde Bedelini Tüketici Öder – I
ikinci bölümünü Yusuf Ata Arıak : UDH Bakanlığı Fiber Altyapıyı Kolaylaştıracaktı ama Öyle Bir Şey Yok – II
üçüncü bölümünü Yusuf Ata Arıak : Fiberi 10 Sene Önce Yapan Ülke ile Yapmayan Ülke Arasındaki Fark Artacak, Bu Cari Açığı da Büyütecek – III

başlıkları altında okuyabilirsiniz.

turk-internet.com : Peki ne yapmak lâzım? Ya da kim, ne yapabilir?

Yusuf Ata Arıak : Bakınız, bunun İngilizcesi ‘right of way,’ Türkçe’si ‘geçiş hakkı.’ Neye geçiş hakkı? Yani fiber kablolarınızı ister devlete, ister belediyeye, ister özel mülk ne ise oralardan yerleri kazıp kendi kablonuzu çekme hakkı bu.

Hak deniliyor. İngilizce’de de hak, bizde de hak. “Hak bu”, bir lutuf değil. Siz bu hakkı kullanmak için, bir başkasının keyfine uyuyor musun, uymuyor musun diye niye başka bir yere gönderiyorsunuz insanları?

Hak, haktır. O zaman doğrusu şudur: Yer altında yeni şebeke kurmak isteyen, ‘ben kazımı yapacağım, bedeline razıyım, gideceğim, belediye ile de konuşacağım’ diyen adamın işini kolaylaştırıp belediyelerin aşırı para almasını veya engellemesini önleyip yatırımcının önünü açmanız gerekir. Bu, bir!

İki, elinde alt yapısı olan, başta yüzde 80-85 Türk Telekom ve diğerleri, herkes eşit olarak, başkalarına makul fiyat ile o alt yapındaki boşlukları kullandırmalı. Bunun içinden fiber çeksin, sana da kira ödesin. Bu sistemi çalıştırmamız lâzım.

İkisi aynı anda çalışırsa ne olur; –Bakanlık’ın yönetmeliğinde ima edildiği gibi hiçbir işletmeci akılsız değildir– Varsa bir yatırım, onu kiralayabilir, ‘hayır, illa ben alt yapı yapacağım’; bunu demez. Bir otobüs firması, karayollarında makul bir şekilde ilerleme imkânı var ise, köprülerden geçiş, otoyollardan geçiş paraları makul ise, o adam, ‘ben otoyol yapayım’ demez. Demez!

Ama otoyola birisi sahip ise ve Deli Dumrul gibi geçenden de, geçmeyenden de para alıyorsa, onu adam etmenin yolu; bir, ‘sen şundan fazla isteyemezsin’ demektir. İki, ‘tamam kardeşim, bu para yüksek geliyor ise, ben kendi yolumu yapacağım’ diyenin de önünü açmaktır.

Yoksa Türkiye’nin hiçbir başka yatırım alanında, hiç kimseye devletten yasal izin de almış hiç kimseye, ‘bir dakika! Dur bakalım lüzumsuz yatırım mı bu, doğru yatırım mı?’ diye bir soruyu hiçbir bakanlık, hiçbir kurum sormuyor. Bu, bir tek telekomünikasyon alanında var.

Bu, yatırımcıya zulümdür. Böyle şey olmaz. Bu Türkiye’deki vatandaşa zulümdür, rekabete zulümdür, yarışmaya zulümdür; bundan çıkmamız gerekiyor.

turk-internet.com : Anlıyorum. Başka eklemek istediğiniz bir şey var mı? Son olarak Ulaştırma Bakanı’na bir mesaj vermek ister misiniz?

Yusuf Ata Arıak : Ulaştırma Bakanı’na şunu söylemek isterim: Ben siyasette gerçekçilik de gerektiğini biliyorum. Muhtemelen sayın Bakan da bunu görüyordur. Bir önceki sayın Bakan da görüyordu. Yani bir taraftan yerin altından fiber çekebilecek bu kadar imkânımız var, bir taraftan bunu kullanamıyoruz. Tam “eli hamur, karnı aç” durumunda olduğumuzu o da biliyordu.

Bunlar biliniyor ama muhtemelen başka sebepler ile bunlar engelleniyor. Yoksa ben herkesin vatanseverliğinden, aklından, fikrinden, zekâsından bir endişe duymuyorum.

Onun için kendim bu alana şahsen yatırım yapacak bir insan olmamış olmama rağmen, en yüksek ses ile bunu söylemeye çalışıyorum ki, bu çok lâzımdır, bu bizim çocuklarımız için lâzımdır, ülkemizin geleceği için lâzımdır. Burada geri kalmak, telafisi güç bir duruma sokuyor bizi.

Yani 1 sene gecikirseniz ya da 2 sene gecikirseniz, çok gecikirsiniz.

Telekomünikasyon böyle bir alandır. Onun için bunları kimseyi güç duruma düşürmek için söylemiyorum. Kimseyi durduk yerde eleştirmek için söylemiyorum. Sadece şunun için söylüyorum: Bu alanda ciddi adım atacak herkese biz destek oluruz. Yatırım yapacak olana da destek oluruz, bu siyasi kararı cesaret ile alacak olanlara da destek oluruz.

Yoksa aksi halde, iyi niyet ile bir şey gibi, güçler dengesinde ortalama bir kuvvet gibi usul esaslardaki birkaç maddeyi değiştirelim ile bir yere varmak mümkün olsaydı, ben hiç konuşmazdım. Böyle bir durum yok maalesef.

Burada ‘geçiş hakkı’ bir haktır, o hak şarta bağlanamaz. Mükerrer yatırım yapılmasın diye bir gerekçe serbest girişimin hâkim olduğu bir ülkede ayıptır. Devlet karar veremez girişimcinin kararına. Girişimci verir kararı.

turk-internet.com : Peki, çok teşekkür ederiz!