Gelgitlerle Dolu Bir Yılın Ardından

İkinci çeyrek sonu itibariyle, 2004 yılı büyüklüğünün, yapılan tahminlere uygun olarak gelişeceği beklentisi vardı. Ancak, kurumsal pazarda, dönemin başından beri belirsizlik hakim oldu ve bu belirsizlik, yılın son çeyreğine kadar devam etti. Sözü geçen segmentte ilk iki çeyrekte yapılan yatırımlar, minimal düzeyde ve genellikle kaçınılması mümkün olmayan yatırımlar (bakım, idame, donanım genişletmesi, lisans artırımı, vb.) oldu.

2004 yılının ikinci yarısında, yatırım eğiliminin fazla artmayacağı ve kamu dışında büyük projeyle karşılaşılmayacağı yönünde değerlendirmeler yapıldı. Genel olarak, piyasadaki tüm firmaların, kârlılıktan şikayet ettiği ve bu problemi aşmak için genel çözüm arayışları olduğu görüldü.

Enflasyon muhasebesi uygulanması ve Yeni Türk Lirası’na geçiş kararı, BT hizmeti sağlayan firmaları epey etkiledi. Hem paket uygulamalarla ilgili danışman talebi, hem de müşteriye özel geliştirilmiş uygulamaların dönüşümünü geliştirecek uzman talebi çok arttı.

BT sektörünün, 2004 yılını, 2,35 milyar dolarlık bir iş hacmiyle kapattığı tahmin ediliyor.

2005 yılında, BT pazarının, % 20’lik bir büyüme kaydedeceği öngörülüyor. Özellikle çözüm pazarının, yıllık büyümenin de üstünde bir büyüme gerçekleştirmesi bekleniyor.

Bir Yatırım Danışma ve Yönlendirme Kurulu Kurulabilir

BT sektörünün gelişmesinin önündeki en önemli engelin, faaliyet gösteren hemen hemen tüm firmaların şikayet ettiği kârlılık sorunu olduğu görülüyor. Kârlılık, hem mevcut firmaların yeni yatırımlar yapmasını zorlaştırıyor; hem de sektöre büyük sermaye girişini sağlayacak çekiciliği ortadan kaldırıyor. Bu sorunun serbest piyasa koşullarına müdahale edilmeden düzeltilebilmesi için yapılabilecek eylemler sınırlı. BT, bir firma kurup pazara girmenin çok kolay olduğu bir sektör. Aslında, Türkiye ekonomisinin gelişmesi yolunda önemli bir fırsat oluşturan bu durum, bilinçsiz girişimler ve kolaycı yaklaşımlar nedeniyle, beklenin tam tersi etki oluşturup sektörü zor duruma sokuyor. Bu noktadan hareketle, sektöre verilecek desteklerden biri, bir yatırım danışma ve yönlendirme kurulu oluşturulması olabilir. Böyle bir kurul, piyasaya girmek isteyen küçük girişimcilerin, pazarın rekabetten uzak fakat yeterli talep bulunan alanlarına yönelmesini sağlayabilir. Böylece, küçük girişimcilerin sağlıklı gelişebilmesi sağlanırken, yoğun rekabet içindeki bir ölüm kalım savaşı nedeniyle sektörün tümünde etkili olan mantık dışı fiyatların oluşması engellenmiş olur. Diğer yandan, bu düzenleme, orta vadede firmaların dikey uzmanlaşmasını artıracağından, sektöriçi işbirliklerini teşvik edici bir rol oynayabilir.

Buna ek olarak, pazarı büyütecek destekler gerekiyor. Türkiye’de BT’nin Marmara ve Ege bölgeleri dışında da verim artırıcı bir altyapı olarak kullanılması gerekiyor. Burada, öncelikle firmaların, alıştıkları çevre olan büyük şehirlerin dışına çıkmayı öğrenmeleri gerekiyor. Kabuğunu yeni kırmaya başlamış işletmelerin BT konusundaki çekingenliğinin aşılması için de üniversite ve meslek örgütlerinin seminerler ve tanıtımlar ile BT yatırımları konusunda cesaretlendirici çalışmalar yapması gerekli. Hükümetin böyle çalışmalar için gerekli finansmanı sağlaması, küçük fakat verimli bir destek olabilir. Tanıtım ve özendirme konusunda basının da destekleyici olabileceğini düşünüyoruz.

Son olarak da bir süredir konuşulan yazılım ihracı konusunu hatırlatmak isterim. Yazılım ihracatı, gerçekten de Türkiye’nin gelişimini sağlayacak yeni bir lokomotif olabilir. Fakat, bu konudaki gelişmeler, Türkiye dışındaki faktörlere de bağlı olduğundan, sektörün gelişmesindeki yegane umut gibi ele alınmamalıdır.