Bugüne kadar genellikle Amerika ve bazen de AB ülkelerinde gündeme gelen “ağ tarafsızlığı” (net neutrality) tartışmasının[1], artık Türkiye’ye de sıçradığını söyleyebiliriz. Zira, 20 Temmuz’da BTK’nın sitesinde yayınlanan duyurudan[2], bazı İnternet sitelerinin erişiminin engellediği yönündeki iddiaları araştırmak üzere TTNet hakkında soruşturma açıldığını öğrendik.
Henüz hangi sitelere erişimin engellendiği konusunda bir bilgiye ulaşamadık[3]. Ancak, ağ trafiği üzerindeki yükü düşünüldüğünde, bazı popüler dosya paylaşım sitelerine erişimin kısıtlandığı ya da engellediği öne sürülebilir. Fakat, BTK’nın ya da TTNet’in konuyu aydınlatacak açıklamaları olmadan, bu sadece bir tahminden öteye gitmez.
Eğer bu tahmin doğru ise, benzer bir durum 2008 yılında Amerika’da da yaşandı. Ülkenin büyük internet servis sağlayıcılardan biri olan Comcast, BitTorrent gibi bazı dosya paylaşım uygulamarına erişimi sınırladı. Federal İletişim Komisyonu’nun (FCC) ağ tarafsızlığını korumak konusundaki müdahalesi ise, istinaf mahkemesi tarafından engelledi. Comcast ise, amacının çok fazla bant genişliği kullanan bu tür dosya paylaşım uygulamalarından diğer kullanıcıların zarar görmesini engellenmesi olduğunu öne sürerek kendisini savundu.
Bant genişliğinin kıt bir kaynak olduğu düşünüldüğünde, kimi uygulamaların servis kalitesinin bazı stratejik amaçlar için bilinçli olarak arttırılabilceği, kimilerinin ise azaltılabileceği, hatta teknik olarak olmasa da, fiili olarak engellenebileceğinden bahsedilebilir. Fakat, böyle bir durumda servis kalitesi ayrımının nasıl bir rekabet ortamında yapıldığı çok önemli. Zira iktisat teorisi, rekabetin sınırlı olduğu veya firmaların tekil sağlayıcı olduğu piyasalarda uygulanacak ayrımcılığın toplumsal refahı her zaman iyi etkilemediğini söylüyor.
TTNet’in genişbant internet kullanıcılarının %90’ına yakın bir kısmına hizmet verdiği düşünüldüğünde, Türkiye’de pek de rekabet ortamından bahsedemeyiz. Böyle bir durumda ağ tarafsızlığı konusu daha hassas ve dikkatli incelenmesi gereken bir konu olarak karşımıza çıkıyor. Önümüzdeki günlerde BTK veya TTNet’ten gelecek açıklamaları merakla bekliyoruz.
turk-internet.com Notu : TTnet’ten, konuyla ilgili sorularımız sonrasında turk-internet.com’a ulaşan açıklama şu şekilde :
TTNET A.Ş her zaman müşteri memnuniyeti ve şeffafılık ilkesi etrafında hareket etmeyi bir ilke olarak benimsemiştir.
BTK tarafından 13.07.2011 tarihli ve 2011/DK-59/359 no’lu karar göre bazı kişi veya kurumların şikayetleri üzerine TTNET A.Ş. hakkında bir soruşturma açılmış olduğu bilgisi tarafımıza ulaştırılmış bulunmaktadır. İlgili kurum tarafından bu soruşturmaya konu olan şikayetlerle ilgili detayların henüz tarafımıza ulaşmamış olması nedeniyle yaşanan erişim sorunlarının içeriğinin ve kaynağının (teknik arıza vb.) tespitiyle ilgili süreç devam etmektedir.
TTNET A.Ş., ülkemizdeki her internet servis sağlayıcı operatör gibi, bağlı bulunduğu sektörün yapısı çerçevesinde kullanıcılarının tercihlerine saygı duyarak, şeffaflık ilkesine bağlı bir yaklaşımla müşteri memnuniyeti odaklı çalışmalarını sürdürmektedir.
TTNET konuyu yakından takip ederek, gelişmelerle ilgili kamuoyunu bilgilendirmeye ve konuyla ilgili her türlü soru veya talebi yanıtlamaya hazırdır.
Saygılarımızla,
TTNET A.Ş
[1] Ağ tarafsızlığı konusunda daha geniş bilgi için: Dr.Emin Köksal : Ağ Tarafsızlığını Savunan Google’un, Verizon ile Anlaşması İhanet Olarak Algılanıyor başlıklı söyleşiyi okuyabilirsiniz.
[2] BTK’nın ilgili kararına burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz. 20 temmuz 2011’de yayınlanan ve 13 temmuz 2011 tarihini taşıyan kararda şunlar belirtiliyor :
Adli mercilerce verilen herhangi bir koruma tedbiri olarak erişim engellemesi kararı veya Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nca tesis edilen herhangi bir idari tedbir olarak erişim engellemesi kararı olmamasına rağmen bazı İnternet sitelerinin erişiminin engellenmesi konusunun değerlendirilmesini teminen Telekomünikasyon Kurumunun Denetim Çalışmalarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesi kapsamında TTNet A.Ş. hakkında soruşturma açılması ve soruşturmayı yürütmek üzere ilgili birim olarak Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nın görevlendirilmesine karar verilmiştir.
[3] BTK basın müşavirliği ile yapılan telefon görüşmesinde, soruşturma açılmasının nedeninin, kuruma ulaşan tüketici şikayetleri olduğunu öğrendik. Ancak şikayete neden olan erişimi kısıtlı siteler hakkında bir bilgi alınamadı.
İnternet üzerindeki tartışmalarda, erişimi zaman zaman zorlaşan ya da engellenen siteler arasında Rapidshare, BitTorrent, YouTube gibi fazla bant genişliği gerektiren siteler olduğu bilgisi var.
Kaynak : 