Tüm dünyada benimsenen WiMAX teknolojisinde ülkemizde pilot çalışmaların ötesine bir türlü geçilemiyor. Bunun sebebi ise ilk defa 2007’lerde dillendirilmeye başlayan lisans sürecinin hala başlayamamış olması.
Aslına bakılırsa Türkiye yeni teknolojilere son derece açık bir ülke. Pek çok firma hem meraklı kullanıcıları, hem de gelişmekte olan bir pazarı olan ülkemize yeni teknolojileri getirmek konusunda genellikle kıyasıya bir rekabet içerisinde. Ama nedense WiMAX konusunda adeta geç kalma rekoruna koşuyoruz. Bu gidişle ticari WiMAX sunumu yer almayan dünyadaki tek ülke Türkiye olmak üzere.(Bkz : www.wimaxmaps.org)
İsminden de anlaşılacağı gibi WiMAX, uzaktan akrabası olan Wi-Fi’nin (kablosuz ağ bağlantısı teknolojisi) çok daha büyük, ve çok daha güçlü bir versiyonu. Wi-Fi, 2002 senesinde sahnelere çıkan, ve günümüzde de genellikle fast food restorantlarda ve hava alanlarında kullanılan, yüksek hızda internet bağlantısı sunan kablosuz ağ bağlantısı teknolojisi. WiMAX ise aynı şeyi, yani kablosuz yüksek hızda Internet bağlantısını yaklaşık 50 km’lik bir alan içerisinde sağlayabiliyor.
WiMAX aslında yıllardır bilinen ve sabit-kablosuz adı verilen bir teknolojiyi kullanıyor. Bu sistem, uzun bir direkten bir sinyalin minik alıcılarca alınmasına dayalı tipik bir baz istasyonu sistemi. İstasyondan yayılan sinyal geniş bir alanda bir Internet bağlantısı sağlıyor.
WiMAX teknolojisi ise sabit istasyonlar için 50 km, mobil istasyonlar için ise 15 km çapında bir alanda etkili olup sağladığı kablosuz bağlantı hızı yine teoride 70 Mbit’e kadar çıkabilmektedir. WiMAX başlangıçta görüş açısı gerektiren (Line of Sight) bir frekans aralığında, 10Ghz – 66Ghz arasında, hizmet vermek amacıyla tasarlanmıştır. Daha sonraları ise bu frekans aralığına 2Ghz – 11Ghz frekans aralığı da eklenmiştir ve görüş açısı gerektirmeyen bağlantıların da(None Line of Sight) yapılabilmesine olanak sağlanmıştır. Dünyada şu anda frekans olarak genellikle 3,5 Ghz kullanılmakta. Cihaz sağlayıcıları arasında ise Nortel’den Cisco’ya, Motorola’dan Huawei’ye dek 30 kadar farklı firma yer alıyor.
Tüm bu özellikleri ve üstün yeterlilikleri ile önce 3G daha sonra da 4G yani LTE’ye rakip olarak görülen WiMAX teknolojisi ilginç bir biçimde ITU (Uluslar arası Telekomünikasyon Birliği) tarafından 2007 yılında bir 3G standardı kapsamına alındı [1].
Kimilerine göre Türkiye’de WiMAX’in bir türlü uygulanamayışının ardında 3G’ye karşı rekabet istemeyen cep telefonu operatörlerinin lobi çalışmaları yer alıyor. Aslına bakarsanız bu pek de öyle yabana atılacak bir iddia değil, zira WiMAX hizmetinin sunulduğu her ülkede hem 3G, hem de ADSL abone sayılarında çok ciddi düşüşler yaşandı.
WiMAX sunumu yapılan ülkelere örnek vermek gerekirse öyle Amerika, veya gelişmiş Avrupa ülkelerine bakmaya da gerek yok. Türkiye’nin tüm sınır komşularında ve hatta bombalarla sürekli sarsılan Irak ve Afganistan gibi toparlanmaya çalışan ülkelerde bile WiMAX hizmeti sunulmakta.
Türkiye’deki sağlayıcı pazarına bakıldığında WiMAX için Intel ‘in de ciddi anlamda çalışmaları ve yatırımları olduğunu söylemekte fayda var. Intel laptoplar için bu teknolojiyi kaldırabilecek işlemcileri ve wireless kartları çoktan üretmeye başladı bile, hatta hem Wi-Fi hem de WiMAX çalışabilecek şekilde tasarlıyorlar.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) geçtiğimiz yıl bu zamanlarda yaptığı açıklama ile 2009 yılı içinde Wimax lisanslarını vermeye başlayacağını duyurmuştu [2], [3]. Ancak bu açıklamanın üzerinden bir yıl geçmesine rağmen bazı bölgelerde yapılan pilot çalışmalar dışında hiçbir adım atılmış gibi gözükmüyor.
Ulaştırma Bakanlığı ise hala “bekleyip en doğru uygulama modelini seçmekten” bahsediyor. Umuyoruz ki bu model seçildiğinde bu kez iş işten geçmiş ve teknoloji eskimeye başlamış olmaz.
[1]- İlginç Gelişme: ITU Wimax’i 3G Standardı Olarak Tanımladı
[2]- Galip Zerey : Wimax Lisansı Bölgesel mi, Ulusal mı Olur, Henüz Belli değil
[3]- Yusuf Ata Arıak : ‘Tek Wimax Omurga İşletmeci Lisansı’ Önerisini Değerlendirmeliyiz
Kaynak : 