İngiltere’de mobil spam ve olumsuz pazarlama yöntemlerinin artması şikayetlerin de artışına yol açtı [1]. Ülkedeki regülatör kurumlardan Bilgi Komiserliği (ICO) ise bu duruma tepkisiz kalmadı ve milyonlarca spam mesaj gönderen iki kişiye 250.000 Sterlinin (yaklaşık 724.000 TL) üzerinde ceza keseceklerini açıkladı. Adı açıklanmayan ikilinin resmi itirazda bulunmak ve ICO’ya bir açıklama göndermek için 28 günleri var. Türkiye’de ise bu konuyu düzenleyen Elektronik Ticaret Yasa Tasarısı TBMM’de yasalaşmayı bekliyor.
Genişbant internet erişiminin yaygınlaşmasıyla birlikte elektronik ticaret (e-ticaret) ve mobil ticaret (m-ticaret) de ciddi bir yükselişe geçmiş durumda. Bu yükseliş nedeniyle irili ufaklı pek çok firma alarm durumuna geçmiş ve bu fırsatı kaçırmamak adına alelacele kendilerini konumlandırma yarışına girmiş vaziyetteler. Ancak bu durum, son tüketiciye yarar sağladığı kadar zarar da getirebiliyor zira hiç tanımadığınız, cep telefonu numaranızı ve mail adresinizi vermediğiniz veya vermiş olsanız bile mesaj almak istemediğiniz şirketlerden yığınla SMS ve e-posta gelebiliyor. Regülatör kurumların son dönemlerde odak noktalarından birisi de işte bu istenmeyen mesajlar.
İngiltere’deki regülatörlerden Bilgi Komiserliği de (ICO) bu konuda radikal bir adım attı ve adını henüz açıklamadığı 2 kişiye 250.000 Sterlin’in üzerinde ceza keseceklerini duyurdu. ICO yaptığı açıklamada benzer bir biçimde tüketicinin onayı olmadan toplu mesaj ve mail gönderen irili ufaklı pek çok işletme ve gerçek kişiyle ilgili şikayetler aldıklarını ve cezaların yolda olduğunu duyurmakta.
Benzer bir durum ülkemizde de hazırlanan ve TBMM’de oylanması beklenen Elektronik Ticaret Yasası ile gündemimizde. Söz konusu yasa tasarısı, Aralık 2010’da meclise gönderilmiş olmasına karşın gündemde kendine yer bulamaması nedeniyle Ekim 2011’de tekrar TBMM’ye gelmiş ve esas komisyon olan Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu’nun yanı sıra tali komisyonlar olan Avrupa Birliği Uyum Komisyonu, Adalet Komisyonu ve de Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’nda görüşülmüştü. Yasa tasarısının konuyla ilgili 6. maddesi şu ibareleri içeriyor:
Ticarî elektronik ileti gönderme şartı
MADDE 6- (1) Ticarî elektronik iletiler, alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilir. Bu onay, yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim araçlarıyla alınabilir.
(2) Esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticarî elektronik iletiler gönderilebilir.
Bu maddenin tasarıdaki önemi ise TBMM Avrupa Birliği Uyum Komisyonu raporunda [2] şu ifadelerle aktarılmakta:
“Tasarıyla düzenlenen ikinci temel alan ise istenmeyen elektronik postalara ilişkindir. Tasarıyla, kişilere, önceden onayları alınmaksızın ticari nitelikli elektronik posta, faks, sms, vb. iletilerin gönderilmesi engellenmektedir. Ticari hayatın gereklilikleri göz önünde bulundurularak, esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticari nitelikli elektronik iletilerin gönderilmesine imkân tanınmıştır. Fakat esnaf veya tacirler ile diğer kişiler, istedikleri zaman elektronik posta almayı reddetme hakkına sahip olacaklardır.
Tüketicilerin istemedikleri durumda şirketler tarafından SMS ve mail yoluyla rahatsız edilmemelerini güvence altına almak, tüketici hakları açısından bakıldığında son derece sevindirici bir gelişme. Ancak şirketler açısından bakıldığında bu durum bazı sıkıntılara gebe. Bu konuyla ilgili daha önce bir açıklama yayınlayan Mobil Servis Sağlayıcı İş Adamları Derneği (MOBİLSAD) Yönetim Kurulu Başkanı Kerem Alkin de bu duruma dikkat çekmiş ve şu ifadeleri kullanmıştı:
“Önerilen yeni düzenleme herhangi bir ticari elektronik iletinin (kısa mesaj veya e-posta) gönderilebilmesi için, işletmelerin kendi müşterilerinden ticari elektronik ileti gönderme izni almak amacıyla iletişime geçmesini izne tabi tutuyor. Oysa sadece kısa mesaj (SMS,MMS vb) ile gerçekleşen ticari elektronik ileti pazarı 216 milyon TL büyüklüğünde ve mobil operatörler elde ettikleri gelirin yüzde 50’sini devlete vergi olarak ödemekteler.
Bu yasanın elektronik ve mobil ticaret için sınırlandırıcı olmaktan ziyade, önünü açması gerekir. Tasarıda bazı net sıkıntılar da var. Örneğin teknolojik açıdan bakıldığında ticari iletilerin gönderimine dair kısıtlamalar ancak yurt içinde uygulanabilecek. Ancak yurtdışından tüketiciye ulaşan iletilere herhangi bir kısıtlama getirilemeyecek, çünkü teknik açıdan mümkün değil. Tasarı bu şekilde yasalaşırsa rakip olduğunuz bir şirketi kolayca cezaya boğabilirsiniz. Yurtdışından kaynağı belirsiz bir şekilde tüketicilere ulaşan SMS’lerde şirketin isminin geçmesi şirketin cezalandırılması için yeterli. Haksız cezalar ortaya çıkabilir.”
[1]-İngiltere’de Spam ve E-Pazarlama Şikayetleri Tırmanıyor
Kaynak : 