Televizyon seyircisi, televizyon kanallarının yayınladıkları reklamların sürelerinden şikayet edince Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Üyesi Esat Çıplak “Yasada yer alan hükümlere aykırı yayınların tespiti halinde Üst Kurul yasada yer alan müeyyideleri uygular” diyerek uyardı.
Televizyon izleyicilerinin Şikayetvar.com aracılığı ile RTÜK’e gönderdiği şikayetlerin başında televizyon kanallarının yayınladığı reklamlar geliyor. Gelen şikayetlerden çıkarılan analizlerde izleyicilerin ortak şikayetleri şöyle:
“Televizyon kanalları yayın saatini tamamlayabilmek için reklamları kullanıyor. Televizyon dizilerinin son sahnesinde reklam giren kanallar reklam aralarından sonra yine aynı sahneyi gösteriyor. Birçok izleyiciyi boşu boşuna ekrana bağlıyor. Reklam sayaçlarına hiç uyulmuyor.
Reklamlardan sonra ekranın sağ alt kısmında şimdi başlıyor yazmasına rağmen sayaca ve belirtilen süreye hiç uymuyorlar. Reklamlar sonrası bir de kendi kanallarına ait programların ve yayınlanan programın sponsorunun da reklamını gösterip o süreye süre katıyorlar. Bir reklam deyip reklamı gösterdikten sonra reklamlar deyip 10 dakika reklam yayınlıyorlar.“
Reklamlar Hangi Hükümlere Dayanıyor!
Gelen şikayetlerin ardından izleyicilere Şikayetvar.com’a yaptığı açıklama ile reklam süreleri hakkında bilgiler veren Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Üyesi Esat Çıplak, Çıplak, reklamlar konusundaki hükümleri şöyle açıkladı:
“6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un ‘Televizyon ve radyo yayın hizmetlerinde reklam ve tele-alışveriş’ başlıklı 10. maddesi
- 2. fıkrasında ‘Tele-alışveriş yayınları hariç her türlü reklam yayınlarının oranı, bir saat başından bir sonraki saat başına kadarki yayın içinde yüzde yirmiyi aşamaz.’,
3. fıkrasında “İkinci fıkrada belirtilen orana, program desteklemesi ve yayıncının kendi programlarının tanıtımlarına ayrılan süre ile ürün yerleştirme dâhil değildir. Program tanıtımlarının oranı, bir saat başından bir sonraki saat başına kadarki yayın içinde yüzde beşi aşamaz.”
hükümleri ve 6112 sayılı Yasaya dayanılarak çıkartılan ‘Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 11. maddesi 3. fıkrasında ise
- ‘Tele-alışveriş yayınları hariç her türlü reklam yayınlarının oranı, bir saat başından bir sonraki saat başına kadarki yayın içinde yüzde yirmiyi (oniki dakikayı) aşamaz. Bu orana, program desteklemesi ve yayıncının kendi programlarının tanıtımlarına ayrılan süre ile ürün yerleştirme dâhil değildir. Bu süre en fazla altı defa program bölünerek kullanılabilir.’
hükümleri yer almaktadır.”
Sayaç Uygulaması İzleyiciye Takıldı
Şikayetlerin büyük çoğunluğunu oluşturan sayaç uygulamasına da açıklık getiren Çıplak, sayaç uygulaması hakkında bir kural getirilmediğini ve yayın kuruluşlarının kendi inisiyatiflerinde olduğunun altını şöyle çizdi:
“Görüleceği üzere yayın kuruluşları bir saat başından bir sonraki saat başına kadar 12 dakika reklam yayınlayabilmekte olup bu haklarını en fazla 6 defa bölerek kullanabilmektedirler. Bu nedenle yayın kuruluşları, istedikleri takdirde 12 dakikayı tek seferde kullanabilecekleri gibi kısa aralıklarla 6 defaya kadar bölerek de kullanabilmektedirler. Kendi programların tanıtımını da bu sürelerden bağımsız olarak bir saat başından bir sonraki saat başına kadar 3 dakika olarak kullanabilme hakkına sahiptirler.Öte yandan reklam yayınlarına girerken bazı yayın kuruluşlarında ki sayaç uygulaması Üst Kurulun getirdiği bir kural olmayıp yayın kuruluşlarının kendi inisiyatifleri ile uygulanmaktadır.”
Çıplak, Aykırı Yayın Yapanları Uyardı!
Belirtilen hükümlere aykırı yayın yapanları da Çıplak şu şekilde uyardı :
“Yasada yer alan bu hükümlere aykırı yayınların tespiti halinde Üst Kurul yine ilgili Yasada yer alan müeyyideleri uygulamaktadır.”
Yarışmacılar Ödüllerini Alamıyor
Şikayetvar’ın televizyon kanallarında yayınlanan yarışmalarda ödüllerin verilmediğine dair özellikle de yarışma programına katılan yarışmacılardan sık sık şikayet aldıklarına dikkat çekmesi üzerine ise Çıplak şunları söyledi :
“6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun ile radyo ve televizyon yayınlarının düzenlenmesi ve denetlenmesi görevi Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna verilmiştir. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu programları yayınlandıktan sonra ilgili yasa hükümlerine uygunluk açısından denetlemektedir.
Yarışmalarda kazanılan armağanlar konusu Üst Kurulun görev, yetki ve sorumluluk alanı dışında kalmakta olup bu konudaki başvuruların yargı mercilerine yapılabileceği değerlendirilmiştir. Ekrana yansımayan ve yayın dışında kalan konular Üst Kurulun görev, yetki ve sorumluluk alanı dışında kalmaktadır.”
Kaynak : 