Türk Telekom’un 1990’ların başından itibaren yılan hikayesine dönen “özelleştirilme” hikayesinin en ateşli tartışmaları hatırlanacağı üzere 2001 mayıs-haziran aylarında devrin Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş ile Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz arasında geçmişti.
Enis Öksüz’ün 73.000 çalışanın işsiz kalacağı, Ordunun fiber kablolarının kontrolünün ve dolayısıyla güvenliğin yabancı ellere geçebileceği ve Türk Telekom’un yabancılara peşkeş çekileceği çekincelerine karşın IMF’e özelleştirilme konusunda verilen imzanın da sahibi olan Derviş, “Altın Hisse” kavramını öne sürüyordu.
“Altın Hisse”; devletin % 50’nin altında hissesi kalsa bile gerektiğinde Türk Telekom’un kurumsal kararlarına karışabileceği ve gerekirse veto edebileceği bir araç. Bu araç özelleştirilen enerji, telekom gibi stratejik konularda devletlerin sıkça kullandıkları bir araç durumunda.
Özelleştirme süreci sürerken, o günlerin ve bugün halen Ulaştırma Bakanı olan Binali Yıldırım şu şekilde bir beyanat vermiş ;
Şu anda altın hisse uygulaması özelleştirme sürecinde devam edecek. Bunu kaldırmayı düşünmüyoruz. Strateji ve güvenlik gibi konularda altın hisse devam edecek. Bu uygulama daha önceki özelleştirmelerde de yer almıştı. Altın hisse uygulaması özelleştirmede caydırıcı bir etkisi olacağını düşünmüyoruz.
Ancak, eylül ayında 2 ilginç gelişme oldu. Bunlardan birisi 41,5 milyar Euro borç nedeniyle Mobil bölümünü satmak isteyen Telecom Italia‘nın durumuydu. Diğeri ise Hollanda Telekom KPN’de Hollanda Hükümetinin Altın Hisse Kullanımıydı.
Ancak Avrupa Birliği Telekom komisyonu her 2 hükümeti uyararak, altın hisse kullanımına Avrupa içinde müsade etmeyeceğini bildirdi.
İşte bu konu üzerine Genç Parti Başkan yardımcısı Emin Şirin Özelleştirme İdaresine ve Ulaştırma Bakanlığı’na ayrı ayrı altın hissenin durumuna ait sorular sordu. Emin Şirin’in soruları ve Özelleştirme İdaresi’nden gelen cevaplar şu şekilde;
- Soru-1 : Türkiye’de de icap ettiği takdirde altın hissenin kullanılmasına karşı Avrupa Birliği’nin bir müdahelesi olabilir mi?
Özelleştirme İdaresi cevap-1 : Bu soruya idaremizce cevap verilememektedir.
- Soru-2 : Türk Telekom’da halen büyük ortak olarak görünmekte olan Oger Telecom, icap ettiği ve altın hisse hakkını kullanmaya teşebbüs ettiği takdirde Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı’nın bu hakkı kullanmasını AB’ye şikayet ederek durdurabilir mi?
Özelleştirme İdaresi cevap-2 : Türk Telekom’un % 55’inin devrinde imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi “….Hissedarlar, 406 sayılı kanuna göre, Altın Hisse’nin, ki söz konusu hisse devredilemez, sahibi olarak Hazine Müsteşarlığı’nın aşağıdaki hususlarda ekonomi ve güvenlik ile ilgili olarak milli yararların korunması amacıyla söz ve onay yetkisine sahip olduğunu kabul ve beyan ederler.” hükmü amirdir.
Dolayısıyla Oger Telekom’un altın hissenin kamu çerçevesinde kullanımını, taraf olduğu sözleşmeye imzakoyarak kabul ve beyan ettiği açıktır.
- Soru-3 : Oger Telecom Dubai Borsasında hisse senedi satarken, bu hisse senetlerinin gerek karapara aklayıcılarının ve/veya bazı paravan şirketlerin veya daha önemlisi Türkiye’de güvenlik riski yaratabilecek Kıbrıs Rum Kesimi devleti veya yatırımcılarının eline geçmemesi nasıl temin edilecektir?
Özelleştirme İdaresi cevap-3 : Türk Telekom’un % 55’ini devralan tüzel kişiliği Türkiye’de bir Anonim Şirket olarak en az 250 milyon ABD Doları sermayeli kurulması şart konulmuştur. Bu çerçevede, Oger Telecom Ortak Girişim Grubu tarafından Türk Telekom hisselerini devralmak üzere Türkiye Cumhuriyeti’nde Ojer Telekomünikasyon A.Ş. Kurulmuştur.
Ayrıca Hissedarlar sözleşmesi hükümleri gereğince, Ojer Telekomünikasyon A.Ş. borcunun tamamını ödese dahi, Sözleşme imza tarihinden itibaren 3 yıllık Stratejik Taahhüt Süresi dolmadan (ki borcun beş yıllık taksitler halinde ödenmesi durumunda bu süre beş yıl olarak düzenlenmiştir) hisselerini üçüncü bir tarafa devredememektedir.
Diğer yandan söz konusu Sözleşmeye göre Ojer Telekomünikasyon A.Ş.’nin yukarıda bahsi geçen sürelerden önce herhangi bir kontrol değişikliğine tabi olması (sadece Ojer Telekomünikasyon A.Ş’nin tanınmış bir borsada kote edilen Holding Şirketinin kontrolünün uyumlu hareket eden kişilerce ele geçirilmesi durumu dışında) Hazine’nin iznine tabidir.
Dolayısıyla Ojer Telekomünikasyon A.Ş. ve dolaylı olarak Türk Telekom’u kontrol eden Saudi Oger’in ya da Dubai’de kurulu bir şirketin Oger Telecom’un, dolayısıyla Türk Telekom’un kontrolünün el değiştirilmesine yol açacak düzeydeki hisse devirleri ancak Hazine’nin izni alınarak yapılabilecektir.
- Soru-4 : Oger Telecom, belirli bir miktar hisse satmak istiyor ise (Türk Telekom’un ilk 6 ayda önemli bir kar ettiği düşünülürse) bu hisse senetlerini neden IMKB vasıtasıyla satmamaktadır? Oger Telecom’a kurumunuz vasıtasıyla satmayı düşündüğü hisse senetlerini IMKB’de satması ikaz edilecek midir?
Özelleştirme İdaresi cevap-4 : Oger Telecom’un olası halka arzının süreç ve yüzdesel miktarına yönelik soruların doğrudan anılan şirkete yöneltilmesinde yarar görülmektedir.
- Soru-5 : Özelleştirme ihalesi şartnamesine göre ihtilaf halinde yetkili mahkemeler hangileridir? Uluslararası tahkim kabul edilmiş midir?
Özelleştirme İdaresi cevap-5 : Türk Telekom’un % 55’inin blok satışına ilişkin İhale Şartnamesine göre, uyuşmazlık halinde Türkiye Cumhuriyeti maddi hukuku kuralları geçerli olup, Ankara Mahkemeleri münhasıran yetkilidir.
Kaynak : 