Ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm kesimlerinde şeffaflık, dürüstlük ve hesap verebilirlik ilkelerini hâkim kılma amacıyla, 2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği’nin, Türkiye genelinde 2.000 kişi ile Şubat 2016’da gerçekleştirdiği “Türkiye’de Yolsuzluk” adlı büyük kamuoyu araştırmasının sonuçları şu şekilde;
- Toplumun %67’si yolsuzluğun son iki yıl içerisinde azalmadığını, %55’i ise arttığını düşünüyor! Önümüzdeki iki yıl içerisinde yolsuzluğun artacağını düşünenlerin oranı %41, azalmayacağını düşünenlerin oranı ise %60!
- Toplumun büyük kesimi itiraz ve şikayet yollarının kapalı olduğunu düşünüyor, sonuç alınabileceğine inanmıyor. Kamu kuruluşlarında rüşvet talebiyle karşılaşanların %45’i yasal yollara başvurmanın durumu değiştirmeyeceğini ya da olumsuz sonuçlara yol açacağını düşünüyor! Nereye başvuracağını bilemeyen ya da uzun bürokratik süreçten çekinen %9’luk bir dilim var.
- Sosyal hizmetlere erişirken ve en temel sosyal haklar kullanılmak istendiğinde rüşvet talepleriyle karşılaşılıyor. Son 12 ay içinde bu tip taleplerle karşılaşılan kurumların başında sırasıyla; eğitim kurumları, imar işlemlerini yürüten kurumlar, belediyeler ve sağlık kurumları gelmekte.
- Yolsuzluğun en yoğun olduğu düşünülen kurumlar sırasıyla medya, siyasi partiler, yerel yönetimler ve meclis.
- Büyük çaplı yolsuzlukların önüne geçilemediği düşünülüyor! Yolsuzluğun en yaygın olduğu kamu iş ve işlemleri sorulduğunda; kamu ihaleleri (%50), imar işlemleri (%48), gümrük ve dış ticaret işlemleri (%44) ilk üç sırayı paylaşıyor.
- Halk büyük vurgunlara açık bürokratik süreçlere ve özel sektör kamu ilişkilerine de güven duymuyor! %81’lik çoğunluk özel sektörün; rüşvet, hediye gibi usulsüz ödemelerle kamusal işlemler ve hukuki düzenlemeler üzerinde etkili olduğunu düşünüyor!
- Küçük çaplı yolsuzluklar konusunda bile alınacak çokça yol var! Son 12 ay içinde kamu kuruluşlarında rüşvet talebiyle karşılaşan dilimin, türlü çekincelerle cevap vermeyenler eklendiğinde ’yi geçmiş olması düşündürücü!
- Toplumun %84’ü yolsuzluğun bir şirketten mal ya da hizmet alma seçimini etkileyeceğini belirtiyor. Aynı duyarlılığın seçmen davranışlarına yansımaması manidar! Toplumun %42’si yolsuzluk iddialarının oy tercihini etkilemeyeceğini belirtiyor! Böylesi iddialar ancak ekonomik gidişat değişirse oy tercihimi etkiler diyenlerin oranı ise %57!
- Yolsuzluk sorularına ilişkin verilen cevaplarda seçmen tercihlerine göre kutuplaşma çok belirgin ancak doğrudan hükümetle ilişkili bir biçimde sorulmadığında iktidar partisi seçmenlerinin %47’si son iki yıl içinde yolsuzluğun azalmadığını, %42’si önümüzdeki iki yıl içinde azalmayacağını düşünüyor.
- Yükseköğretim mezunları arasında son iki yılda yolsuzluğun azalmadığını düşünenler %80’lik bir orana, seçim tercihlerinin yolsuzluk iddialarıyla değişeceğini belirtenler ise %74’lük bir orana sahip. İlköğretim ve daha düşük düzeylerde eğitim seviyesine sahip katılımcıların %49’u böylesi iddialardan etkileneceğini belirtmiştir.
- Genç katılımcıların %29’u bir devlet memuruna hediye ya da bahşiş vermenin yolsuzluk olmadığını düşünüyor. Gençler arasında yolsuzluk algısının 65 yaş üstü katılımcılara göre daha esnek ve düşük olması gelecek açısından kaygı verici.
- İyi haber ise, toplumun %75’i yolsuzluk konusunda bireysel mücadeleyle bir fark yaratabileceğine inanıyor!
Raporun tamamına Türkiye’de Yolsuzluk adresinden ulaşılabilir.
Kaynak : 