Merkezi Cenevre’de bulunan ve telekomünikasyon alanında standartların belirlenmesini sağlayan Uluslar arası Telekom Birliği (ITU), ITU Statshot adında bir Doküman yayınladı. Yılda 4 defa çıkartılan ve değişmekte olan enformasyon ve iletişim alanını tanımlamayı hedefleyen bu yayının 5.’si Ocak başı itibarıyla yayınlandı. Grafiklerle de desteklenen yayının bu sayısında telekom/bilişim alanında son 10 yılda gelişen rekabet ön plana çıkartılmış.
21. yüzyılın ilk on yılında yani 2000 – 2010 yılları arasında yeni bilgi ve iletişim teknolojileri (BT) insanlık tarihinde ilk kez dünya nüfusunun çoğunun ulaşabileceği hâle gelmiş durumda Bu durum aynı zamanda rekabetin takdimi ve dünya genelinde bağımsız düzenleyicilerin yaratılması ile sağlanmış bir başarı öyküsü. ITU’nun raporu şu şekilde:
- 21. yüzyılın başında yani 2000 yılında tüm dünya çapında 106 bağımsız düzenleyici otorite varken son on yıl içinde bu rakamın yükseldiği ve 2010 itibarıyla 157’ye ulaştığı belirtiliyor. Yani 2010 yılında tüm dünyadaki ülkelerin %90’ından fazlasında aslında mobil ve Internet hizmetlerinde bir rekabetin mevcut olduğu görülüyor.
- Dünya çapında cep telefonu aboneliklerinin sayısı da son 10 yıl içinde 1 milyar düzeyinden 5 milyar düzeyine tırmanmış durumda. Dünya çapında Internet kullanıcılarının sayısı, 2000 yılından 2010 yılına kadar 400 milyon civarından 2 milyarın üzerine yükselmiş durumda.
- Son on yıl içinde rekabetteki en güçlü büyümenin sergilendiği hizmet alanlarına bakıldığında ise şöyle bir tablo karşımıza çıkıyor:
- Uluslar arası ağ geçitleri – rekabet bugün dünyadaki tüm ülkelerin %78’inde mevcuttur, bu rakam 2000 yılında yalnızca %38 idi.
- Temel ses hizmetleri – rekabet bugün dünya çapında ülkelerin üçte ikisinde mevcuttur, bu rakam 2000 yılında %40’ın altındaydı.
- Kiralık hatlar – rekabet bugün dünya ülkelerinin dörtte üçünde mevcuttur, bu rakam 2000 yılında %50’nin altındaydı.
- Kablosuz yerel ağ – rekabet bugün dünya çapında ülkelerin %82’sinde mevcuttur, bu rakam 2000 yılında %62 idi.
- Uluslar arası ağ geçitleri – rekabet bugün dünyadaki tüm ülkelerin %78’inde mevcuttur, bu rakam 2000 yılında yalnızca %38 idi.
Yerleşik operatörlerin özelleştirilmesi
Yirmi yıl önce yani 1991 yılında yalnızca 37 ülkenin ana sabit hat operatörü özelleştirilmişti. Bugün, 126 ülkenin yerleşik operatörleri kısmen ya da tamamen özel sektör sahiplerinin elindedir. Bölgeler arasında ise önemli farklılıklar bulunmakta zira Avrupalı yerleşik operatörlerin %86’sı tamamen – ya da kısmen – özelleştirilmişken, BDT’de (Sovyetler Biriliği’nin dağılması ile oluşan ve eski doğu bloğu ülkelerinden oluşan Bağımsız Devletler Topluluğu) bu rakam yalnızca %50’dir.
Birçok pazar zaten özelleştirildiği halde yatırımcıların eskiye nazaran daha az ilgili olması ve daha düşük yatırım fonlarının mevcut olması ile birlikte özelleştirme faaliyetleri özellikle de ekonomik kriz sonrasında iyice yavaşlamıştır.
Genişbant ulusal bir politika önceliği haline gelmektedir
2010 yılı itibarıyla Afganistan’dan Birleşik Devletler’e, Avustralya’dan Malavi’ye, Şili’den Slovenya’ya dek dünya çapında yaklaşık 82 ülke ulusal bir genişbant stratejisi benimsemiş, ya da benimsemeyi planlamıştır. Özellikle e-sağlık, e-eğitim ve e-devlet gibi online kamu hizmetleri sağlamak için geliştirilen ulusal genişbant politika ve planları, ülke çapında genişbant altyapısı kurmanın yararları üzerinde titizlikle durmaktadır.
40’ı aşkın ülke, artık, evrensel hizmet/evrensel erişim tanımlarına genişbandı dahil etmektedir ve bazı ülkelerde genişbant erişimi yasal bir hak haline gelmiştir.
Kaynak : 