Kamu Entegre Veri Merkezi fikri, bir süredir konuşuluyor. Bu fikre “Veri Merkezi kurulumu ve yönetimi zor bir iştir. Devlet işletmecilik mi yapacak?” ya da “Güvenlik sağlanabilir mi?” ya da “Bant Genişliği ve erişebilirlik sorun olur mu?” diye karşı çıkanlar olduğu kadar, “Her kurumda ayrı ayrı saklanan verileri merkezi bir yerde toplamak tasarruf açısından çok önemli” ya da “Kamuda toplanan verilerin tek elden yönetimi daha kolay” ya da “Güvenlik açısından devletin kendi veri merkezini kurması ve kendisinin işletmesi daha iyi olur” diyenler var.
Konuştuğumuz sektör uzmanları çerçevesinde, özel sektör veya kamu, çoğunluk kamu verilerinin merkezi toplanmasını olumlu değerlendiriyor. Detayda bazı tartışmalar varsa da, bunların, kamu kurumlarına ayrı ayrı mal satmak isteyen çok uluslu firmaların ya da Türkiye’nin Fatih’ten sonraki en büyük ikinci projesinde yer kapmak isteyenlerin yarattığı tartışmalar olduğu söyleniyor.
Kamu Verilerinin Merkezleştirilmesi Neden Düşünülüyor?
Bu aslında kamuda “bilişim” ve “bilgi işlem” kavramının kristalleşmeye yani derinleşmeye başladığını bir işareti. Son yıllarda UYAP – MERNİS – TAKBİS ve benzeri büyük kamu projeleri, devletin elindeki verilerin de büyümesine neden oldu. Dolayısıyla bu verilerin ayrı ayrı yönetilmesi ve güvenlik önemli sorunlar olarak ortada.
Bugüne kadar her kurumda ayrı ayrı toplanan verilerin, merkezileştirilmesinin amacının;
- Mükerrer Yatırımların Önlenmesi
- Ortak Kaynak Kullanımı
- İş Sürekliliği
- Erişilebilirlik ve Performans
- Standartlaşma
- Kolay ve Güvenli Bilgi Paylaşımı
- Bilgi Güvenliğinin Sağlanması
- Yedeklilik
- Enerji Verimliliği / Çevre
- Kamu Zekası
olduğu raporlanıyor. Her bir kurumda bulunan veri depolama faaliyetlerinin ayrı ayrı sunucu ve donanım, ayrı eleman, ayrı yazılım maaliyetlerini düşündüğümüz zaman, bu tür bir çalışmanın efektif olduğu zaten görülüyor.
Veri Merkezlerinin Bir Araya Toplanması ABD’de 3 Milyar $ Tasarruf Yarattı
Neden merkezileşme diye sorarken; dünyadan bazı verilere göz atalım; benzer bir yaklaşımla ABD’de 1098 veri merkezinden 746’sı kapatılmış ve 3 milyar $ tasarruf edilmiş. Bu tasarrufun 2017’ye kadar 7,7 milyar $’a çıkacağı hesaplanmış.
İngiltere’de ise 8000 veri merkezi, 12 veri merkezinde toplanmış ve yatırım ile operasyonel maliyetlerde % 35 tasarruf yapıldığı raporlanmış.
Güney Kore’de 48 veri merkezinin 2 veri merkezine indirildiği ve 2011 rakamlarına gore yine % 30 maliyet tasarrufu yapıldığı anlaşılmış.
Veri Merkezleri bütün dünyada en büyük elektrik tüketicisi olarak biliniyor. Dünyada IT tarafından tüketilen yıllık enerji ise 1.500 TeraWh olarak raporlanıyor. Bu rakam toplam tüketimin % 10’unu oluşturuyor. Entegre Veri merkezlerinin ABD enerji tasarruf rakamı ise %60 olarak veriliyor. Veri merkezlerindeki enerji harcamasının % 30’unu İletişim, % 30’unu Soğutma, % 30’unu Sunucular ve geri kalan % 10’unu diğer kalemler oluşturuyor.
Kamu Entegre Veri Merkezleri Bakanlar Kurulu Karar Taslağı Başbakanlıkta
Projenin, Türk Bilişim tarihinde, Fatih projesinden sonraki en büyük ikinci proje olabileceğini not ettikten sonra, belirtelim; Kamu Entegre Veri Merkezleri konusunda, UDH Bakanlığı ve BTK içinde gerekli kararlar alınmış ve bütün kurumlardan görüş alınarak bir kanun taslağı hazırlanmış. Bu kanun taslağının, Bakanlar Kurulu’nda görüşülmek üzere Başbakanlığa gönderildiği de duyumlarımız arasında.
Veri Merkezleri Konusunda UDH Bakanlığı Çalışıyor – 10 Adımlık İlk öngörü Yol Haritası Hazırlanmış Durumda
Proje bizi heyecanlandırdı çünkü kamuda durmuş gibi duran bilişim projelerinde bir hareket anlamına geliyor. Ayrıca Lütfi Elvan’ın Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına seçilmesinden bu yana, bakanlığın bilişim konusundaki ilk somut çalışmasını olarak düşündük. Çalışma derken, “veri merkezi kurmanın” kendi başına bir hayli kapsamlı ve zor bir iş olduğuna da işaret edelim.
Bakanlığın Kamu Entegre Veri Merkezleri ile on adımlık bir yol haritası var. 2015-2018 arasını kapsayan bu süreçteki adımlar şu şekilde;
-
2015 Adımları
- 1. Faz – Komisyonların oluşturulması ve başlangıç
İdari, Hukuk, Bilişim, Mali, Personel alt komisyonlarının belirlenmesi - 2. Faz – Program detaylarının tespiti, fizibilite çalışması, şartname hazırlığı ve onaylanması
- 3. Faz – Hedef kurumlar envanter tespiti
BT Hizmet Kataloğu tespiti, önceliklendirilme ve yol haritalarının hazırlığı - 4. Faz – Kavram kanıtlama çalışması bitirilmesi , referans ve örnek proje ziyaretler ve karar
Strateji ve Eylem Planının hazırlanması - 5. Faz – Veri Merkezi İnşaası
Tier 3-4 + Yeşil BT uyumlu projelendirme ve inşaat - 6. Faz – Veri Merkezinde pilot çalışmaların başlatılması ve kapsamlı testlerin yapılması
- 7. Faz – Geçiş planlama ve aktiviteleri
Geleneksel uygulamaların ve altyapıların modernizasyonu ve referans modele uygunlaştırılması - 8. Faz – Aday Kurumların yeni veri merkezinden hizmet almaya başlaması , yaygınlaştırma
IaaS ve PaaS olarak paketlenmiş çözümlerin kullanıma alınması - 9. Faz – Tüm taleplerin self servis olarak alınması, SaaS adaptasyonu
Merkezi Hizmet Kataloğunun yaygın kullanıma geçmesi, yeni isteklerin uygun şekilde (IaaS, Paas ve SaaS) olarak verilmesi - 10. Faz – Hizmet Kataloğunun gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesi
Gelişen BT ihtiyaçlarına uyum sağlamak üzere gözden geçirme ve uygulama
2016 Adımları
2017 Adımları
2018 Adımları
Sonuç olarak, çalışmalar plana gore yürür ise, Kamu Entegre Veri Merkezleri Projesi 2018 sonunda tamamlanmış olacak.
Projeyi Kim Yürütecek?
Proje şu anda Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından yürütülüyor. Yukarıda da belirttiğimiz gibi, bu haliyle de, uzun zamandır kendisini ihmal edilmiş hisseden bilişim sektörüne şimdiden bir heyecan vermiş durumda.
Ancak uzun vadede kim ya da hangi kurum tarafından yürütüleceği konusu henüz soru işareti? Daha önceki tecrübelerimiz, bu tür projelerin bakanlıklar tarafından sahiplenilmesinin daha doğru olacağı, aksi takdirde yürümediği şeklinde.
Projenin yürütülmesi, şu ana kadar e-devlet ile ilgili projeleri yürüten Türksat’a verilir mi? Sanmıyoruz; çünkü öncelikle Türksat’ın önümüzdeki dönemde özelleştirme kapsamında şekil değiştireceği gözüküyor. İlaveten şu ana kadar ki tecrübeler, Türksat’ın pek de başarılı olmadığı yolunda. Örneğin 2006-2010 Eylem planları kapsamında Türsat’a verilen 9 eylemden bugüne kadar sadece 1 tanesi yapılmış durumda. Oysa ki, en önemli eylemlerden birisi olan “Felaket Kurtarma Merkezi”, aradan geçen 5 yıla rağmen, bugüne kadar henüz kurulamadı.
Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Haberleşme Genel Müdürlüğü, e-Devlet Hizmetleri Başkanlığının kurulması önemli ancak yeterli değil. Bir yılık süreçte gerçekleşen çalışmalara bakıldığında önemli aşama kaydettiği görülüyor. Bu sinerjinin önü kesilmeden bütün kesimlerce desteklenmesi ülkemiz adına önemli kazanımlar sağlayacaktır.
Kaynak : 