Adli Bilişim Uzmanı Kimdir? – 2

Yazının ilk bölümünü Adli Bilişim Uzmanı Kimdir? – 1 başlığı altında okuyabilirsiniz.

35. maddenin 3. fıkrasında adli bilişim uzmanları hakkında Ceza Muhakemesi Kanununun bilirkişiliğe ait hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir. Tasarı, kapsam olarak bilişim suçlarını düzenlendiği için, adli bilişimle ilgili konularda Ceza Muhakemesi Kanununa atıf yapması doğaldır. Ancak önemle vurgulamak gerekir ki; adli bilişim incelemesi ve adli bilişim uzmanlığı sadece suç teşkil eden olaylar sebebiyle açılan ceza davalarında söz konusu olmamaktadır. Özel hukuk alanına giren davalarda da, hatta hem özel hukuk hem de ceza hukuku alanına girebilecek olaylarda, ancak dava açılmadan önceki dönemde gerçekleştirilen incelemelerde de, adli bilişim süreci karşımıza çıkacaktır. Dolayısıyla özel hukuk davalarında görev alacak adli bilişim uzmanları bakımından da, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun bilirkişiliğe ait hükümlerinin uygulama alanı bulacaktır.

Adli Bilişim Uzmanının Rolü

Uzmanın Rolü:

• Verilere erişmek ve muhafaza etmek için alınması gereken önlemler ve görüşlerin neler olduğu ihtiyacı
• Önyükleme, sistemi açmak gibi hareketler kritik zaman bilgilerini ve diğer gizli delilleri değiştirebilir
• Yedekleme amacıyla kullanılan yeniden çevrim kasetleri eski delillerin üstüne yazmaktadır
• Silme (delete), bütünleştirme (de-fragmentation) veya sıkıştırma (compression) gibi gerçekleştirilen sistem bakım aktiviteleri delilleri değiştirebilir ve tahrip edebilir
• Yeni verileri kaydetmek, mecut verilerin üstüne yazabilir
• Herhangi bir medya üzerine verilerle birlikte yeni bir yazılım yüklemek delillerin üstüne yazar
• Virüs programlarının işletilmesi verileri değiştirebilir
• Uzun zamandır kullanılmayan yazılım veya donanımlarla oluşturulan Arşiv (Legacy) datalara erişilmesi ve okunması sorunları
• Verilerin yeni bir aygıta transfer edilmesi verilerin kaybına sebep olabilir
• Karışık yedekleme kasetlerinde kolayca araştırma yapılamayabilecektir
• Delilleri istenilen formatta mahkemeye ibraza hazır hale getirmek
• Delil muhafaza zinciri konusunda mahkemede şahitlik yapmak

Adli Bilişim Uzmanının Nitelikleri Ne Olmalıdır?

Arthur Anderson, Enron Skandalı, Bill Gates’in Antitrust davasında yaşadıkları, ABD eski Başkanı Bill Clinton’ın sorgulanması, Playboy davası ve adli bilişim kurumunu ve adli bilişim uzmanlarını gündeme oturtan diğer birçok dava ve olay…Tüm bu afiş hikayelerin hemen hepsinin genel olarak en az bir ortak noktası vardı: Avukatların bilgisayar hard disklerinde, laptoplarda, yedekleme kasetlerinde ve diğer elektronik aygıtlar üzerinde saklı olan tartışma götürmez delilleri (smoking gun) araştırma çabalarıydı. Bu tür olaylarda avukatlar, elektronik datalara erişmek, incelemek ve bunları değerlendirmek için adli bilişim uzmanının desteğini talep etmek durumundadırlar[5].

Yapılan iş bir kenara bırakılacak olursa, adli bilişim uzmanı, kendisine müracaat eden kişiye veya mahkemeye dijital dataları anlamaları ve değerlendirmelerine yardımcı olacak gerekli teknik uzmanlığa sahip olduğunu göstermek zorundadır. Bir adli bilişim uzmanına müracaat edilmek istendiğinde dikkate alınması gereken kriterler nelerdir?

Adli bilişim uzmanına müracaat etmenin, dava sırasında diğer bilirkişilere müracaat etmekten farkı yoktur. Bir kundakçılık olayında bu olayı tespit konusunda deneyimli bir uzman aranır veya tıbbi yanlış tedavi yüzünden açılan davalarda, özellikle dava konusu olay hakkında deneyimli doktorlar aranır. Adli bilişim konularında da doğrudan, davada söz konusu olan teknik durumun türüne göre kanıtlanabilir tecrübeye sahip bir kişinin aranması gerekir. Örneğin; büyük, kurumsal bilgisayar ağlarının incelenmesinin tersine, tek bir hard diskin forensic incelemesi söz konusu olduğunda bir dizi farklı yeteneğe sahip olunması gerekmektedir. Eğer bilgisayar aygıtları üzerinde veri kurtarma işi yapılacaksa, ek olarak ayrıca uzmanlaşmış tecrübe aranacaktır[6].

Yazının devamını Adli Bilişim Uzmanı Kimdir? – 3 başlığı altında okuyabilirsiniz.