Gazeteciliğin ve yayıncılığın online ortama taşınması ile birlikte, dünya genelinde haberlere yönelik analiz yapmaya yönelik bazı araçlar çıktı. Bu araçlardan birisi “unfiltered.news” adresinde beta testi şeklinde yer alıyor.
Bu araç üzerinde Türkiye’de yayınlanan haberlerin dünyada nasıl yayınlandığına ya da tam tersine, dünyada yayınlanan haberlerin Türkiye’de yayınlanıp yayınlanmadığına bakmak mümkün. Örneğin Amerikan seçimlerinin medyatik aday adayları Trump ya da Hilary ile ilgili haberlerin ülkemizde pek de yer almadığı görülüyor. Bunların nedenini ve habercilik alanında araç kullanımına dair sorularımızı, Twitter üzerinden bu araca dikkat çeken Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi Yard.Doç.Dr.Erkan Saka’ya sorduk;
turk-internet.com : Dikkatimizi çektiğiniz araç, Dünya’da popüler olduğu halde, Türkiye’de konuşulmayan haberleri gösteriyor. Bu araç nasıl çalışıyor?
Erkan Saka : Araç Google News verisini çekerek görselleştirme yapıyor. Bu görselleştirmede ülke bazında işlenen ya da daha az işlenen konular görülebilir hale geliyor. Kullanıcı bir ülkeyi seçip orada hangi konular ön planda hangi konular geri planda kalmış görebiliyor.
Her ne kadar Google News büyük bir veri kaynağına sahip olsa da onun verisine dayanması belki Türkiye gibi ülkelerde eksik sonuçlar çıkmasına neden olabilir. Aynı şekilde bildiğim kadarıyla bazı Avrupa medya kuruluşları da Google News’e dahil olmak istemediler. Bu eksikliklere rağmen araç hem bir veri kaynağı olabilir, hem de belki daha lokalize uygulamalara ilham verebilir.
turk-internet.com : Bu aracı kullanarak biz neleri görebiliriz?
Erkan Saka : Aslında hemen hemen her ülkede değişen boyutlarda bu sorun var: Yurtdışı haberlere olan göreceli ilgisizlik. Genellikle o ülkenin stratejik çıkarı ya da ilişkileri olan ülkeler daha çok ön plana çıkıyor.
Türkiye gündemi son yıllarda o kadar yoğun ve Türkiye medyası o kadar daraldı ki bu süreçte dış haberlere ayrılan alan da daralmış durumda. Belki ufkumuzu açmak, daha global bir yayın politikası izlemek için bu araca bakıp yeni ilgi alanları yaratılabilir. Aslında sırf daha ilişkili olunan ülkelerde nolduğunu takip etmek bile önemlidir. Sırf bunun için bile araca bakılabilir.
turk-internet.com : Bu aynı zamanda Türkiye haberlerinin yurtdışında nasıl gösterildiğini de veriyor değil mi? Bu konuda ne düşünüyorsunuz?
Erkan Salak : Ülke bazı aramalar yanında konu bazlı aramalar yapıp bunun hangi ülkede öne çıktığını da bulabiliriz. Örneğin Recep Tayyip Erdoğan aramasında konuyla ilgili aramada en çok haber yapan ülkeler Rusya, Mısır, İran ve Yunanistan çıktı. Konu bazlı aramada ilgili konular da görülebiliyor. Ortaya çıkan ilgili kelimeler haritası gazeteciler için ipuçları verebilir.
Türkiye haberlerinin dünyanın diğer bölgelerinde nasıl yankılandığına bakmak belki kendini dünyanın merkezinde gören Türkiye’nin o kadar da öyle olmadığıı göstermesi açısından da önemli olacaktır.
turk-internet.com : Türkiye’de gazeteciliğin değerlendirilmesine yönelik araçlar var mıdır?
Erkan Saka : Bazı veri gazeteciliği projelerine bakılabilir. Aklıma birden bir araç ismi gelmedi ama o projelerde kullanılan bazı araçların daha yaygın kullanılabilmesi mümkün.
Sık sık Storify gibi araçları vurgulamaya çalışıyorum. O daha çok kürasyon işi görüyor ama gazetecilerin işine yarayabilir.
Bir de şunun gibi projelerin artması gerek: genelizleyici.com. Milletvekili Twitter hesaplarını izleyen bu site aslında birçok habere kaynaklık edebilecek veri üretiyor.
Kaynak : 