Web Uygulamaları geliştirmenin temel kavramlarının anlatıldığı yazı dizimizin bu son bölümünde “Performans” ve “Grafik Tasarım” kavramları anlatılıyor.
Performans
Performans konusu son derece önemli. Bu konuda unutulmaması gereken husus; Sınırlı sunucu ile potansiyel olarak sınırsız sayıda müşteriye ulaşmalısınız. Bu nedenle sunucuda çalışan her türlü kod temiz ve hızlı olmalıdır.
Bir kodu performans açısından inceliyorsam 2 konuya dikkat ederim: 1) Veri tabanındaki sorgulamalar, ve 2) diskten okumalar.
Çoğu uygulama için en kritik nokta veri tabanı sorgulamalarıdır. Veri tabanını optimize etmek başlıbaşına bir konu olduğu için bu yazıda anlatmak çok zor. Ama burada veri tabanını optimize etmeyi kolaylaştırıcı birkaç programlama püf noktası verebilirim.
Kodlamanız sırasında sorguları numaralayın. Böylece belli bir işlem sırasında kaç tane sorgu çalıştığını takip edebilirsiniz. Böylece de script’lerinizi optimize ederken zamandan tasarruf edebilirsiniz.
Gerektiği kadar index yaratın. Veri tabanı hızı açısından indexlerin sayısı da önemli. Devamlı sorgulanan alanlar index’lenmelidir. Ama çok fazla index yaratırsanız bu INSERT işlemini yavaşlatacak ve veri tabanı boyutlarını gereksiz ölçüde büyütecektir. Kod’u test edin, test edin, bir daha test edin. Çünkü kötü yazılmış sorgulamalar veri tabanı sunucusunu öldürür. Sorgularınızın performansını ölçmek ve veri tabanının bu arada ne yaptığını anlamak için zaman ayırın.
Performans açısından veri tabanı sorgulamalarından sonraki en büyük problem disk’ten okumalardır. Script edilen dillerde (PHP ya da Perl gibi) bakımı ve kod’un okunmasını kolaylaştırmak için, fonksiyon grupları ve değişkenler farklı dosyalarda tutulurlar. Böyle yapmanın pekçok avantajı olmakla bilikte, unutmayın ki her include() veya require() komutu diskten bir okuma yapacaktır. Her disk okuması ise web sunucu üzerindeki yükü arttıracaktır.
Temel olarak, en az sayıda dosya içeren bir uygulama tasarımı yapmak isteriz. Ya da en az kodlama ile yazılan bir programı tercih ederiz.
Şimdi son olarak ilk baştaki esas kavrama yani grafik tasarıma dönelim.
Grafik Tasarım
Grafik tasarım bir hayli önemli. Ama daha önce de dediğim gibi bence en öncelikli değil. Neden? Çünkü uygulamanın sadece bir boyutu tasarımdır. Sitelerimden birisinde veri tabanı içinde 70.000 sayfa var. Siteyi öyle tasarladım ki, görünüşünü değiştirmek istediğim zaman, sadece 2-3 sayfayı değiştiriyorum. Böylece 70.000 sayfa kendiliğinden yeni tasarımı alıyor. Sitenin tamamı 3 dosyanın değişimi ile yeni görünümüne kavuşuyor.
Temel olarak, sitenin grafik tasarımını değiştirmek tshirt’ünüzü değiştirmek kadar kolay. Ekstra bir maliyet getirmiyor. Bu nedenle de grafik tasarımın öncelikli olmadığını düşünüyorum. Site iyi tasarlanmış ise her gün nasıl hissediyorsanız ona göre günlük değiştirebilirsiniz.
Web uygulamaları tasarımı ile ilgiliyseniz size 2 yer tavsiye edeceğim:
- Jakob Nielsen’in aylık Alertbox kolonu size web’in kullanışlılığı hakkında ilginç noktaları sunuyor. Sadece yeni konuları değil, eski konuları da gözden geçirin. Çok yararlı olacaktır.
- Philip Greenspun’un Philip and Alex’s Guide to Web Publishing içinde çok ilginç noktaları sunan önemli bir kitap. Web programcılığı yapan herkesin mutlaka okuması gereken bir kitap bu.
Kaynak : 