Anahtar Kavramlar: KOBI, Bulut Bilişim (Cloud Computing), Dış Kaynak Kullanımı
Yerküre nüfusu, yedi milyar rakamına yaklaşır ve gittikçe daha kalabalık hale gelirken, günlük yaşama ait dünyamız, en azından sayısal (digital) olanı, hemen hergün daha fazla köy haline gelmekte, yani birbirine yaklaşmakta ve yakınsamakta.
Değişim süreçleri ve temel paradigmaların farklılaşması, iş hayatında gittikçe artan bir hızda, yani ivmelenerek devam etmekte. Bu değişim, hem global, hem yerel düzeyde Olası sorulardan birini, bir işletmenin değişimin sürekli olduğu global bir pazarda, varolabilmek için hangi zorluklarla nasıl başa çıkabileceği ve bu sürece uyumluluğu (kaçış mümkün olmadığına göre), verimli olarak yönetmek için, hangi olanakların hazır bulunduğu veya bulunabileceği şeklinde ortaya koyabiliriz.
Özellikle KOBI’lerde bu soru artan derecede önem kazanmakta, çünkü ekonominin büyük oranını oluşturan bu yapılar, gelişen koşullara parallel, global yönelim, yani dış pazarlarda da aktif olmaya, daha fazla önem vermek zorundalar. Bu eğilimi ve hazırlığı olmayanları için, yakın gelecekte, az veya çok hissedilir farklı baskılar ile (rakip, tüketici eğilimleri vs), yerelin dışında işletme ürün ve hizmetlerini sunmak, varolup olmamakla eş anlama gelebilecek.
Geçmiş yıllarda, KOBİ’lerin önemli bir kısmı genellikle, Bilgi ve Haberleşme Teknolojileri (BT ve Telekomünikasyon – BTT) söz konusu olduğunda, parayı kısan, katkıdan çok masrafı öne alan bir anlayışı ve uygulamayı benimsediler, yani BTT ürün ve hizmetleri sunan şirketler için, maliyet bilinçli olarak herbir temel iş sürecini desteklemek, başlı başına bir meydan okuma ve ikna etme durumunu içeriyordu.
Örnek bir senaryo düşünülebilir: Orta boyutta makine parçası üreten, 1000 kişilik işgücü olan, 5 bölgeye (şehir, ülke) işgücü ve varlıkları dağılmış üretim yapan bir KOBİ düşünelim (veya hizmet üreten ve satan). BT yapısı düşünüldüğünde (ki BT’yi işletmenin temel geliştirici ve iş ortağı işlevlerinden görmek gerekir), aşırı veritabanı (database) erişimine ihtiyaç duyan ve bağımlı bir yapı düşünülebiliyordu. Bu erişim ve özellikle devamlı eşleştirme (senkronizasyon) konusu, genellikle özel ve göreceli maliyetli çözümleri, hem teknik sorunu çözmek, hem değişik lokasyonlarda rekabet edebilirliğini desteklemek amacında dönük, gündeme getiriyordu.
Son yılların gündem konularından olan dış kaynak kullanımı, (outsourcing), BT altyapısının daha esnek maliyet durumunu sağlamak amacına dönük olsa ve başarılı örnekleri bulunsa da, şu ana kadar genellikle kısmi maliyet tasarrufu sağlayabildi (ilave dezavantajları ayrı konu). Çünkü ölçeklenme yaklaşımı, dağınık sistemlerin donanımlarının karmaşıklığı yüzünden, ancak marjinal olarak etkisini gösterebildi.
Birçok büyük BT Dış Kaynak Kullanım Sağlayıcısı için, bu tür istek ve gereklilikler çoğunlukla finansal olarak heveslendirir değildir ve birçok KOBİ için, ya teknolojik ve mantıksal olarak sınırlı anlamı vardır, ya çoğunlukla kabul edilebilir değildir.
Son zamanlarda görülen, teknolojiyi ileri taşıyan firmalar, (bir benzetme ile ayrık bulutları biraraya getirerek ‘yağmuru yağdıranlar’) stratejik olarak işletme süreçlerinin yeniden tasarlanması ve uygulanmasında, ‘Bulut Bilişim’ (Cloud Computing) kavramı ile teknoloji tarafında konuya yeni bir boyut getirmeyi başladılar ve masraf-fayda-verim perspektifinde daha ikna edici görüşleri duymak mümkün hale gelmeye başladı.
Reklam kelimelerden biri olarak değerlendirilecek Bulut Bilişim, farklı sözcükler kullanılsa dahi temeldeki düşünce itibarı ile, Talebe Dayalı Servisler (Services-On-Demand) kavramına dayanıyor. Yani başka lat servislere dayalı, hem tek başına, hem diğerleri ile servis yönelimli tepki veren veya etki yapan servisler kasdediliyor. Servisin ne olduğu tanımı (teknik olarak işleve sahip yazılım parçacığı), temel düşünce aynı kalarak, kapsam ve derinliğine bağlı.
En basit hali ile, müşteri adreslerini güncelleme bir servis olarak görülebilir veya daha karışık ve bütün olarak, baştan sona bir sürecin (örneğin faturalama, tahsilat vs) bir kısmının yerine getirilmesi olarak tasarlanabilir.
Net olarak bunun anlamı, servis tanım, sunum ve kullanım tarafları net olarak belirginleşeceği için, bir tarafta artık bir işletmenin (servis kullanıcısı) rastgele, dağınık kaynaklar ile ilgilenmesi, dolayısıyla zaman ve efor kaybetmesi, diğer tarafta servis sağlayıcısı işletmenin, hesabı tutmadığı için, kendisine gelen talebi reddetmesi gerekmediğidir. Servis sunucu, servislerini (hizmetlerini) ‘bulut içinde’ kullanılmak üzere hazır tutacaktır, yani Internet üzerinde herkes için, arama ve erişime açık şekilde (kullanımı ücrete tabi olmak üzere) sunacaktır. Talep sahibi işletmeler ise, şu anın pazar koşulları ve gereklilikleri çerçevesinde, ihtiyaç duydukları kadar servisi satın alacaklardır. Tabii ki servisi alan veya tüketen işletmeler, kullanıma bağlı (hacim, süre vs) olarak, esnek olarak hesaplı ödeme imkanına sahip olacaklardır. (Toptan alıp kullanılmayan kaynak kısmının heba olmasına kıyasla, ihtiyaç duydukça, anlaşmalı olduğunuz ve indirim sunan yerden perakende almaya benzetilebilir).
Bu yeni yaklaşım, hem yerelde, hem global büyümek isteyen KOBİ’ler için, iş süreçlerini ve etkinliklerini, verimli olarak kullanmayı ve ölçeklendirmeyi sağlayabilir. Yerel ve global kaynaklardan bağımsızlık, daha doğrusu mekan ve zaman bağımsız seçim özgürlüğü, onlara bu imkanı verecek, BT’nin ana işletme faaliyetlerinde yarattığı katma değeri daha iyi görme ve tecrübe etme imkanına sahip olacaklardır.
Bunu söylerken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, güvenlik temelli konulardır ki bu farklı platformlarda halen tartışılmaktadır. Güvenlik ve güvenilirlik konusunun sağlam şekilde halledilmesi, bu pazarın oluşması ve gelişmesi için zorunluluk olarak görülebilir. Aksi takdirde, hangi aklı başında yönetici veya işletme (servis alıcı), bütün işletme özel bilgilerini başka bir kurumla (servis sağlayıcı) paylaşmak istesin, kayıp veya yok olma durumunu göz önüne alabilsin, hangi sigorta şirketi bu tür riskleri sigortayabilsin? Teknik açıdan bu platformun gelişmesi sadece zaman meselesidir, er veya geç gerçekleşecektir. Bugün kullanılan başarılı, ancak dar kapsamlı uygulamaları görülmeye başlamıştır. Gelecek vizyonu olarak, herkesin yararlandığı ve fayda sağladığı bulutlar kümesi hayal edilebilir. Gelişim hangi yönde olacak olursa olsun, Bulut Bilişim günümüz ve geleceğin sıcak BT ve işletme konularından biri olarak, görülebilir gelecekte bizlerin hayatındaki kavramlardan biri olacaktır.
Kaynak : 