5 Mayıs itibariyle Internet tarihinde ilk kez ulusal alan adlarında Latince olmayan karakterler kullanılmaya başladı. İlk uluslararası alan adı (IDN) kullanmaya başlayan ülkeler ise Mısır, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap emirlikleri oldu.
İnternet alan adlarını tahsis etme yetkisi olan Internet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurulu (ICANN) 30 Ekim 2009’da Güney Kore’nin başkenti Seul’da düzenlediği yıllık yönetim kurulu toplantısında ülkelerin kendi dillerinde ve Latince olmayan alan adları alabilmelerinin yolunu açmıştı.
“IDN ccTLD Fast Track Process” adı verilen ve üç aşamalı bir onay süreci gerektiren uygulamaya ülkelerden ilk talepler 16 Kasım 2009 tarihinde gelmişti. Kurum o tarihten bu yana kendilerine ulaşan 21 talep olduğunu açıkladı. Bu 21 talepte toplam 11 farklı dilde Internet alan adı tahsisi isteniyor.
ICANN’in üç aşamalı onay sürecinin ilk ikisini geçerek son dönemece gelen13 adet talep mevcut. Mısır, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin talepleri ise üçüncü aşamayı da geçerek onay kazanan ilk üç talep oldu.
ICAAN’den yapılan açıklamada her üç ülkenin talebinin de Arapça Internet alan adı tahsisi üzerine olduğu belirtilirken Arapça’nın uluslar arası Internet alan adı temsilinde kullanılabilen dünyadaki ilk Latince olmayan dil olmasına dikkat çekiliyor.
Kurum Arapça’nın Internet üzerinde en yaygın kullanılan dillerden birisi olduğunu ifade ederken, Orta-Doğu’da internet penetrasyon oranının henüz yüzde 20’lerde olduğu ve ciddi bir büyüme potansiyeli gösterdiğine vurgu yapıyor.
“IDN ccTLD Fast Track Process” adı verilen üç aşamalı onay sürecine başvurabilmek için bile spesifik bazı kriterler aranıyor. Buna göre IDN ccTLD’i yani uluslararası alan adını temsil eden dilin komutları Latince dışında yazılmış olmalı, başvuru yapan ülkede resmi dil olarak kabul edilmeli ve DNS ve IDN uzmanlarından oluşan harici bir DNS Tutarlılık Paneli’nce belirlenen spesifik teknik gereksinimleri karşılamalı.
Bu ön-gereksinimleri karşılayan talepler üş aşamalı onay sürecine alınıyor. Süreçte ilk adım olarak “hazırlık aşaması” adı verilen basamak yer alıyor ve IDN ccTLD başvurusu öncesi toplum onayı alınıp alınmadığı, hangi organizasyonun yeni dildeki alan adı tahsislerini yürüteceği ve ilgili resmi dökümanların incelenmesi gerekiyor.
“String Evaluation” adı verilen ikinci adımda ise gelen talepler teknik ve linguistik (dil-bilimsel) açıdan değerlendirmeye alınıyor. Burada komut satırları ve diğer teknik yeterlilikler inceleniyor onay alan başvurular son dönemece giriyor.
“String Delegation” adı verilen son adımda ise başvuruların ASCII tabanlı ccTLD’ler için de kullanılan ICANN IANA sürecine alınıyor. Burada teknik gereksinimler son kez gözden geçirilerek IANA kök alan yönetim uygulamasında sınanıyor
Kaynak : 