Ulusal çapta Yeni Nesil Fiberoptik Geniş Bant Networkler oluşturma planları son dönemde sıklıkla gündeme gelen bir konu. Avrupa’da bu konuda çok ciddi adımlar atıldığı gibi zaman zaman aksaklıklar da oluyor. Hatırlayacağınız üzere kısa bir süre önce de İtalya’da Ulusal Fiber Network oluşturma planında bir takım sıkıntılar yaşandığı haberini yayınlamıştık [1].
Bu gelişmelerin hemen ardından İtalya İletişim Bakan Yardımcısı Paolo Romani yeni bir anlaşmanın sağlandığını ve ülkede birbirinden bağımsız birkaç genişbant teknolojisinin konuşlandırılabileceğini duyurdu.
Turk.internet olarak bu konuyu aynı zamanda bir İtalyan olan eski ECTA (Avrupa Rekabetçi Telekomünikasyon Birliği) başkanı ve telekom ve internet düzenleme uzmanı Innocenzo Genna’ya sorduk. Telekom konusunda sınırların ortadan kalktığı günümüzde, eski devlet tekelleri ile alternatif telekomcular arasında ilişkiler, global kriz sonrasında hemen her ülkede gerilmeye devam ediyor. Bay Genna ile e-mail aracılığı ile yaptığımız söyleşiyi yazının devamında okuyabilirsiniz.
Turk Internet: Merhaba Bay Genna. Anladığımız kadarıyla İtalya’da Ulusal Fiber Network oluşturma planında bir takım sıkıntılar yaşanıyor. Ülkenin önde gelen alternatif operatörlerinin bir fiber altyapı kurulum planı hazırladıkları ve Telecom Italia’yı da bu plana katılmaya davet ettikleri ancak red cevabı aldıkları yazıldı. Son gelişmeler nelerdir acaba?
Innocenzo Genna: Doğrudur. İtalya’da önde gelen alternatif operatörler önümüzdeki 5 ila 10 yıl içerisinde ülkenin en büyük 500 yerleşim birimini kapsayacak bir fiber optik genişbant networkü oluşturmayı planladıklarını duyurdular. Bu plan doğrultusunda da 8,5 milyar Euro’luk bir yatırım öngördüklerini açıkladılar. Ancak Telecom Italia bu ortak teşebbüse katılmayacağını ve kendilerinin ayrı bir fiber optik genişbant networkü oluşturma planları olduğunu açıkladı. Ama Telecom Italia’nın iddia ettiği bu planın henüz firmaya ait işletme planlarında yer almaması bana bunun bir blöf olabileceğini düşündürüyor.
Turk Internet: Bildiğimiz kadarıyla ortaya çıkan bu itilaf durumu karşısında ülkedeki regülatör yapı AGCOM öne çıkarak Telecom Italia’ya alternatif operatörlerle diyaloğa girmesi çağrısında bulundu. Bu doğru mudur acaba?
Innocenzo Genna: Aslında tam anlamıyla öyle oldu diyemeyiz, zira AGCOM bu konuda nötr bir çizgiye sahip. Her ne kadar AGCOM Telecom Italia’nın bu ortak teşebbüse katılmasını istemiş olsa da ve İtalya’daki İletişim Bakanlığı da bu plana destek verse de açık açık böyle bir tavsiye yapılmadı. Telecom Italia da zaten kendi planlarına devam etme konusunda ısrarcı olduğunu duyurdu.
Turk Internet: Bu gelişmelerden önce ülkedeki ulusal genişbant planında ortaya çıkabilecek sorunları aşmak adına NGN (Yeni Nesil Network) adında bir komitenin oluşturulduğu söyleniyor. Anladığımız kadarıyla pek çok alternatif operatör bu komitenin aldığı kararlarda Telecom Italia’nın çıkarlarına hareket ettiğini söyleyerek organizasyonu terk etmiş.
Innocenzo Genna: NGN Komitesi aslında başka nedenlerle kurulmuştu. Komitenin Yeni Nesil Erişim (NGA) regülasyonları konusunda teknik detayları tartışmak ve ardından da AGCOM’a bir teklif sunmak gibi bir görevi mevcuttu. Ancak bazı sebeplerden ötürü bu komite alternatif operatörlerin pozisyonlarını yansıtmayan ve daha çok Telecom Italia’nın fikirlerine yakın duran bir metin ortaya çıkarttı.
Alternatif operatörlerin komiteden ayrılmalarının sebebi aslında buydu. Önümüzdeki birkaç gün içerisinde komite nihai bir metin hazırlayarak AGCOM’a teklif olarak götürecek ancak bu metin alternatif operatörler tarafından tanınmayacaktır.
Turk Internet: Bizim dış basın olarak takip edebildiğimiz kadarıyla ortada karmaşık bir durum söz konusu. İşin aslı nedir, İtalya’da neler oluyor acaba? Eğer gerçekten de Telecom Italia ve alternatif operatörler arasında böylesine keskin bir ayrılık varsa bu durum ülkenin ulusal genişbant planlarını nasıl etkiler ve İtalya bu anlamda diğer Avrupa ülkelerinin gerisinde kalır mı?
Innocenzo Genna: Bence asıl sorun ne alternatif operatörlerin ne de Telecom Italia’nın makul bir zaman zarfında bir NGA networkü kuracak maddi imkana sahip olmaması. Dolayısıyla eğer İtalya’nın diğer Avrupa ülkelerinden geç kalmaması isteniyorsa ortak bir teşebbüs projesi oluşturmak akıllıca olacaktır.
Ancak Telecom Italia alternatif operatörlerin oluşturduğu plana dahil olmak istemiyor çünkü şirket çıkarları açısından tek başına yol almak ve oluşturulan network üzerinde mutlak hakimiyet sahibi olmak onlar için daha faydalı. Bakıldığında bu delice bir fikir gibi gözüküyor ancak eğer istedikleri buysa kimse onları bir ortak teşebbüse katılmaya zorlayamaz.
Bu noktada ayrıca şunu da belirtmek lazım ki Telecom Italia oldukça zengin bir firma ve kendi NGA networklerini oluşturmaktansa örneğin aynı alanlarda yırtıcı fiyatlandırmalar uygulayarak rakipleri tarafından oluşturulmuş bir networke karşı savaş vermek firma için çok daha kolay olabilir. Telecom Italia eğer ortak bir teşebbüste yer almazsa alternatif operatörler kendi başlarına NGA network planını uygulamaya koyabilirler ancak bu durumda çok daha fazla zorluk yaşayacaklardır zira Telecom Italia yanlarında değil bir rakip olarak karşılarında yer alacak.
Turk Internet: Peki sizce bu sorun nasıl çözülebilir ve yakın gelecekte neler yaşanmasını bekleyebiliriz?
Innocenzo Genna: AGCOM ve İtalya İletişim Bakanlığı bu durumda Telecom Italia’yı ortak teşebbüste yer alması için zorlayamazlar. Sadece telkin ve temenni açıklayabilirler. Ancak diğer yandan Telecom Italia’nın alternatif operatörlerle işbirliğine sıcak bakmasını sağlayacak şartları oluşturmak bakanlığın ve regülatörün elinde. Örneğin bir seçenek olarak alternatif operatörlerin Telecom Italia’ya ait bakır networke erişmek için ödemek zorunda oldukları toptan satış ücretlerinde indirim yapabilirler. Şu anda bu ücretler İtalya’da gerçekten oldukça yüksek bir oranda ve Telecom Italia’nın da NGA yatırımı yapmak istemiyor oluşunun temel nedeni bu.
Bir operatör eğer elindeki geleneksel networkten son derece iyi bir kar sağlıyorsa, bu durumda operatörün yeni bir networke geçiş konusunda hiçbir teşvik hissetmemesi normaldir. Hele ki geçeceği network NGA gibi geri dönüşü olmayan, batık yatırımlar bakımından son derece pahalı bir networkse bu isteksizlik son derece doğal olacaktır. Halbuki aynı operatörün mevcut networkünden sağladığı kar marjını düşürürseniz NGA geçişi operatör için daha cazip hale gelecektir.
Ne yazık ki AGCOM bu basit sebep-sonuç ilişkisinin ayrımına varamamış durumda ve toptan satış ücretlerinde indirim yapmak yerine bu ücretleri daha da yukarıya çekmeyi seçtiler. Bu son derece büyük bir hataydı ve doğal olarak Telecom Italia’nın zaten az olan NGA geçiş azmi iyice söndü.
[1]- İtalya’da Ulusal Fiber Network Oluşturma Planı Sekteye Mi Uğruyor?
Kaynak : 