Cumartesi günü, RedHack ana akım medyanın yayınlamadığı “Berat Albayrak” sızıntılarını çeşitli ortamlar üzerinde yayınlayınca, hükümet ve BTK, 5651 sayılı kanuna 2014 başında eklenen maddeler çerçevesinde “kişisel verilerin korunması” diyerek bu ortamlara engelleme getirdi [1]. Yani bir anlamda sorunu yönetemediklerinden, kapayarak çözmüş oldular.
MI?????? … Ama neye yol açtılar? Ya da acaba asıl sorun olan sızıntıyı yönetebildiler mi? Hep birlikte bakalım..
Bu olayı bir arkadaşımla konuşuyorduk. Bana şunu söyledi; “Bu aynen yollara hız yapılmasın diye koydukları yükseltilere benziyor. Aslında kanunda öngörüldüğü gibi davranmayan diyelim ki sadece 3-4 kişi ama onlar bunun yerine 100 kişiyi birden cezalandırıyorlar. Oysa teknolojide bunun çözümü var. Koysun kamera, o 3-4 kişiyi bulsun. Biz neden cezalandırılıyoruz?”.
Şimdi olayın bir yönü budur… Ama bence daha bir çok önemli yönleri var.. Birlikte bakalım..
Medya 4cü Kuvvet Olarak Yerini Siber Uzaya Bıraktı
Mesela önemli bir yönü, “yarası olan gocunur”. Yani siyasete soyunan insanların önce şeffaf olması, dolayısıyla korku duyacağı hareketlerinin olmaması lazım. Mesela Donald Trump’ın ortaya dökülen rezaleti işte orda..
Çünkü tüm dünyada medya –ya hükümetlerce, ya da reklamverence– ele geçirilmiş olsa da, eskiden medyanın yüklendiği “4cü kuvvet” olma özelliğini artık siber uzay üstlendi. Yani bir ülkenin yönetiminde birbirini denetleyen ve tamamlayan 3 kuvvet olan “yasama-yürütme-yargı”nın yanındaki 4cü kuvvet yani medya, 21ci yüzyılda artık işlevini yitirmiş gözüküyor. Ama üzülmeyin, yerini alan bir şey var; Siber Uzay.. İşte Wikileaks, işte Edward Snowden, işte Panama Belgeleri ya da Guccifer 2.0.
Siber uzayın araçları sosyal medya, TOR, Wikileaks, DCLeaks, Panama Sızıntıları vs şeklinde uzayıp gidiyor. Bu artık dünyanın bir gerçeği.. İşte daha yeni, Trump – Clinton kirli çamaşırları ortaya konuldu.
Haa.. Clinton ya da Trump ne yaptılar? “Kişisel Bilgi” diyerek interneti mi kapattılar? Aslında ABD’deki yaklaşım, siyasetçinin kişisel verilerinin sınırının, normal bir vatandaşa nazaran daha esnek olduğu şeklinde. Bunun nedeni de, insanların seçtikleri ya da seçeçecekleri siyasal yöneticileri daha iyi tanımalarını sağlamak.
Ya Güvenlik.. Devletin Bakanı Maillerini Bu Kadar Gevşek mi Saklıyor?
Zaten kaç gündür, burada esas dikkati çekmesi gereken konu da konuşulmuyor. Berat Albayrak, bu ülkenin Enerji ve Tabi Kaynaklarından yani en önemli ve büyük sektörlerinden birinden sorumlu olan Bakan. Dolayısıyla yazışmalarının bir kısmının ülke stratejisi ya da güvenliği ile ilgili olması çok olası.
Buna karşılık bilgi ve maillerini kamuya açık bir ortamda tuttuğu anlaşılıyor. RedHack gibi hackerlar bir yana, Albayrak nasıl oluyor da, güvenli bir servis (kendi sunucularında kurulmuş açık kaynak bir mail sunucu gibi) kullanılmıyor da, –Snowden sızıntıları ile ortaya çıktığı üzere—Amerikan hükümetinin her an elinin altında bulunan bir takım –herkese açık—mail ya da bulut servislerini kullanıyor?
Dikkat ederseniz, Pentagon 5gen şeklinde bir binadır ama içiçe geçmiş 5 halkadan meydana gelir. Daha önce de yazdık bunu; bu halkalar içeriye doğru giderken, daha fazla gizlilik gerektiren bölümler içerir. Camların bile dışarıya bakması istenmez. İngiliz GCHQ da aynı şekilde bir yapıdır. Devletlerin fiziksel olarak bile böyle korunan sistemlerinin, internet üzerinde de içinde katmanlar olarak yerleştirilmesi gerekir. Ama bizim ülkemizin bakanı, halka açık ve ücretsiz (ya da 3-5 $ ücretli) bir sistem kullanıyor. Ne kadar ilginç?
Üstelik bunları orada da tam koruyamadığı görülüyor. Çünkü RedHack sadece bir tek yere değil, oraya da, buraya da sızdığını söylüyor. Bu bir sorun.. Dahası sorgulanması gereken bir husus. Acaba ülke açısından önemli bir şey var mı bu bilgiler arasında?
Hillary Clinton’un başkanlık seçimleri sırasında en fazla didiklendiği ve sorgulandığı konu da bunun başka bir versiyonu.. Devletin mail sunucuları yerine gidip özel mail hesabını kullanmış. Bunun “acaba gizli işler mi yapıyordu?” düşüncesi yanında, “devletin gizli bilgilerini güvenliksiz bir ortamda paylaşmış olabilir mi?” sorusu da var. Bununla suçlanıyor.
Kapatınca Yönetilmiş Oluyor mu? Sorun Bitti mi?
Aslında kapatınca sorun da bitmedi. Bu eski zamanlarda TV’larda yer alan bir dizideki hizmetçinin yaptığına benziyor. O dizide hizmetçi yerdeki kirleri temizlemek yerine halının altına süpürüp, duruyordu. Ama tozlar oradan yokolmuyor, dahası zaman içinde ortaya –ve de birikmiş, büyümüş olarak– çıkıyordu.
Buradaki konu da öyle. Bugün internette gördüğümüz kadarıyla konu daha da yayılıyor. Sızıntıları görmemiş, farketmemiş insanlar bile kullandıkları servisler kapatılınca olayı duymuş oldular.
Ayrıca, silmekle bitecek gibi değil ki; Örneğin Google Drive tarafında olan olay şuydu; Google drive içeriği “kişisel veriler” kapsamında kaldırdı ama yeniden başka bir yere konuldu. Bunun sonu yok ki.. O kaldırır, bu başka yere koyar.. Böyle gider..
Yani şu ya da bu servis kapatılınca, sorun çözülmüyor aksine yönetilmemiş oluyor ve büyüyor.
İnternet BM Tarafından Temel Bir Hak Olarak Tanımlandı.. O zaman Neden Bu Kadar Kolay Engelleniyor?
Modern dünyanın yerel ya da merkezi yönetimlerinin, burada, şurada ya da öbür kıtadaki görevi hep insana hizmettir. Altyapı bunun içindeki en önemli bölümdür; yani su, elektrik, yol ve şimdilerde artık “internet” de.
21ci yüzyıl insanı artık işini, özel hayatını, eğlencesini hep internet üzerinde gerçekleştiriyor. Birleşmiş Milletler de geçtiğimiz yıl interneti “temel hak” olarak tanımladı.
O zaman, burada 1 kişinin hataları ya da dikkatsizliği neden binlerce, yüzbinlerce kişiyi haklarından mahrum etsin? Bunun hukuki bir boyutu yok mudur? Bir kişinin dikkatsizliğinin ya da hatalarının cezasını neden kendisi değil de, herkes çeksin?
21ci yüzyılda herşey internet üzerinde, özel fotoğraflar, şirketin sunumları, iş anlaşmaları, planlar.. Bu işi yönetenlerin, internet altyapısının ne kadar hayati olduğunu anlaması için, Kapalıçarşıda kapılarını kaparan 600 esnaf gibi bir şeyin internet üzerinde de olması mı lazım? Yani internet firmaları kapılarını mı kapatsın? Ya da internet üzerinde iş yapanların bu işi daha rahat sürdürecekleri bir yere mi gitmesi gerekiyor?
Ülke 20ci Yüzyıl Patronları ile mi Yükselir, 21ci Yüzyıl Patronları ile mi?
Dünya değişti. İş yapış usülleri de değişti. Ama iddiaya girerim, kapatma kararı verenler, neler yaptıklarını ya da neye mal olduklarını farkında bile değiller.
Bunu GitHub ile örnekleyelim;
Eskiden, iş yapanlar Microsoft, Sap, Oracle gibi bir kapalı yazılıma tonla para ödeyerek iş yaparlardı. Ama internetin yükselmesi ile birlikte, internetin geleneksel “paylaşım felsefesi” de yükselme gösterdi. Bunun için uygun ortam da “open source” yani “açık kaynak” dediğimiz yazılımlar. Yukarıda bahsettiğimiz parasını bastırıp alınan yazılımların aksine bunlar paylaşımlı. Çünkü bu paylaşımın –daha doğrusu taş üstüne taş koymanın—zevki bir yana paylaşım, ortak akıl sayesinde işleri mükemmelleştiriyor. Bugün, Facebook, Google hepsi open source kullanıyor..
Çünkü açık kaynak yazılımlar, ortak akıl yani değişik insanlar tarafından açık pazar gibi geliştiriliyor ve ortak kullanılıyor. Bunun için de, herkes yazılımını merkezi yerlere koyuyor. Buradan kod alan kişiler, üzerine geliştirdikleri kodları yine aynı yere koyuyor. Güncellenmiş kütüphaneler de hep aynı yerde ve ortak kullanıma açık kalıyor.
İşte Github bu tür merkezi yerlerin başında geliyor. Yazılımcılar Github’ı hem kaynak olarak kullanıyor, hem de yazdıklarını oraya koyuyorlar.. İşlerini böyle yürütüyorlar.. Son yıllarda ülkemizde gelişen yazılımcılığın bir tarafında bu olanak var. Bir nevi, al gülüm ver gülüm..
Peki GitHub bloklanınca ne oluyor? Yazılım geliştiriciler
- Güncel bilgiden ve kaynaklardan mahrum oluyor
- Yaptığı projeleri güncelleyemiyor..
Bunu bir bankayı kapatmakla kıyaslayabiliriz. Diyelim ki, bankaya kaynaklarınızı koydunuz. Ama banka perşembe günü kendi kendine kapanma kararı verdi. Bu olabilir mi? Sizin oraya koyduğunuz kaynaklarınıza ihtiyacınız var !!
GitHub gibi bir yeri kapatmak (diğerlerini de), 21ci yüzyıl global iş dünyasına önemli bir mesaj. Diyorsunuz ki, “ben tanımam, kapatırım” ya da diyorsunuz ki “ben neyin ne olduğunu ne bileyim, bir şey olmaz sanmıştım” ya da “ben kendimi önemsiyorum, benim sıkıntım var.. diğerlerinden bana ne”. Ne denmişse, hepsi birbirinden kötü.
Ondan sonra nasıl olup da, Mehmet Şimşek Apple’ı bu ülkeye davet ediyor ya da Twitter’a “gel ofis aç” diyoruz? Bunlar da Romanya’ya ofis açıyorlar, teknoloji taşıyor, istihdam ve vergi yaratıyorlar ama Türkiye’ye gelmiyorlar. Siz olsanız ne yaparsınız?
GitHub’ın kapatılmasını 20ci yüzyılın bugüne kalmış patronları farketmemiş olabilir ama 21ci yüzyıl patronlarının büyük bir kısmının işleri bir anda krize girdi.
Tabi GitHub örneği verdik ama Dropbox, Google Drive ya da OneDrive da aynı şekilde. Örneğin, Google Drive, sadece depolama aracı değil, pek çok uygulama (app) arkasında duruyor ve bir sürü şirket iş için kullanıyor..
Teknoloji Başka Seviyeye Atlamak Üzere.. Tık.. Tık… Orada Kimse Var mı Bunu Anlayan?
Bu yıl nisan ayı başında, bütün Avrupa’yı boydan boya geçip Rotterdam limanına yönelen 6 farklı markanın (DAF, Daimler, IVECO, MAN, Scania ve Volvo) sürücüsüz kamyonları, bu olayın getireceği toplumsal değişime ne cevap vereceklerini bilemeyen Avrupa’lı hükümetlere, “hadi artık” uyarısı gibiydi !!
“Sürücüsüz kamyon da ne güzel fikirmiş !! Maliyet avantajı, güvenlik, rahatlık, kaza olmayacak” filan diyebilirsiniz. Ama hükümetlerin ayak sürümesinin arkasındaki neden, sadece yollarda ya da hukukta yapmaları gereken düzenlemelerin zorluğunda değil. İlaveten sürücüsüz kamyonların işsiz bırakacağı insanlar ve sektörler büyük bir derde işaret ediyor.
Sorunu tam anlamanız için Türkiye örneği verelim, Türkiye’de yaklaşık 1 milyon kamyon+kamyonet var. Bunların şöforlerinin, sürücüsüz kamyonlar nedeniyle işsiz kalacağını düşünün; bu şöförlerin aileleri ile birlikte 5 milyon kişiye işaret etmesi bir yana, kamyon şöförlerinin yollarda mola verdikleri restaurant ya da oteller ve buralarda çalışan insanların da işsiz kalacağı aşikar.
Başka bir deyişle, matematik sonuçları 100 üzerinden 5 olan bir ülkede, kamyon şöförlüğü de tarihe karışıyorsa, çocuklara kala kala “imam” olma şansı kalacak.
Yani, klasik hikaye, “sanayi devrimini yakalayamadık, bilgi çağını yakalayalım” çoktan komedi haline geldi. Çünkü aklımız 100 yıl önce başlayan bir endüstrinin, henüz 1950’li yıllarındaki durumuna özeniyor (yerli araba). Oysa oyun çoktan başka bir “level”a geçti. Bunu 5G yazımızda anlatmıştık[2].
Hükümet 2023 gibi hedeflere gitmek istiyorsa, Endüstri 4.0 ya da Digital Dönüşüm de böyle. İnternet bütün bunların ateşleyicisi, tetikleyicisi ve altyapısıdır. İnternet yoksa, dünyanın üzerinde iş yaptığı kaynaklar ve araçlar yoksa, ilerleme de yok. Yani “ne kadar ekmek, o kadar köfte”.
ICT Globalleşirken, Elimde Tutayım Dediğin Kontrolü Elinden Kaçırmak Ne Kadar Kolay?
ICT yani bilişim ve telekom teknolojileri globalleşiyor. Bunu Google, Twitter, SnapChat vs ile gördük. Bugün Türkiye’de herkes bunları kullanıyor. Skype benzeri uygulamaları geliştiren Türkler oldu ama VoIP Türk Telekom aleyhine olacağı için engel konuldu.
Şimdilerde Netflix de Türkiye’nin TV yayıncılığı alanını yok etmeye geldi. Kaçarı yok, bu rezalet yayıncılıkla olacağı da budur.
Ama daha ötesi var; Sadece içerik değil, erişim de elden gidiyor. Facebook’un uyduları malum. Artık internet erişimi de, bir ülke ve onun operatörleri ile kısıtlı olmaktan çıkıyor. Küçücük bir antenle, size çizilen sınırları aşmanızın zamanı yakın.
Yarın yayınlayacağımız başka bir yazıda Türkiye’nin internet hızında dünyanın 65cisi olduğunu anlatacağız.. Yani bu global networkler oluşsun, herkes oraya geçer.
Peki ülkede bunun çaresi var mı? Var.. doğru düzgün yerli servis. O zaman kimse yabancı servislere de gitmez, para da ödemez. Ama kaliteli servis alamıyorsanız, servisiniz pat-çat kesiliyorsa ne yaparsınız?
Yani internet erişim engellemenin 2 boyutu var.. Zırt-pırt kesiyorsanız, ciddiyetten uzaktır ve beceriksizliği ortaya koyar… Engellemenin ya da suçluyu aramanın yolu komple kapatmak değildir. Teknolojilere hakim olmak, sadece kullanan değil, aynı zamanda üretici olmak gerekir. Bunu yakında yayınlayacağımız Pardus olayında da anlatacağız.
İkinci olarak 21ci yüzyıl enformasyon çağı, ekonomik rekabet artık tamamen internet üzerinde.. Bu dünyaya ayak uydurmak ve rekabetçi olmak zorundayız.. Bu dünyaya sınır koymak, kapatmak, ayırmak çözüm değil, sadece beceriksizlik..
Kaynak : 