Bu söyleşinin önceki bölümlerini aşağıdaki linklerden okuyabilirsiniz;
- Aras Şenyüz : Paramanya Farklı Pazarlama Stratejileri ile 1,5 Ayda 1,5 Milyon Oyuncuyu Kendine Çekti – I
- Aras Şenyüz : Paramanya, Havaya Para Fırlatan Delikanlı ile Başladı, Beyaz Show, Med Cezir, Survivor ile Devam Etti – II
başlıkları altında okuyabilirsiniz.
Kaldığımız yerden devam ediyoruz;
turk-internet.com : Sizin bir de “Efsane Savaşları” diye bir oyununuz daha var. 200 megabit’in üstü diyorsunuz. Bu tür oyunlar, bu kadar yüksek hacimli oyunlar Türkiye’de nasıl karşılanıyor? Oynanıyor mu, yayılıyor mu, yayılmasındaki zorluklar nedir?
Aras Şenyüz : Biz baktığımız zaman, Efsane Savaşları 220 megabayt civarı. Paramanya toplamı 100 megabayt üstüne geliyor. Artı, bir de canlı yani internet üzerinden “multiplayer” dediğimiz şekilde oynadığınız için sürekli bir data alışverişi var. Yani dört kişi oynuyoruz, dört kişi, dört ayrı yerden bağlanıyor, sürekli bir data alışverişi oluyor. Bu durumu yani bizim hayatımızı ve kullanıcının hayatını etkileyen en önemli 2 şeyden, birisi 3G, diğeri WiFi.
Türkiye’de malum 3G cidden çok hızlı ama bazı yerlerde ulaşım ve erişim sorunu maalesef devam ediyor ve metrobüs gibi hareket halinde bir yerde iken, bazı yerde sinyal çok güçlü, bazı yerde biraz daha az güçlü ve böyle bir şekilde devam eden bir 3G’miz var.
Dolayısıyla oyun 100 megabayt’ın üstünde olur ise, 3G’den indirmenize izin vermiyor. “WiFi’den indir” diyor. Bu da tüketicide soru işareti yaratabiliyor. Yani, “bunu 3G’den indirmeyeyim, WiFi’den indireyim.” Demiyor. Bilmiyor bile kaç megabayt var. Biz biliyoruz 220 megabayt ama tüketici birçok zaman açıp bakmıyor belki de kaç megabayt olduğuna. “100 megabayt’ın üstü imiş” diyor ama bazı oyunlar var, 1GB, 8GB, az buz değil. 3G’den indirir iseniz, bütün kotanızı bir anda bitirebilir. O açıdan bakar isek, mobil oyunlara biz yavaş yavaş alışıyoruz.
Mesela Kore’de, biz defalarca gittik… 4G var orada. 4G ve sınırsız. Yani, hiç düşünce yok onunla ilgili. İndirdi mi, indirmedi mi falan diye. Bize de gelecek inşallah. Üstelik operatörler için aslında bu oyunlar data tüketimi arttırmanın en kolay yollarından bir tanesi.
turk-internet.com : Bunu biraz daha açalım; Operatörlere nasıl yararlı?
Aras Şenyüz : Telefonda nereden data kullandıracaksınız? Haber sitesi alıp okuduğunuzdaki internet tüketimi çok az. Yani belli bir miktar indiriyorsunuz, okuyorsunuz, geçiyorsunuz. Genişbant kullanması/harcaması için ya oyun oynaması lazım, ya da Periskop gibi yayın yaptığınız aplikasyonlardan data kullanacak. Başka data kullanmıyorsunuz ki telefonda. Çok küçük küçük kullanıyorsunuz ama oyun ciddi data tüketiyor. Yani bugün her ay nereden baksanız bir 10 milyon’un üzerinde download ediliyor yani 10 milyonu megabayt ile çarparsanız ciddi bir rakam var.
Bunun tamamı 3G olsa, rahat etse operatörler için çok büyük fırsat demek. Ama şu anda hep WiFi. Biz bakıyoruz, hemen gidip WiFi’den indiriyor. Bu tür şeyler, çok yaşadığımız ya da duyduğumuz şeyler yani.
turk-internet.com : Peki, genel olarak mobil oyunlara nasıl bakıyor Türkiye? Yani, bu güçlükler dışında genel olarak nedir durum?
Aras Şenyüz : Bizde şu anda smart phone yani akıllı telefon penetrasyonu yüzde 40’lar civarında. Bunların tabi tamamında internet yok. Yani yüzde 40 civarı arasında penetrasyon var ama mesela, benim annemin internet paketi yok ama iphone 4S’i var. Yani smart phone’u olup hiç data kullanmayanlar var.
Bir de data paketi olup sadece böyle çok küçük 50 megabayt, 100 megabayt’lık gibi bir paket alanlar var. Bunlara aslında internet tüketiyor demek çok güç. Yani elimizdeki havuz yavaş yavaş artıyor ama Türkiye nüfusuna vurduğunuz zaman belki yüzde 20-25’lere düşen bir data kullanımı yaratan akıllı telefon bazından bahsediyoruz. Böyle baktığınızda kişi sayısı olarak yavaş yavaş geliyor. Oyun oynayan bir kitle var ciddi anlamda, özelikle hem Android tarafında, hem IS tarafında. Ama yani çok yavaş yavaş hızlanıyor.
turk-internet.com : Peki, Oyun pazarının özellikle mobil oyun pazarının gelişmesi Türkiye ekonomisine nasıl katkıda bulunabilir?
Aras Şenyüz : Şimdi orada bizim oyunlarımızın şöyle bir stratejisi var. Oyunlar bedava biliyorsunuz, herkes indirebilir rahatlıkla. İçeride alışveriş yapıp işte karakterinizi güçlendirebiliyorsunuz, Item alıyorsunuz falan.
Ama bu tamamen dışarıya aslında… Şöyle bir avantajı… dijital olduğu için bütün dünyaya açabiliyorsunuz. Mesela bizim bazı oyunlarımız 8, 9 dil, 10 dil, 14 dil destekliyor.
Türkiye’de birçok üretici bizim gibi ürettiği ürünü bir anda bütün dünyaya ulaştırıyor. Mesela düşünün şöyle bir, şampuan ürettiniz Türkiye’de, Endonezya’ya nasıl satacaksınız? Ama biz burada açıyoruz, Endonezya’da İngilizce oynayanlar başlıyorlar oynamaya. Çok enteresan, biz mesela açıyoruz, Azerbaycan’dan ciddi müşterimiz oluyor. Türkçe içerik; Türkçe içerik tüketiyorlar. Hani, hiç elimizi kaldırıp uğraştığımız da bir şey yok.
turk-internet.com : Bu aynı zamanda propaganda anlamına da geliyor.
Aras Şenyüz :
Mobil o anlamda bir devrim oldu aslında. Çok hızlı bir şekilde bütün dünyaya ulaşabiliniz. Ufak tercüme yaprak, İspanyolca ile mesela Brezilya’ya girebiliyorsunuz, Portekizce ile Arjantin vesaire yani İspanyolca, Portekiz’ce kullanarak, ülkelere rahatlıkla yapabiliyorsunuz o işi.
Yani mobil ile birlikte bütün sınırlar kalktı ve herkes birbirleri ile oynuyor bugün. Biz giriyoruz oyunlara, chat kısımları var, İngilizce konuşuyorlar aralarında, tanışıyorlar, belki yazışıyorlar, belki sonra fiziksel gerçekten tanışıyorlar. Bir sürü de hikâye vardır, eminim yani.
O anlamda ciddi gelir kaynağı aslında. Ve bilinirlik kaynağı. Türkiye’de çıkmış böyle çok oyun var.
turk-internet.com : Peki, mesela devletten ne bekliyorsunuz? 4G en başta herhalde?
Aras Şenyüz : 4G gerçekten ciddi önemli. 4G’nin yanı sıra, tabii ki kapsama alanı önemli. 3G’de oranı yüzde 99’ları geçti diye biliyorum en son. Kapsama alanı, çekim gücü anlamında tamam ama 3G anlamında da mümkün olduğu kadar artması gerçekten çok öncelikle faydalı. Bir de aslında bizim en çok istediğimiz metroda kullanım. Metro çok önemli çünkü insanların gerçekten metro ve metrobüste oynama alışkanlığı var. Ama, metroda giderken internet yok, 3G kapanıyor.
turk-internet.com : Belediye’nin metroya baz istasyonu konulması için mobil operatörlerden fahiş fiyat istediği için olmuyor. Belediye burada kabahatli.
Aras Şenyüz : O ne kadar önemli. Ben Paris’e gidiyorum, İtalya’ya gidiyorum, herkes telefonunda bir şeylere bakabiliyor. Bizde yok. Bizde hiçbir şekilde çekmediği için. Olsa çok iyi bir şey olur herkes için, eminim.
Ki, bu kadar hızı büyütüyor iken bu devlet bunu, yani bu kadar hızlı ray sistemini. Projelere bakıyorsunuz, bir bu kadar değil 2 katı 3 seneye dev bir metro ağımız olacak nereden nerelere giden ama internet yok içinde yani.
Eminim bizim işimizi de, birçok şirketin işini de çok arttırır. Mesela, biz Kore’ye gittiğimizde metrolar reklamdan geçilmiyor, teknoloji reklamından her yerde teknoloji reklamı. Bize geliyorsunuz, yok çünkü internet çekmediği için adam oraya girip işte bir aplikasyon ile, bir bilgisayar ile ilgili veya telefon ile ilgili bir şeyin reklamını yapsın ki. Manası yok, adam çünkü kontrol edemeyecek. Yani bayağı bir gelir kaybı var orada aslında, ciddi bir şekilde.
Bir de tabii fiberin artması çok önemli. Fiber penetrasyonu – siz daha iyi bilirsiniz belki- herhalde çok düşük.…
turk-internet.com : Henüz 240 bin kilometre. Mesela elektrik şebekemiz 1,5 milyon kilometre.
Aras Şenyüz : İstanbul’da bile hala birçok yerde olmama durumu oluyor.
turk-internet.com : Yani, sizin de söylediğiniz gibi, yepyeni bir dünya var dışarıda, oyun ile, diğer internet şeyleri ile hepimiz için çok önemli, ülkemiz için çok önemli. Peki, benim suallerim aşağı yukarı bu kadar. Sizin eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Aras Şenyüz : Dediklerimiz üzerine belki hani şunu koymakta fayda var: Türkiye’nin, önündeki bu teknoloji challenge’ına katılması lazım. Teknoloji artık her sene katlana katlana gelişiyor. Türkiye’nin bu dünyada bu yarışa ayak uydurması şart. Burada da bizim gibi veya daha farklı ölçekte teknoloji firmalarına da ciddi görevler düşüyor.
E-oyunu da küçümsememek lazım. Oyun gerçekten doğru bir şekilde yapıldığında herkesin rahatlıkla eğlenebildiği, bir şeyler öğrenebildiği veya iletişim kurabildiği bir mecra olabiliyor rahatlıkla.
Buna böyle biraz geniş açı ile bakmak çok iyi olacaktır. Özellikle jenerasyon olarak arada çok ciddi farklar olabilir. Ben bile! Benim kızım var 5 yaşında. Ben 5 yaşında iken bilgisayar da bilmiyordum. Telefonu falan geçtik, bilgisayar ile ilgili hiçbir fikrim yoktu. Şimdi benim kızım 3 yıldır, şu (laptopu) verseniz kullanır.
Yani, touchpad’i parmağı ile kullanıyor. Bunlar büyüyecekler, 8-9 yaşına gelecekler. Bunlara ayak uydurmaz isek eğer, biz ve büyüklerimiz, onların hayatını zorlaştırıyoruz bundan sonra. O zaman fark açılıyor başka ülkeler ile teknolojik anlamda, eğitim anlamında çünkü eğitimdeki katkısı telefonların ve bilgisayarların yadırganamaz.
İnanılmaz hızlandıran faktörler; telefondan artık her türlü içeriğe ve özellikle eğitim ile ilgili olan her şeye ulaşabiliyorsunuz. Bunları kullanmak bizim işimiz olmalı. Biz anlayacağız ki, çocuklarımıza alan açacağız yani. Dar alanda oynamayacağız, daha geniş alanda oynamak gerekiyor. Onu söylüyorum eminim ebeveyn olarak bizim şeyimiz, önemli bir görevimiz. Alan açmak lazım oynamaları için.
Kaynak : 