Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, dün resmi web sitesinde son dönemde almış olduğu kurul kararlarını yayınladı. Söz konusu kararlarda başta Turk.net olmak üzere telekom sektöründeki pek çok işletmeciye çeşitli cezalar verildiği görülmekte. Anlaşılan 2011’de sektördeki işletmecilere toplamda 80 milyon TL civarında ceza kesen BTK, bu sene de benzer bir düzeyi yakalayacak.
BTK’nın yayınladığı kurul kararlarına baktığımızda, Turk.net, Turkcell, Avea ve Vodafone firmalarına çeşitli cezalar verildiği görülmekte. Bu cezalardan en ağırı Turk.net firmasına verilmiş durumda ve hatta bu hatırladığımız kadarıyla bugüne kadar BTK tarafından verilen cezalar içinde bir rekor. Şirketin İnternet Servis Sağlayıcısı (İSS) değişikliğinde yapmış olduğu ihlaller neticesinde yıllık cirosunun %3,12’si nispetinde ceza aldığı açıklanıyor [1].
Firmaya uygun görülen cezalar özetle; abonelerin herhangi bir bildirimde bulunmadan ve sahte imzalarla başka bir operatörden Turk.net’e geçirildikleri, tüketicilerden hat tesis ücreti adı altında ücret alındığı ve de İSS geçiş sürecinde referans tekliflere aykırı işlemler yapıldığı iddiaları incelenerek verilmiş.
Özellikle ISS geçiş sürecini daha önce incelemiştik. Bu konu, genellikle bayi kanalının para kazanma isteğinden gelen bir olay. Şöyle ki; alt bayiler –ki resmi olmayan bir kurum, sektörün kendi dinamikleri içinde oluşan bir yapılanma– kim daha fazla prim veriyorsa, süresi bitmekte olan aboneyi o tarafa yönlendiriyor. Bu konuyu yeniden gözden geçiriyoruz, ayrıca bir yazı yayınlıyor olacağız.
Diğer cezalara gelecek olursak Turkcell’e verilen ceza [2] yine yıllık ciro üzerinden kesilmiş ve cironun %0,02’si nispetinde. Turkcell’e ceza kesilmesinin sebebi ise mobil operatörün “Sadece Turkcell’in Çektiği Yerler Atlası” şeklinde bir kitapçık hazırlatması ve bunu Tempo Dergisinin Haziran 2011 sayısı ekinde tüketicilere sunması. BTK, bu reklam kampanyasının “Atlas kapsamındaki yerlerde Turkcell dışındaki işletmecilerin çekmediği algısını oluşturmak suretiyle tüketiciyi yanıltıcı nitelik taşıdığı” görüşünde ve bu nedenle de mobil operatöre ceza kesmiş.
Bu bize şaşırtıcı geldi. Çünkü tüketicilerin böyle bir haritayı görmek isteyebileceğini ve bunun tüketici hakkı olduğunu düşünüyoruz. Ben şahsen görmek isteyebilirim. Sonuçta Ulaştırma Bakanlığının, BTK’nın ya da operatörlerin bütün “her yer kapsanıyor” iddialarına karşın, zaman zaman kapsama dışı durumlarla karşılaşılabiliyor. Hatta İstanbul içinde bile. Eğer yayınlanan harita yanlış bilgi içeriyorsa –kapsamadığı halde kapsıyormuş gibi gösteriyorsa– bu ceza anlamlı olabilir. Aksi takdirde bu tür bilgilendirmelerin, tüketiciyi bilgilendirmesi açısından yararı var. Bu nedenle BTK acaba neye göre karar verdi, amaç tüketicinin iyiliği ise, hangi tüketiciye sorulmuş ya da sorulmamışsa, neden tüketicilere sorulmuyor diye düşünüyorum.
Diğer yandan BTK kurul kararlarına göre Avea’ya iki farklı ceza kesilmiş. Bu cezaların ilki, “Avea tarafından gerçekleştirilen faturalama işlemlerinde, yeni faturalama sistemine geçiş gibi hususlar sebebiyle hatalar oluştuğu ve doğru faturalama yapma yükümlülüğünün ihlal edildiği” tespitine dayandırılıyor ve firmaya yıllık cirosunun %0,072’si nispetinde ceza kesildiği duyuruluyor.
BTK’nın yayınladığı kararda tüketicilerin aleyhine sebep olunan zararın büyüklüğü, ihlal neticesinde elde edilen ekonomik kazanç tutarı unsurları ile ihlalin faturalama sisteminin yenilenmesi sürecinde yeni sisteme geçiş aşamasında meydana gelmesi ve faturalama hatası yapıldığının tespitiyle birlikte iade çalışmalarına başlanmış olması hususlarının dikkate alındığı (hafifletici nedenler) belirtilmekte.
BTK’nın yayınladığı diğer bir karar ise Vodafone ve Avea firmalarına “Otomatik Yenilenen Dönemsel Hizmetler” konusunda verilen cezalar [4]. Bu kararda, Avea’nın söz konusu hizmetleri alan müşterilerinden %26’sına bilgilendirme mesajı göndermediği, Vodafone’un ise müşterilerinin %36’sına bu mesajları BTK’nın istediği ölçütlere tam uyumlu bir biçimde göndermediği nedenleriyle ceza verildiği açıklanıyor. Her iki firmaya verilen cezalar da şirketlerin yıllık cirolarının %0,017’si nispetinde.
BTK’nın açıkladığı kararlarda %0,017 gibi veya %0,072 gibi enteresan rakamlar geçiyor. Biz de turk-internet.com olarak, BTK ile temasa geçerek söz konusu cezaların nasıl belirlendiğini sorduk. Çünkü özellikle Turk.net’e verilen cezanın miktarı, sektörde bir şaşkınlık yarattı. Sabahtan itibaren telekom sektöründeki kişiler, bu yüzdenin anlamını tartıştılar.
Bu nedenle oranların belirlenme kriterini sorduğumuz BTK yetkililerinin bize verdiği bilgilere göre, BTK kurulu söz konusu cezaları Telekomünikasyon Kurumu tarafından İşletmecilere Uygulanacak İdari Para Cezaları ile Diğer Müeyyide ve Tedbirler Hakkında Yönetmelik [5] uyarınca veriyor. Söz konusu yönetmelikte herhangi bir ihlalde bulunan firmaya verilecek idari para cezaları net bir rakamla belirlenmemiş ve sadece ciro üzerinden %1 ve %2 gibi üst limitler belirlenmiş. Kurul, yapılan ihlalin ciddiyetine, ihlali yapan işletmenin önceki ihlallerini, işletmenin iyi niyetine ve hatasını düzeltme çabasına da bakarak bu kararları açıklamakta.
BTK’nın operatörlere ceza vermesi, sektörün düzgün işlemesi ve tüketici haklarının korunması amaçlarını taşıyor.
[1]-BTK’nın Turk.net Soruşturma Kararı
[2]-BTK’nın Turkcell Soruşturma Kararı
[3]-BTK’nın Avea Hakkındaki Faturalama Soruşturma Kararı
[4]-BTK’nın Vodafone ve Avea Hakkındaki Soruşturma Kararı
Kaynak : 