Adli Bilişim Uzmanı Kimdir? – 4

Yazının ilk 3 bölümünü

• Adli Bilişim Uzmanı Kimdir? – 1
• Adli Bilişim Uzmanı Kimdir? – 2
• Adli Bilişim Uzmanı Kimdir? – 3

başlıkları altında okuyabilirsiniz.

Hukuk Bilgisi

Nitelikli bir adli bilişim uzmanının Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve özellikle Ceza Muhakemeleri Kanununa riayet edecek şekilde ve delillerin toplanması ve değerlendirilmesi prosedürüne uygun şekilde eğitim almış olması gereklidir. Diğer çabuk değişen delillerin aksine elektronik deliller, mahkemenin önündeki dava bakımından tamamen benzersiz ve karmaşık konular ortaya çıkarmaktadır. Adli bilişim uzmanının farklı standartlara, protokollere uyması veya delillerin gerçekliği bakımından itirazlarla karşılaşması ve bunlarla mücadele etmesi gerekmektedir. Uzmanın eğitimi, geçmişi ve deneyimlerinin mahkemede yemin ederek yapacağı bu incelemenin zorluklarına ve gerekiliklerine karşı koyacak şekilde edinilmiş olması zorunludur[12].

Adli bilişim eğitimleri, bilgisayar analizi ve Hukuk Usulü Muhameleri Kanunu ve Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hakkında bilgiye sahip olmak, bir adli bilişim uzmanında aranması gereken özelliklerden bazılarıdır. Ayrıca birçok finansal analizde olduğu gibi neyi aradığını bilmek ve aynı şekilde nereye bakacağını bilmekte elektronik keşifteki başarı için önemli kriterlerdir.

Karşılaşılan medyadan veriler uygun bir şekilde kurtarıldıktan sonra, elektronik keşifteki ikinci aşama bu verilerin analiz edilmesidir. İşletim sistemi dosyalarının ve diğer ilgisiz dosyaların uygun şekilde nasıl elimine edileceğini bilmek, masrafları ve inceleme için gerekli zamanı azaltmak bakımından kritik öneme sahiptir.

Adli Bilişim Pahalı Bir Prosedürdür

Adli bilişim pahalı bir yöntemdir. En basit adli bilişim incelemesi dahi binlerce dolara mal olmaktadır. Karmaşık incelemlerde bu rakam gittikçe artmaktadır. İyi bir adli bilişim uzmanı bulmak için, son dakikaya kadar beklememek gerekmektedir[13]. Ayrıca çok düşük ücret talep eden adli bilişim uzmanından da şüphe etmek gerekir. Çünkü; nitelikli bir adli bilişim hizmetinin bedelinin düşük olması mümkün değildir[14].

Sınırlı sayım olmamak kaydıyla (numerous clausus) bir adli bilişim uzmanında aranması gereken özellikleri aşağıdaki gibi listelemek mümkündür[15]:

• Yetki: Uzmanın hangi sertifikalara sahip olduğu sorulmalıdır. Türk Hukuku bakımından Tasarı yasalaştığında, uzmanlardan “adli bilişim yetki belgesi” de talep edilecektir. IT güvenliği ile sertifikalarla, adli bilişimuzmanlık sertifikalarını karıştırmamak gerekir. Çünkü; IT güvenlik sertifikaları sıkı forensic gereklerine sahip olmayabilir.
• Deneyim: Uzmanın bilgisayarlara ilişkin teknik bilgisini ve dava tecrübesini sorgulamak gerekir. Adli bilişim uzmanı olarak uzmanlık seviyesi nedir? Mahkemede bilirkişi olarak veya tanık olarak dinlenmiş veya görev yapmış mıdır?
• Hassasiyet: Davada yaşanabilecek en kötü şey, başvurulan adli bilişim uzmanı verileri zamanında muhafaza altına almadığı için veya incelemesini zamanında bitiremeyip, verileri güvenli bir formatta sunmadığı için; dava için önemliolan kritik delilleri kaybetmektir. Bu hem davanın kaybı hem de zaman ve para kaybı olarak uzmana müracaat eden kişiyi etkileyecektir.
• Başarı: Adli bilişim uzmanının hatırı sayılır referansları olup olmadığından emin olmak gerekir.
• Yöntem: Adli bilişim uzmanı delilin bozulmamasını sağlamak amacıyla hangi standartları, prosedürleri ve yöntemleri kullanmaktadır.
• Güvenli Sorumlu Kişi: Adli bilişim uzmanınızın Size gizlilik anlaşması sunduğundan ve fikri mülkiyet haklarınızı korumayı kabul ettiğinden emin olmak gerekir. Ayrıca uzmanın delilleri güvence altına alacağını ve koruyacağını ve muhafaza zincirini nasıl sağlayacağını da sormak gerekir.

SONUÇ

Önemle altını çizmek gerekir ki; adli bilişim uzmanı kimdir veya kim olmalıdır şeklindeki sorunun dört köşesi belirli kesin bir cevabı yoktur ve olamaz da. Adli bilişim uzmanı olmak için alınması gereken eğitimlerin de sayısı belirli bir listesi de mevcut değildir. Adli bilişim uzmanlığı asgari bazı kriterlerin zorunlu olarak aranması gereken, ancak bunun ötesinde uzman olacak kişinin “yaşam boyu eğitim” almasını gerektiren branşlardan biridir.