Bu yazı BT Servis Yönetimi (BTSY – ITSM) dosyası kapsamında yayınlanmaktadır.
1987 yılında yüksek bütçeli kamu kurumlarının IT harcamalarının kontrol altına alınması ile ortaya çıkan ITIL(IT Infrastructure Library – BT Altyapı Kitaplığı), BT servislerinin izlenmesi ve yönetilmesi için ayrıntılı örneklemeler içeren ve tecrübe edilmiş yaklaşımlardan oluşan bir kütüphanedir. Tarihsel gelişime göz atacak olursak;
ITIL, 80’li yılların başında, İngiliz kamu kurumlarının BT altyapısında karşılaştıkları sorunları hızlı çözümleyebilmesi için, yol gösterici nitelikte hazırlanmış çerçeveden oluşmaktadır.
1980 ortalarında, yine bir İngiliz kamu kuruluşu olan CCTA(Central Computer and Telecoms Agency)’den 15 Milyar Dolar’lık kamu BT bütçesinin azaltmasının talep edilmesine paralel olarak ITIL ilk önemli evrimini gerçekleştirdi. Bunun için CCTA, değişik organizasyonların servis yönetimini nasıl yürüttüğüne ilişkin kapsamlı bir analiz çalışması yürüttü ve uygulanan yöntemlerden bir filtreleme yaparak, faydalı yöntemleri içeren bir dokumantasyon oluşturdu. Servis Destek(“Service Support”) ve Servis oluşturma(“Service Delivery”) süreçlerinin yönetim kalitesini artırmak ve BT yönetim maliyetlerini azaltmayı hedefleyen bu çalışma 1988 yılında GITIM(Government IT Infrastructure Management) adıyla ilk ITIL sürümü yayınlandı.
1989 yılında 70 sayfalık ilk ITIL kitabı yayınlandı. Kitap, Hizmet Seviye Yönetimi(Service Level Management), Yardım masası (Help Desk), Risk planlaması(Contingency Planning) ve değişiklik yönetimi(Change Management) konuları ile ilgili örneklendirmeleri içermekteydi. 90’lı yıllarda, Avrupa’daki büyük firmalar ve kamu kuruluşları, ITIL’in sunduğu çerçeve yaklaşımını BT operasyonları için kullanmaya başladı.
Özellikle BT’nin 2000 yılına uyumlu hale getirilmesi için yapılan çalışmalar dikkatleri ITIL üzerine daha fazla çekti ve 2001 yılında ITIL V2 çerçevesi yayımlandı. Yeni çerçeve ile birçok tanımlama, terminoloji ve yeni örneklemelerde tanıtılmış oldu.
ITIL V2, Servis destek(service support) ve servis oluşturma(service delivery) ile ilgili bir önceki kitaplığın uygulanabilirliğini yaygınlaştırmayı ve artırmayı amaçlamaktaydı. V2 ile birlikte yayınlanan BT kitaplık uygulamasının merkezinde, bu iki konuyu irdeleyen ve iki cilt’den oluşan servis yönetim disiplinleri yer almaktadır. Bu kitaplar ile V1 kitapları birbirine benzemekte olup süreç yönetimi ile ilgili kitaplarda bazı değişiklikler, güncellemeler söz konusudur.
Disiplinlerden birincisi olan servis destek kitabı, müşterilerin gereksinim duydukları iş fonksiyonlarını karşılayan BT servislerinin örneklendirmelerini içermektedir. Servis Destek disiplini, yardım masası ve beş operasyonel sürecin uygulanmasını içeren örneklemelerden oluşmaktadır. İlerideki yazılarda ayrı ayrı ele alınacak olan bu operasyonel süreçler; Değişiklik yönetimi, konfigürasyon yönetimi, sürüm yönetimi, olay yönetimi ve problem yönetimidir (orijinal isimleriyle ve sırasıyla; Change Management, Configuration Management, Release Management, Incident Management, Problem Management). Dikkat edilecek olursa, yardım masası(Service Desk) dışındaki bileşenlerin tamamı operasyonel yönetim iken, yardım masası bu süreçlerin organize edildiği bir iş birimidir.
Diğer disiplin olan Servis oluşturma(Service Delivery) ise servis yönetiminin taktik ve stratejik kısmına yoğunlaşmaktadır. BT servislerinin müşterilere genişletilmesinin kesintisiz ve düşük maliyetle gerçekleştirilmesini hedefleyen bu kitap beş adet stratejik sürecin yönetim örneklendirmelerini içermektedir. Bu süreçler; Güvenlik ve servis seviye yönetimi, finansal yönetim, kullanılırlık yönetimi, kapasite yönetimi ve servis süreklilik yönetimini ele almaktadır. Orijinal isimleriyle ve aynı sıralamayla bunlar Security and Service Level Management, Financial Management, Availability Management, Capacity Management, IT Service Continuity Management’dir.
V2 ile birlikte ITIL artık “de facto” standart olarak kabul edilmiş ve ortak bir dil olarak BT servis yönetiminin içerisine girmiştir. BT organizasyonun aynı dili konuşan ve birbirini kolayca anlayan çalışanlardan oluşması sağlayan ITIL’in üçüncü sürümü üç yıllık çalışmadan sonra 2007 yılında yayınlanmıştır.
Bir sonraki yazının konusu: ITIL V2’den V3’e gelişim .. Yazıyı okumak için burayı tıklayınız
Kaynak : 