NEDİR BU BULUT BİLİŞİM DEDİKLERİ ?
I-GİRİŞ
Bulut bilişim aslında çok yeni bir uygulama sayılmaz. Ancak yeni bir kavram olarak ve özellikle ticari açıdan son yıllarda popüler hale gelmiştir. Pekâla nedir bu Bulut bilişim ? En basit şekilde açıklayacak olursak; sosyal paylaşım siteleri, web 2.0 ve e-posta hizmetleri veren kuruluşlara, kişisel bilgisayarlarımızda yarattığımız ve işlediğimiz dosyalarımızı, bu kuruluşların sunucularına yollamamız ve bu sunucularda barınması işidir. Doğal olarak bilgisayarlarımızda yer alan veya yarattığımız bu dökümanları kendi sabit diskimizde tutmayarak, üçüncü kişilerin sabit disklerine yollama işlemi ve bu uygulamaya verilen genel isimdir.
Verilerimizi bu şekilde paylaştıktan veya gönderdikten sonra ise istediğimiz yer ve zamanda yine verilerimize erişebiliriz. Örneğin flickr.com veya Instagram uygulamalarına fotoğraflarımızı yüklüyoruz ve belki bu yüklemeyi gerçekleştirdikten sonra jpeg vb. biçemlerdeki dosyaları, sabit diskimizden veya akıllı mobil cihazımızdan yer kaplamaması amacıyla siliyoruz. Yine istediğimiz yer ve zamanda, tekrar bu sitelere girerek dosyalarımızı görüntüleyebiliyor ya da sabit disklerimize tekrar yükleyebiliyoruz.
“En basit haliyle” bilgilerimizi/verilerimizi kendi sabit diskimiz yerine, büyük yer sağlayıcı şirketlerin internet ağı üzerinde yer alan sunucularındaki, sabit disklerinde saklama işlemidir. Diğer bir deyişle sadece ekran ve klavye kullanarak, başka bir sunucudaki verilerimize erişme, onları kullanabilme imkanının bir üçüncü kişi tarafından sağlanmasıdır.
“Bulut” kavramı, yapılan çizili/grafiğe dayalı anlatımlarda sunucuların merkezi yapısını belirtmek için kullanılan bulut şeklindeki çizimlerden doğmuş olup, aynı zamanda metaforik bir anlam yüklenmek suretiyle bulut bilişim şeklinde adlandırılmıştır.
İşte yukarıda en basit haliyle açıkladığımız bu hizmeti bireysel olmaktan çıkartıp, kurumsal bir yapıya taşıdığınızda ve teknik ayrıntılar ile veri trafiği, ölçümleme, kontrol vb. kriterleri de işin içine yerleştirdiğinizde, karşınıza tam anlamıyla bulut bilişim hizmetleri çıkacaktır. Bulut hizmetinden yararlanmak isteyen kişi, bulut altyapısına girer ve seçilen hizmetin türüne göre artık geriye kalan işleri bulutta yürütür. Tabiki bu hizmetin bir de mali karşılığı olacaktır.
Bulut bilişimin en büyük avantajı, sunucu (server) ve diğer donanımlar ile, bu donanımlar üzerinde koşacak yazılım maliyetlerini şirketler açısından ciddi oranda asgari düzeye indirmesidir. Bu sayede şirketler, donanım ve yazılım maliyetleri ile bunları işletmek için gereken işgücünden tasarruf sağlayabilmektedirler. Doğal olarak şirketlere ait dataların barındırılması, veri trafiği yönetimi gibi hizmetler, tamamen bulut hizmeti veren kuruluşlara ait olacaktır. Tabiki bu hizmet belirli bir bedel karşılığı görülecektir.
İşin teknik ayrıntısına girmeden önce, bu hizmeti hukuki açıdan basitçe aktaralım. Hizmeti veren kuruluş kendi sunucuları üzerinde, hizmeti alan kuruluşa belirli bir yer ve trafik kapasitesi tanır. Hizmeti alan ve veren arasındaki hukuki ilişki “temel olarak” basittir. Zira sözleşmesel anlamda, ilişki tam olarak her iki tarafa borç yükleyen (Synallagmatic) hukuki bir ilişki doğurur. Hizmeti alan, bulut bilişim servisi karşılığında, hizmet verene belirli bir meblağ öder. Hizmeti veren ise bu bedel karşılığında, sunucularını özgülenen amaç doğrultusunda hizmet alana sunar ve anlaşmaya göre adminlik hizmeti de verir. Sözleşmesel ilişki basit olmakla birlikte, uygulamada SLA (Services Level Agreement-hizmet kalitesi ölçüm anlaşması) ve NDA (Non Disclosure Agreement) Gizlilik protokolleri yapılmak suretiyle sözleşmeye eklenmektedir. Ayrıca sözleşmenin mutlaka adminlik ve/veya danışmanlık hizmetlerini kapsayıp kapsamayacağı belirtilmelidir. Aksi halde IT sözleşmelerini yönetmenin zorluğu daha fazla artacak ve taraflar, sözleşmenin eksik ya da hatalı ifasından dolayı uyuşmazlıkla karşılaşabilecektir. Bu tip uyuşmazlıklarda ise mahkeme süreci, tamamen teknik olan delilleri toparlama tarafları zorlamakta ve bilirkişi dahil olmak üzere yargılama aşamasında bir takım zorluklarla karşılaşılabilmektedir.
Yukarıda açıklandığı gibi, temel hukuki ilişki basittir. Ancak biraz daha derine inince, ilişkinin daha karmaşık olan başkaca boyutları ortaya çıkacaktır ki, bu boyutlar henüz net bir şekilde çözüme ulaşmamıştır. Bu yazıda bu konuları elimden geldiği ve bilgimin yettiği kadar değineceğim.
Yukarıda bulut bilişimi her ne kadar basit olarak aktarmaya çalıştım ise de, bu sadece ana mantığın anlaşılabilmesi açısından önemlidir. Maalesef bulut bilişim aktarıldığı gibi özellikle hukuki yönden basit değildir.
Makalenin 2.bölümünü burayı tıklayarak okuyabilirsiniz.
Kaynak : 