Dünyada insanların yerleşik yaşama geçtikleri en eski yerleşim yeri olarak kabul edilen Çatalhöyük’teki kazı ekibi, artık çalışmalarını en son teknoloji yardımıyla yürütüyor. Çatalhöyük’te Cambridge Üniversitesi Arkeoloji Profesörü Ian Hodder başkanlığında 1993 yılından bu yana en yeni kazı teknolojilerini kullanarak çalışmalar yapan kazı ekibi, IBM Türk tarafından bağışlanan 8 adet IBM ThinkPad notebook bilgisayar ile çalışmalarına hız kattı.
Çatalhöyük arkeolojik kazıları, İngiltere’den Cambridge, ABD’den Stanford ve Berkeley, Üniversiteleri’nin yönlendiriciliğinde, Türkiye’den ODTÜ ve İstanbul Üniversiteleri ile çok sayıda araştırmacının ve kurumun katkısı ile yürütülüyor. Kazılar, en ileri kazı tekniklerinin kullanılmasının yanı sıra Çatalhöyük’e yakın çevre yerleşimler de dahil bölgeyle ilgili her grubu proje içine dahil eden katılımcı kazı anlayışıyla da dünya çapında örnek bir uluslararası çalışma olarak değerlendiriliyor.
Çatalhöyük kazılarının bilgi teknolojileri sponsorluğunu yürüten IBM Türk’ün bağışladığı ThinkPad notebook bilgisayarlar, kazılar sırasında elde edilen bilgilerin işlenmesinde, düzenlenmesinde ve raporlanmasında kullanılıyor. ThinkPad’ler sayesinde bütün bu işlemler eskisine göre çok daha hızlı yapılabiliyor. IBM ThinkPad notebook bilgisayarlar, her tür ortamda en yüksek performans sunan güçlü mimarisi, esnek kullanım özellikleri, ergonomik tasarımı ve dayanıklılığı ile taşınabilir bilgisayar dünyasında en çok ödüllü ürün olarak büyük bir üne sahip bulunuyor.
Çatalhöyük: Bir dünya mirası
Konya’nın Çumra ilçesine 10 kilometre uzaklıkta bulunan Çatalhöyük, dünyanın bilinen ilk tarımsal yerleşim yeri olarak kabul ediliyor. Kökleri 9 bin yıl öncesine kadar uzanan ve Anadolu uygarlığının ilk şekillendiği yer olduğu tahmin edilen Çatalhöyük, karmaşık ve ayrıntılı kent yapısı, dünyanın en eski duvar resimlerine sahip yaşam alanları ile büyük önem taşıyan bir yeni taş çağı (neolitik) yerleşim yeridir.
Göçebe ve avcı insan topluluklarının yerleşik tarıma geçtikleri bilinen ilk yer olan ve bu anlamda döneminde kültürel bir devrim merkezi olduğu tahmin edilen Çatalhöyük, çanak çömlek yapımının ilk örnekleri; dönemin yaşam biçimlerini anlatan duvar resimleri ve freskleri (bunlardan bir tanesi insanlığın en eski manzara resmi olarak kabul edilir); belirgin bir kültürel üstünlük taşıyan, ayrıntılı sembolik bir dile sahip sanat eserleri; tek tanrılı dinleri etkileyen “Ana Tanrıça” figürü ile modern arkeolojinin en önemli ve değerli arkeolojik kazı alanlarından birisidir.
İki tepenin arasından geçen bir yol ağzında kurulduğu için Çatalhöyük adı verilen yerleşim, 1956 yılında James Mellaart tarafından bulundu ve ilk kazılar yine Mellaart başkanlığında bir ekip tarafından 1961 – 1963 yılları arasında yapıldı. Ian Hodder başkanlığında yürütülen ikinci kazı çalışması ise 1993 yılından bu yana devam ediyor.
Kaynak : 