Turk-internet.com 18 eylül 2008 Güncelleme : Dün yayınladığımız bölümle ilgili olarak arayan bir sektör uzmanı, Vodafone’un 12 aylık sözleşme ile 80 YTL/ay olarak pazara çıkacağı duyumunu aktardı. Ancak bu onaylanmamış bir bilgidir.
Dün iPhone ve 3G çok etkileyici ama yanında bir de riski getiriyor demiştik. Fiyatların analizi ile ilgili bölümü burayı tıklarak ulaşabileceğinizi hatırlatalım ve bu riski anlatmaya başlayalım;
IPhone tasarım açısından, çok güzel bir cihaz. Kullanımı rahat. Tüm 3G (3.nesil) özelliklerine sahip ve mevcut mobil telefonlara nazaran 2 kat kadar hızlı. Yer bildirme ve yön gösterme açısından da gömülü GPS özelliği ile fark atıyor.
Steve Jobs’ın bu cihazla, dünya cep telefonu üretici ve işletmecilerinin arasında yeni bir iş modeli yarattığını daha önce yazmıştık[1]. Gelir paylaşımı şeklindeki bu modelle, cihaz satılması gereken bir bedelin altında satılabiliyor. Bunun karşılığında ise, operatör uzun vadede Apple firmasına kullanıma bağlı bir bedel ödüyor. 3G’nin özelliğinin sesten çok veri kullanımı olduğunu düşündüğümüzde, bu gelir paylaşımının önemi daha iyi anlaşılıyor.
Ancak bu noktada kullanıcıların dikkatli olması gereken bir husus var. Ülkemizde 3G ihalesinin yakında yapılacağını da düşündüğümüzde, sadece iPhone açısından değil, tüm 3G telefonları açısından önemli bir husus, roaming ücretleri.
iPhone’lar, cep telefonu kullanıcılarının kolayca Web’de sörf yapabilmeleri ve veri servisleri alabilmeleri ile ün kazandılar. Ancak backhaul’u* bu hıza uygun olmayan bir operatörler için bu kötü bir haberdi.
Bu durum sadece operatörler için değil, yanı sıra elemanlarının telefon giderlerini ödeyen uluslararası şirketler için de kötü bir haber. Bu nedenle Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bazı şirketlerin, veri roaming ücretleri aşırı pahalı olduğu için çalışanlarının iPhone almalarını (en azından şirket içi kullanım gerekçeleri yüzünden) yasakladıkları biliniyor. Hatta şöyle örnekler var; Amerika’daki şirket yöneticilerinden birisi Kanada’ya üç günlük bir ziyaret gerçekleştirdiğinde 800 dolarlık roaming masrafı ile karşı karşıya kalırken, İtalya’ya giden bir başkası da 5.000 dolar roaming faturasına yol açtı.
Ama bu pek de yeni bir haber değil. İlk nesil 2.5G iPhone’lar için de benzer korku hikayeleri anlatılmıştı. Aslına bakarsanız, bu sorun iPhone’lar ve AT&T ile sınırlı değil ve uzun bir süredir de varlığını sürdürüyor. Veri roaming ücretleri gerçekten de uzun süreden beri aşırı pahalı.
Diyeceksiniz ki; ses hizmetinde roaming kullananlar bunu zaten biliyor. Buı pek de şaşırtacak bir haber değil, bu alanda yaşanan aşırı fiyatlandırmalar yıllardan beri sürmekte. Ancak veri hizmetlerinde roming kullanımın faturaya yansıması çok daha güçlü çünkü kullanıcılar kilobyte başına faturalandırılıyorlar. Bu, teknolojiye aşina kişilerin bile faturalandırma birimi olarak anlamakta zorluk çektikleri bir durum.
Ayrıca burada bir sorun daha karşımıza çıkmakta: faturalandırma oranları ülkeden ülkeye büyük değişiklik göstermekte. Eski haberlerimizden hatırlayacaksınız, bu nedenle de Avrupa Birliği Komisyoneri Viviane Reding 3 yıldır, Avrupa çapındaki romaing ücretlerinin düşürülmesi için ciddi bir savaş verdi[2].
ABD’de AT&T firması kullanıcılarına iPhone’lar için 24,99 dolardan başlayan bir uluslararası veri dolaşım planı sunuyor ancak bu da 20MB limitli. Bu kotayı aştığınızda firma iPhone roaming anlaşması olan 65 ülkede kilobyte başına 0,005 dolar ek ücret almaya başlıyor. Bu ülkelerin dışındaki bir ülkede iseniz söz konusu kilobyte başına ücret 0.195 dolara çıkıyor ki bu da MB başına 20 dolar demek. Küçük bir örnek vermek gerekirse bu fiyat tarifesi ile AT&T’nin roaming anlaşması olmayan bir ülkeden iPhone’unuz vasıtasıyla Turk-internet.com gibi bir siteyi ziyaret etmek size yaklaşık 10 dolara mal oluyor.
Türkiye dışına çıktığınızda da bunu görebiliyorsunuz. Veri aktarım fiyatları, ilk MB sonrası 22 $’lardan devam edebiliyor. Vodafone networkü için vurgulanan bir husus, bazen Avrupa dışındaki diğer bir Vodafone networküne bağlanmasının bile pahalı olduğu şeklinde. Hele tek bir seyahat sırasında 3 farklı networke roaming bağlantısı yaparsanız, faturanıza birkaç sıfırlı bir ücretin yansıması mümkün.
Geçtiğimiz yıl, Avrupa’da veri servislerinin denenmesi sonrası, açık kalması nedeniyle, 26.000 $ civarı faturalarla karşılaşan kullanıcı haberleri epeyce bir yoğunluktaydı. İşte bizden söylemesi. 3G çok güzel ama dikkat. Astarı yüzünden pahalıya gelmesin[3].
*- Backhaul uzak noktalardan merkeze veri aktarımı mekanizmasına verilen ad, ya da anahtarların omurgaya veri aktarımını anlatan mekanizmadır. Aynı zamanda iki defadan fazla tekrar eden yolculuklara aynı tarifenin uygulanamayacağını belirten IATA tarifesine de bu ad verilmektedir. Bu kural, seyahatin sona erdiği yerden daha uzak noktalara giden yolculukların tarifelerinde fiyat kırılmasını engellemek içindir.
[1] Avrupa’lı Operatörler, iPhone ve Oyunun Değişen Kuralları
[2] Avrupa Birliği Roaming Ücretlerini Regüle Ediyor
[3] Dünya’nın En Uzun ve Yüksek Telefon Faturaları
Kaynak : 