Geçen yıldan beri internete erişimi daraltmaya çalışan hükümet yetkilileri “özel hayatın mahremiyeti”ni bahane olarak ileri sürüyorlar[1]. Bu “özel hayat” dedikleri de gördüğümüz kadarıyla, vatandaşın özel hayatından önce siyasilerin kendi özel hayatları. Özellikle de daha önceki seçimlerde ortaya çıkan video kayıtları sonrasında, siyasilerin bu konuyu “ama özel hayat” diyerek ön plana çektiklerini gördük[2].
Ama siyasilerin ya da kamuya mal olmuş kişilerin yani ünlülerin ya da siyasilerin kişisel verilerinin gizliliği, düz vatandaş ile aynı mı?
İnsan Hakları Dernekleri tam da “öyledir” diyecek sanabilirsiniz ama ABD’de meydana gelen bir olay, siyasilerin mahremiyetlerinin biraz daha sınırlı olduğunu ortaya koyuyor. Çünkü yaptıkları ya da söyledikleri ile kitleleri arkalarına takıp bir yerlere götürebiliyorlar. İşte ABD’de İnsan Hakları İzleyicilerinin (Human Rights Watch) gösterdiği tepki de bunun bir işareti.
Twitter geçen ay, ABD’de politikacıların sildikleri tweetleri otomatik arşivleyen “PolitWoops” isimli sitenin arayüz erişimini aniden kesti. Muhtemelen bir politikacının rahatsızlığı sonrasında olmuştur. Ama Twitter bu hareketinin gerekçesini, Politwoops sitesinin yaratıcısı olan Açık Devlet Vakfına (OSF) yazdığı bir notta “silinen tweetler kullanıcının özel ifadesidir” ve “hiç kimse diğerlerinden daha fazla beceriye sahip olmayı haketmiyor” şeklinde açıkladı.
Ancak Açık Devlet Vakfı, politikacıların sosyal medya mesajlarının, silinse de, silinmese de kamuya açık olduğunu savunuyor.
İnsan hakları savunucuları da, Twitter’ın bu konudaki açıklamalarını samimiyetsiz olarak değerlendiriyorlar çünkü kurnazlıkla bir mesaj atıp, sonra silmek mümkün. Ama bu tweet o esnada kolaylıkla kopyalanabilir ya da ekran görüntüsü alınabilir. Twitter üzerinde postalanan hangi şey gerçekten geri çekilebilir ki?
Diğer yandan siyasilerin bir an ak dediğine, bir an sonra kara dediklerini de biliyoruz. Bu açıdan bakıldığında acaba “kötü niyetli ya da birilerini kandırmaya yönelik ifadeler söz konusu mudur?”
Dolayısıyla 17 insan hakları organizasyonu Twitter’ın bu konudaki kararını protesto ederek bir açık mektup yayınladılar ve PolitWoop ile arayüzün yeniden erişime açılması gerektiğini açıkladılar. 17 İnsan Hakları Organizasyonun yazdığı açık mektup şu şekilde;
Twitter’ın öne sürdüğü neden, şeffaflık ve hesap verilebilirliğin mahremiyetle bir arada götürülmesi şeklinde. Bizler, bir kullanıcının kendi tweetlerini silme hakkı olduğu konusunda hemfikiriz. Ama Kamu yöneticilerinin ifadeleri kamu tarafından artan bir ilgi ile izlenmektedir.
Zaten mahkemeler tarafından, kamunun bu çıkarını kabul etmek ve kamu yöneticilerinin aynı mahremiyet haklarına sahip olmadıklarını anlamak uzun zaman aldı.
Kamu yöneticilerinin Twitter’ı kendi politik görüşlerini yansıtmak için kullandıklarında ne dediklerinin daha iyi anlaşılması gerekmektedir. Gazeteciler ve sivil toplum Politwoops gibi araçları, Politikacıların ya da adayların, görüşlerini ve taahhütlerini, amaçlarını ve bakış açılarını anlama için kullanmaktadırlar.
Bu durumda, siyasilerin geriye dönük mesajlarını silme hakkı, vatandaşların bilgiye erişim dahil ifade özgürlükleri yanında sönük kalır.
Twitter Anında Geri Adım Attı
Konu Twitter tarafında acil bir düzeltme ile karşılandı. Tabi kolay değil, 17 tane insan hakları derneğinin tepkisini çekmek bu tür bir firma için iyi bir strateji olmayacaktı. Politwoop’un arayüze erişimi anında düzeltildi. Yanısıra Twitter sivil toplum örgütlerine yönelik kurallarını geliştirdi ve “Kamu yararına olduğunda, hesap verilebilirliği ve şeffaflığı desteklemek” eklendi.
17 dernek ayrıca Twitter’ın sivil toplum örgütleri, yatırımcılar, akademisyenler ve şirketlerle toplanarak insan haklarını etkileyen kararlar konusunda işbirliği yapmaya çağırdılar.
Yukarıda sayfada göreceğiniz üzere Politwoop sitesi Türk politikacıların da silinen tweetlerini tutuyor.
Twitter’ın politikacılara daha yumuşak yaklaşımı ülkemizde de mevcut. Bazı tweetleri kaldırması ile ilgili olarak Prof.Dr.Yaman Akdeniz ve Doç.Dr.Kerem Altıparmak firmaya ihtar çekmişlerdi[3].
[1] Dünya ülkeleri özel hayatı “Kişisel Verilerin Korunması” başlıklı kanunlarla koruyorlar. Avrupa Birliğinde 1981 yılında yapılan sözleşmeye imza atanlardan birisi olan ülkemiz aradan geçen 34 yılda imza atan ülkeler arasında bu kanuna sahip olmayan tek ülke olarak duruyor.
[3] Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak, Twitter’a İhtar Çekti
Kaynak : 