Internet’teki büyük veri duvarının arkasında, bir altın madeni yatıyor.Bu madenin adı Semantik (anlamsal) WEB.
Basit bir ifade ile anlatmak gerekirse Semantik Web, dataya daha fazla tanım veya anlam katarak datayla aranızda karşılıklı etkileşimi ve Internet üzerinde iş yapmam biçiminizi değiştiriyor.
Semantik Web ana fikri temel olarak diğer belgelerle ilişkili PDF veya XML formatındaki bir dökümandaki metadataları(verilerle ilgili veriler) WEB üzerinden kullanmak.
Semantik Web, basit noktadan noktaya yapılan linklerin ötesinde kişiler, yerler ve kavramlar üzerine kurulu yönlendirmelere olanak sağlarken kullanım esnasında veriyi otomatikleştirme, bütünleştirme ve yeniden kullanma imkanı veriyor. Bazıları bunu bir düşü gerçekleştirmek olarak tanımlarken bazıları da yapbozun parçalarının bugüne dek etrafa saçılmış halde durduğunu ve bu parçaların birinin çıkıp da standartlar üzerinde görüş birliği sağlayarak kendilerini birleştirmesini beklediğini iddia ediyor.
W3 tarafından dizayn edilen Web Ontology Language (OWL) yani WEB Ontoloji Dili yaratıcılarına geleceği kurabilmek için bir hareket noktası veriyor. Hali hazırda elenip aralarından seçim yapılması gereken 20 potansiyel standart var ve Semantik Web’in de işte tam burada yattığı söyleniyor. Bazıları OWL’nin gelecek yılın sonuna kadar genel kabul görür hale geleceği kehanetinde bulunuyorlar. Semantik Web’in yaratıcıları bütün bunları yetersiz bulanlara blogging topluluğuna bakmaların söylüyorlar.
W3C’NİN Semantik Web projesini yürüten Eric Miller bloggerların semantik WEB sosyalin sosyal yönünden ilk yaralanacak kimseler olacağını işaret ediyor. Miller internetnews.com’a verdiği söyleşide TrackBack ,syndication ve benzerlerini kullandıklarını belirterek birbirine uyumlu ve RDF’ye elverişli blogging sistemlerinden hangisini kullanırsanız kullanın RSS araçlarıyla istediğiniz sonucu alabileceğinizi ve “bana grid teknolojisi hakkında konuşan herkesi göster“ gibi komutları verebileceğinizi söylüyor. Miller”Alacağınız yanıt ise verdiğiniz komuta göre çok daha net olacaktır” diyor ve Edgetella gibi P2P JXTA framework sistemlerinin Semantik Web’in getirdiği kolaylıklardan yararlanabileceğini belirtiyor.
Miller’a göre telefon sistemleri de Semantik Web’in kolaylıkla tatbik edilebileceği bir diğer alan. Çünkü Telefon şirketleri halihazırdaki seçeneklerin karmaşıklığı nedeniyle karşılaştıkları sorunları aşmak için yeni network programları geliştirmeye çabalıyorlar.
“Telefon şirketleri, onları aradığımızda bunun için 1’e şunun için 2’basın gibi bir dizi soruyla bizi yönlendiriyorlar.Bu uygulamaları müşterinin özelliklerine ve tercihlerine göre yeninden düzenleyerek verimliliği arttırmaya uğraşıyorlar. ”
Miller, biyolojik danışmanlık ve tıbbi bilimlerle ilgilenen insanların, araştırmacıların ihtiyaç duyduğu belgelere hızla ulaştırdığı için link teknolojisinin ilk kullanıcıları arasında yer almasına dikkat çekiyor.
Web Ontolojisi çalışma grubundan Jim Hendler “İnsanlar olan biteni yavaş yavaş anlamaya başlıyorlar. Semantik Web’in lezzetinin yeni farkına varan şirketler asıl heyecanı bir Semantik Web Internetini kullanarak bir diğer Semantik Web Internetine ulaşabildiklerini keşfettikleri zaman yaşayacaklar. Şuna inanıyorum ki benim büyükannem bile bu teknolojiden faydalanacak fakat tıpkı HTTP’yi kullandığını fark etmediği gibi Semantik Web altta yattığını fark etmeyecek.“ diyor
Hendler ve Ora Lassila ile birlikte çalışan Tim Berners-Lee Semantik Web ‘ilk olarak 2001 Mayısında W3C çalışanlarına açıklamış ve pek yakında Semantik Web’in çok güçleneceğini ve eğlenceli hale geleceğini söylemiş. Ayrılma ve bütünleşme eğilimleri iki zut kutup olarak etkili olsa da genel olarak bakıldığından herşey yolunda gidiyor.Miller “Hizmetler semantik Web üzerinde işlemeye başlayınca network’un tepkisi gerçekten heyecan verici oluyor.Semantik Web, insanlar tarafından benimsendiğinde onu yolundan alıkoymak mümkün olmayacak. “diyor
İDDİALI OYUNCULAR GELİYOR
Semantik Web biçimlenmeyi sürdürürken onun içinde yer almak isteyen iddialı oyunculardan yavaş yavaş amaçları doğrultusunda stratejiler geliştirmeye başlıyorlar.
Hewlett-Packard, Lena projesiyle en iyi girişi yapmış gibi gözüküyor. Şirket, ikinci Java bazlı frameworkünü Ağustos ayı sonlarında tanıttı. Firma aynı zamanda metadataları yorumlamak için kullanılan bireysel tercihlerin bir bileşimi olan HP Haystack üzerinde çalışıyor. Sun Microsystems de buna karşılık SwoRDFish diye bilinen Küresel Bilgi Mühendisliği (Global Knowledge Engineering, GDE) Framework’ünü sahaya sürüyor.
IBM ise kendi metadata yorumlayıcısı için bir BEST PRACTICES PAPER ve demo yayınladı. Bunun Internete katkısı milyarlarca belgenin sıraya sokulması ve ilgili gerektiğinde ilgili dokümanlara da ulaşılmasının sağlanması biçiminde oluyor.
Miller, şu anda bu çevredeki ilişkilerin arkadaşlıkla yürüdüğünü fakat herşeyin değişeceğini söylüyor.
Semantik Web alanındaki diğer oyuncular, Lotus123 ve Open Source Applications Foundation (OSAF) ile sahaya giren Mitch Kapor, MovableType.org, Teknowledge ve Creative Commons.org, bunların arasında yer alıyor, şu anda telif haklarını ve gizliliklerini korumaya çalışıyorlar.
Miller; “Seamantik Web yeni ve gelişen bir alan. Pek çok şeyin kötüye kullanılma ihtimali var. Biz insanlara önlerindekini açıkça görebilmeleri ve paytığımız dataları doğru biçimde kullanabilmeleri için yardım ediyoruz” diyor.
Miller, ilgili başlıklar için yapılan aramalarla yazarlar la ilgili bilgilere ve konu hakkında yapılan yorumlara ulaşıldığını belirtiyor ve herşeyin ayrımın seviyesi gibi işlediğini belirtiyor.
Telif hakkı sorunları ise konulan kurallarla çözülüyor.
“Bir yazar ya da sanatçı verinin başka bir yerde kullanımına izin verilmediği sürece koruma altındandır” diyen Hendler bazı hallerde verilerin yeniden kullanımı için ön açıklamalar yapmak gerekceğini, mesela gelecekte Google üzerinden yapılan aramalarla ulaşılan bir verinin yeniden kulanımının ücretli mi yoksa bedava mı olduğunun veri sahibi tarafından gösterilmek zorunda kalınacağını belirtiyor.
Peki Semantik Web online müzik paylaşımı nedeniyle doğan telif hakkı sorunları için bir çözüm olabilir mi? Miller’a göre hayır
Semantik Web bu konuda kesin bir çözüm getirmese de çözüme yardımcı olabilir. Internette yer alan bir halk kütüphanesi ile Disney gibi bir şirket farklı biçimde sistemin içinde yer alacak. En küçük kullanıcı bile dijital haklara saygı göstermeyi taahhüt kabul etmek zorunda olacak. Sonra da kullanılan dillere göre bu değişecek.
Hendler ve Meryland Üniversitesindeki ekibi Semantik Web prototipini bir pagerla test ettiler.
Hendler, bir öğrenciye yalnız belli sayfalara ulaşan bir pager verdiklerini.. Bu sayede yalnızca IP’nin kişinin internet dolaşımının tespitinde yeterli olmadığını diğer ölçütlerin de kullanılması gerektiğinin ortaya çıktığını işaret ediyor.
Kaynak : 