turk-internet.com : Türkiye’deki şirketlerin ne kadarı kurumsal anlamda internet’e bağlı
Gökhan : Kosgeb’e göre 50 kişinin altında eleman çalıştıran firma sayısı 1.200.000. Tabi bunların içinde şahıs firmaları da var. Kurumsallaşmış 400.000 şirket denebilir. Bunların ancak 4000+ kadarı internet’i kurumsal anlamda kullanıyor. Yani sürekli bir internet bağlantısı var (DSL ve Kablo bağlantı hariç).
Kablo internet kullanıcı sayısı 40.000 kadar. Bunların içinden de 10.000 kadarı KOBI büyüklüğündeki şirketlerdir.
turk-internet.com : neden bu kadar düşük?
Gökhan : 2000 yılından bu güne gelen ekonomik şartlar en büyük etken. Çünkü, kurumsal bağlnatı ister Frame Relay ister ATM olsun bir ön yatırım gerektiriyor. Bunun üstüne ISS’e servis ücreti ve TT2ye de bağlantı ücreti ödenmek zorunda. Şimdi hepsini üstüste toplayın. Ciddi bir maliyet ve ancak ciddi bir getiri sağlayacaksa kullanılıyor. Mesela haberleşmede kurye gideri + telefon giderlerinde bir tasarruf sağlayacaksa firma kurumsal bağlantıyı tercih eder hale geliyor.
Ama şirketimiz internete bağlansın, bilgiye erişssin, kendini geliştirsin şeklinde dolaylı fayda, internet’in bugünkü maliyetleri ile pek tercih edilen bir yol olmuyor. Bu bir bakıma ARGE masrafı denilebilir. Ama ülkemizde ARGE’ye de ilgi pek yok biliyorsunuz.
Pazar araştırma+ürün araştırma+teknik araştırma şeklindeki dolaylı faydalar halen çok ilgi görmüyor.
İnternet herşeyi ile ithal ürünler kullanıyor. Bir tek kablosu Türkiye’de yapılabiliyor. Ama en basit bağlantı bile 1500 $’dan başlıyor. O da düşük hızlı ve Cisco olmayan bir yönlendirici ise. Aylık 128 K’lık bir hat olsa 400 $’dan (TT + ISS servisi) aşağı değil. yani 400 x 12 + 1500 $ dersek = 6500 $ internete kurumsal bağlanmanın en ucuz yıllık faturası. Milli gelirin 3000 $ civrı olduğu bir ülke için ciddi bir maliyet.
Ama internet kullanan müşterilere bakıyoruz. işi gerektiriyorsa maliyeti ne olursa olsun kullanıyor. Örneğin 100 kişi ile 128 K bağlanan şirketler olduğu gibi, 5 kişi ile 512 bağlananlar da var.
Niye ürünler ithal
Router dediğimiz yönlendiricileri dünya’da çeşitli firmalar yapıyor. Ama pazarı domine eden marka Cisco oldu. Ülkemizde bu tür bir üretim yok. Zaten bu saatten sonra ancak soft switch ya da Linux tabanlı yazılıma dayanan yönlendiriciler yapılabilir.
Türkiye’de birileri ARGE’ye para ayırmak için belli bir ürünün en az 5000 adet satması gerekli.
Dial-Up konusunda çetin bir rekabet söz konusu. Para verip dial-up bağlantı alan 1-2 milyon kullanıcı için ISS’ler büyük rekabete girişmiş vaziyette. 1-2 Milyon TL indirim yaparak rekabet yapıyorlar ama kullanıcı Türk Telekom2a aylık 40-50 Milyon TL ödüyor. Asıl inmesi gereken rakam bu. Oysa Türk Telekom’un aldığı payla ilgili olarak kimse konuşmuyor.
Şöyle bir hesap yapalım. Günde 2 saat dial-up bağlantı kullanan bir kişi aylık 70 M TL ödüyor. ISS’e de ortalama 15 M TL ödüyor. Yani internetin o kişiye maliyeti 85 M TL/ay oluyor. Yani ISS maliyeti işin ancak 6’da biri.
822’li hatların çok çok ucuz ya da bedava yapılması lazım.
İnternet’in ilk günlerinde TT, 822’li hatlar için ISS’lerden kullanıcı başına 10 $ alıyordu. Ancak ISS’lerin TT’ye verdikleri kullanıcı sayısı ile, basına açıkladıkları arasında o kadar büyük bir fark oluştu ki, TT kendini kandırılmış hissetti ve bu sistemi değiştirdi. İnternet’in ilk yıllarında bazı ISS’lerin anons ettikleri rakamlar gerçeğinden çok daha yüksekti. Ancak bilen kişiler gülüyordu. Çünkü 1 Milyon abone denilen günlerde, Türk telekom^’un alt yapısı 1 milyon aboneyi kaldıracak güçte değildi.
Doruk olarak 93’de kurulduk. 94’de BBS açtık. 95’de ilk e-mail servislerine başladık. Günde 3 kez, yani 4 saatte bir e-mail servisi sağlıyorduk. Bugün de yapmak istediklerimizi bir yere kadar başardık. Daha almamız gereken çok yol var.
Bizim bir konuyu sektöre yararı olacak mı yerine bu oyuncular yarın burada kalacak mı diye sormamız lazım.
Doruk.net yalnızca fiyat önemli olmadığı, farklılık, kalite ve süreklilik düşünüyorzu. Şeffaf fiyat politikamız var. yani web sayfasını açan tüm fiyatları görür.
Hosting veren firmalar ya bandwidth verirler ya da sunucu bulundururlar. destek ayrı bir operasyondur. Bugün milyon adet hosting veren firmaların bile destek bölümüne telefonla ulaşamazsınız ancak mail atabilirsiniz.
Sonuçta hosting bir destek işidir. Teknik desteğimiz oldukça beğeniliyor. Kendi müşterilerimiz arasında yaptığımız araştırmaya göre genel memnuniyet oranı % 90. Sadakat oranı ise % 95’lerde.
ne Yapamlılar?
İnternet’i yaygınlaştırmak için hedef kitle kimdir? hem bireysel, hem de kurumsal alanda hedef kitleler var.
bilgisayar kampanyaları ciddi anlamda yararlı oldu. Ancak kampanyaların yapıldığı dönemden sonra fiyat rekabeti başladı.
bedava kullanım yapıldığı zaman da bandwidth yiyorsun.
822’li hatlar için telekom maliyetini bilemiyoruz. Ama 2003 itibariyle maliyet bazlı fiyat tarifesi yapması gerekiyor. TK2dan onay alamaz. TID bunu sordu. Alınan cevap “Ticari Sır” oldu. Yani 822’li hatlarla ilgili maliyeti bilmiyoruz.
Telekom zarar ediyor deniyorsa bu yanlış. İnternet olmasaydı, alternatif bir trafik olmayaaktı ki.. TT 10 milyon yeni hat tesis etmedi ki..
Kaynak : 