Yahoo’yu alma girişimi sekteye uğrayan Microsoft, şimdi de Çin kaynaklı bir engelle karşı karşıya.
Çin Halk Cumhuriyeti’nde, önümüzdeki Ağustos ayında yürürlüğe girecek olan anti-tekel yasası Çin sınırlarının dışını etkileyebilecek kadar güçlü. İlk düzenlenme tarihi 1993 yılına uzanan anti-tekel yasası, yeni şekliyle ABD ve AB’den sonra dünyada etkin yasalar arasında yerini alacak.
Geçtiğimiz yıl resmen kabul edilen yasa, Çinli otoritelere, Çin’de yatırım yapan veya Çinli şirketlerle organik bağı bulunan yabancı kaynaklı şirketlerin yaptıkları satın alma ve birleşmeleri denetleme yetkisi veriyor.
1 Ağustos’ta uygulanmasına başlanacak olan yasanın, Yahoo’nun, Çin kaynaklı Alibaba.com alışveriş portaline 1 milyar dolar yatırım gerçekleştirmiş olmasından dolayı Microsoft’u etkileyebileceği sanılıyor. Yasanın, Alibaba.com’a, % 40 hissesini Yahoo’dan geri alarak yoluna bağımsız olarak devam etme imkanını getirebileceği konuşulan senaryolar arasında.
Analistler, yasayla Beijing’in, Washington ve Brüksel’in ardından küresel bir otorite halini almasının, çokuluslu şirketlerin stratejilerini bu düzenlemelere göre ayarlamaları zorunluluğunu getireceğini, ‘büyük şirket imtiyazlarının’ zaman içerisinde daha da traşlanabileceğini ifade ediyorlar.
Aslına bakılırsa Çin, Microsoft-Yahoo ilişkisini yakından takip eden tek ülke değil. Dünyanın çok farklı coğrafyalarında bu gelişmeyi anlık olarak takip eden pek çok resmi kamu görevlisi var. Örneğin, Güney Kore bunlardan biri. Microsoft’un işletim sistemi pazarındaki hakim konumu dolayısıyla, yazılımlarını kullanıcılara seçim hakkı tanımadan pazarladığına hükmeden Güney Kore Rekabet Kurumu, yazılım devine 34 milyon dolar ceza vermişti. Yine aynı dönemlerde Microsoft, Windows Media Player yazılımını Windows’a entegre ettiği için Avrupa Birliği’nde de 500 milyon Euro cezaya çarptırılmıştı.
Çin devletinin, siyasi ve ekonomik etkisi dolayısıyla Microsoft-Yahoo ilişkisini yakından takip ettiği biliniyor. Reuters’in raporuna göre Çin’de, 2004 yılında 80 milyon olan internet kullanıcı sayısı 2007 yılında 230 milyona ulaşırken, % 7 olan Gayri Safi Yurtiçi Hasılanın önümüzdeki bir kaç yıl içerisinde % 15’e ulaşacağı sanılıyor.
Geçmişi yıllar öncesine dayanan Çin ile Microsoft’un ilişkileri, Microsoft’un, 2005 yılında Çin kullanıcılarının, MSN sitesinin bazı bölümlerine, ‘özgürlük’, ‘demokrasi’, ‘gösteri’ gibi kelimelerin yazılması engellemesiyle farklı bir boyut kazanmıştı. Sınır Tanımayan Gazeteciler, uygulamayı Çin hükümetine verilen bir taviz olarak değerlendirmiş, Microsoft ise uluslararası bir şirket olması dolayısıyla uygulamanın gerçekleştiği ülkedeki yasalara uymak zorunda olduğunu açıklamıştı.
Çin, bir yandan internet dolayısıyla gelişen ticaretten pay almak isterken, bir diğer yandan da internet kullanımını olabildiğince kontrol altında tutmaya çalışıyor. Devlet Enformasyon Ofisi Bakan Yardımcısı Cai Mingzhao, geçtiğimiz günlerde verdiği beyanatta, yabancıları interneti kullanarak Çin’in iç işlerine müdahale anlamını taşıyacak aktivitelerden uzak durmaları konusunda uyarmıştı.
Kaynak : 