Bilgisayar Mühendisleri Odası (BMO), Adil Kullanım Kotasının/Noktasının (AKK/AKN’nin) 2019 başında kaldırılmasının ardından İnternet erişim tarifelerinde büyük artışlar olması ve mobil İnternet paylaşımının ücretlendirilmesi konularına açıklık getirilmesi amacıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna (BTK’ye) yazılı başvuruda bulundu.
BMO sorularında özellikle, “adillik”, “şeffaflık” ve “eşitlik” konularına vurgu yaparken, BTK’nın cevaplarının pek de yeterli olmadığı görülüyor.
4982 sayılı Bilgi Edinme Yasası kapsamında Odanın hukuk danışmanlarınca 25 Ocak 2019’da BTK’ye gönderilen sorular ve kurumdan 11 Şubat 2019’da gelen yanıtlar şöyle;
Adil Kullanım Noktası (AKN) Uygulamasına İlişkin Düzenleme
BMO : Kurumunuz tarafından yapılan düzenlemeler sonucunda 1 Ocak 2019’dan itibaren İnternette kota sınırlaması kaldırılmıştır. Düzenlemeye ilişkin olarak Kurumunuzca 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Yasasının 14. maddesi “Tarifelerin, 5369 sayılı Kanunun 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen ihtiyaç sahibi kesimlere mahsus, kapsamı açık ve sınırları belirlenmiş kolaylıklar sağlanması halleri saklı olmak üzere, benzer konumdaki kullanıcılar arasında haklı olmayan nedenlerle ayrım gözetilmeksizin adil ve şeffaf olması” ve 5369 sayılı Evrensel Hizmet Yasasının 3. maddesindeki “Düşük gelirliler, engelliler ve sosyal desteğe ihtiyacı olan grupların da evrensel hizmetten yararlanabilmesi için uygun fiyatlandırma ve teknoloji seçeneklerinin uygulanabilmesine yönelik tedbirler alınır,” düzenlemeleri dayanak gösterilmiştir. Ancak AKN’nin kaldırılmasına ilişkin düzenlemenin hangi kararla alındığı bilgisine tarafımızca ulaşılamamıştır. AKN’nin kaldırılmasıyla ilgili, ayrıca kademeli olarak kaldırılmaya başlanması ve tamamen kaldırılmasıyla ilgili yapılan düzenlemeye ilişkin alınmış kararların tarafımızla paylaşılması ya da yayımlanmış bir tebliğ, yönerge, yönetmelik varsa bilgisinin paylaşılması.
BTK : Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunun 27.12.2016 tarihli ve 2016/DK-THD/518 sayılı Kararı (Adil Kullanım Noktası) ile sabit ve mobil şebekeler üzerinden sunulan internet hizmetlerinde 31.12.2018 tarihi itibarıyla Adil Kullanım Noktası (AKN) uygulamasına son verilmesi hususu kararlaştırılmıştır. Ancak internet paketlerindeki kota (belirli bir veri kullanım miktarının aşılması durumunda kullanılan ilave veri miktarının ücretlendirilmesi) uygulamasına ilişkin hâlihazırda herhangi bir düzenleme öngörülmemiştir.
İnternet Erişim Tarifeleri
BMO : AKN’nin kaldırılmasından sonra işletmeciler tarafından tarife değişiklikleri yapılmıştır. Kullanıcılar, mevcut taahhütleri bittiği zaman yeni fiyatlar üzerinden İnternet hizmeti almak zorunda kalacaklardır. Örneğin, güncelde 50 mbps hız, 200 GB kota ile 95,90 TL’ye satılırken 50 mbps hızın fiyatı 250,_ TL’ye çıkmıştır. Son kullanıcının bu tarifeyi kullanırken 200 GB kotayı aşmadığı düşünüldüğünde önceden aynı koşullarla sahip olduğu bir hizmete şu an 154,10 TL daha fazla bedelle sahip olacaktır. Bu durumda son kullanıcılara yansıyan fiyat değişikliği, adillik ve şeffaflıktan uzak kalmaktadır. Düşük gelirliler, engelliler ve sosyal desteğe gereksinimi olan grupların gereksinimleri gözetilirken diğer bireylerin haklarının göz ardı edildiği düşünülmektedir. Meydana gelen eşitsizlikle ilgili Kurumunuzca yapılacak ya da yapılması planlanan bir düzenleme olup olmadığı.
BTK : Türk Telekomünikasyon AŞ tarafından İnternet Servis Sağlayıcılara (İSS) toptan seviyede sunulmakta olan DSL hizmeti tarifeleri Kurumumuzca onaylanmaktadır. Ancak İSS’lerin son kullanıcılara perakende seviyede uyguladığı DSL hizmeti tarifeleri Kurumumuz onayına tabi olmayıp, söz konusu tarifeler İSS’ler tarafından serbestçe belirlenmektedir. Bu kapsamda, İSS’ler tarafından son kullanıcılara yönelik kullanım miktarı sınırlı olan daha düşük ücretli tarifeler sunulmaktadır. İSS’lerin farklı koşullarda ve ücretlerde paketleri bulunduğu gibi benzer koşulları kapsayan hizmetlerde dahi İSS’ler arasında önemli düzeyde ücret farklılaşması bulunmaktadır. Bu itibarla, pazarda artan rekabete bağlı olarak İSS’ler tarafından son kullanıcıların talepleri doğrultusunda farklı koşullarda ve ücretlerde internet paketleri sunulmakta olup, son kullanıcıların kendi kullanım alışkanlıklarına en uygun internet paketlerini serbestçe seçebilme imkânı bulunmaktadır.
Mobil İnternet Paylaşımı
BMO : İşletmecilerce mobil İnternet paylaşımının 15 Ocak 2019’dan itibaren ücretlendirilmesi yoluna gidileceği duyurulmuşsa da bu konudan vazgeçildiği açıklanmıştır. Mobil İnternet paylaşımının ücretlendirilmesi ve bu düzenlemenin kaldırılması için, ayrıca konuyla ilgili ileride yapılması planlanan uygulamalar için Kurumunuzca alınmış bir karar olması durumunda bu kararın ya da yayımlanmış bir tebliğ, yönerge, yönetmelik varsa bunların bilgisinin paylaşılması.
BTK : Mobil internet paylaşımı (tethering) uygulaması Kurumumuzca takip edilmekte olup konuya ilişkin olarak mevcut durumda yayımlanmış bir yönetmelik, tebliğ veya yönerge bulunmamaktadır.
Kaynak : 