Kalkınma Bakanlığı Müsteşar Yardımcılığı’nın ardından MHP’den Samsun Milletvekili seçilen Erhan Usta, Türk Telekom’un 11 yıl önce varlık satışı mı yoksa hisse satışı yoluyla mı özelleştirildiği konusunda ciddi belirsizlik olduğunu söyledi. 2005 yılında % 55 hissesi 6.55 milyar $’a Oger Grubu’na satılarak özelleştirilen Türk Telekom’un ihale şartnamesiyle ilgili kritik iddia ortaya atıldı.
Milletvekili Erhan Usta, Türk Telekom ile ilgili iddiasını TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda “Türkiye Varlık Fonu Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişikilik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı” ile ilgili görüşmeler sırasında iletti[1]. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın (ÖİB) geçmiş dönemde birçok yanlış özelleştirme uygulamalarına imza attığını ifade eden Erhan Usta, bu yanlışların başında da Türk Telekom özelleştirmesi olduğunu söyledi. O dönemde bürokraside yer alan bir kişi olarak bu satışın içeriği hakkında bilgi sahibi olamadığını belirten Usta, Türkiye’nin bu özelleştirme dolayısıyla tahkim davalarında ciddi sıkıntı yaşayabileceğini söyledi.
Usta, komisyonda şunları belirtti :
“TÜRK TELEKOM özelleştirmesinde öyle bir ihale şartnamesi hazırlandı ki, kayıtlara geçmesi açısından söylüyorum ben, biz altyapıyı verdik mi, vermedik mi, bu konu belli değil. Bu kadar başarısız bir şeydir özelleştirme ihalesi, yani TÜRK TELEKOM’un özelleştirilmesi bu kadar başarısızdır. Şeyden çıkıldı, adamlar dedi ki: “Biz bunu altyapısıyla aldık.” Ondan sonra bizimkiler “Tamam.” dedi.
Sonra araya Danıştay girdi, bilmem ne girdi, meğer şartnamede netlik yokmuş. Altyapıyı verdik mi, vermedik mi, uluslararası tahkime gidecek bir konu. Yani tüyler ürpertecek bir meseledir bu. Verdik mi, vermedik mi, belli değil. Bir yandan varlıkları satılıyor, bir yandan, devlete sorarsanız, o günkü yönetim kurulu üyelerinin bir kısmı –bu, Ekonomi Koordinasyon Kurulunda da gündeme geldi birkaç defa- sorduğunuz zaman “Geri alacağız.” diyorlar. Ya, neyi geri alacaksın? Adam zaten her tarafı sattı ve şu anda yatırım yapmıyor.
Yani bu ihale şartnamesinde söz konusu yatırımları TÜRK TELEKOM şu anda yapmıyor ve bunun üzerine gidilmiyor. TÜRK TELEKOM ihalesini kimse burada tutup da bize savunmasın. Hakikaten çok başarısız bir ihaledir.
Ve kurumlar vergisi meselesi doğrudur. TÜRK TELEKOM’u satıyorsunuz, dört ay geçmeden aradan, üçte 1’ine indiriyorsunuz kurumlar vergisini. TÜRK TELEKOM’un o dönemde verdiği kurumlar vergisi miktarı 1 katrilyon liraydı.
Kurumlar vergisi indiriminin yıllık etkisi, o günkü jargonla söylüyorum, 300 trilyon lira civarında yıllık kaybımız oldu. Madem böyle, biz devlet değil miyiz? Bu kurumların hepsi aynı Hükûmetin yönettiği kurumlar değil mi? Yani kurumlar vergisini düşüreceksek biz, öncesinde ilan edersiniz bunu, TÜRK TELEKOM’un o zaman fiyatı çok daha yüksek boyutlara çıkacaktı. Yani o yüzden oralarda hakikaten çok ciddi sıkıntılar var, bunlara değinmemiz lazım.
Türk Telekom’un satılmasına aracılık ettiği belirtilen dönemin Kuveyt Türk Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Abdullah Tivnikli, 16 Ağustos 2010 tarihinde Yeni Şafak gazetesinde yayımlanan röportajında [2] konuyla ilgili olarak; yerli firma olan ve adını vermediği birisinin Türk Telekom’a en fazla 3,5-4 milyar $ vereceğini iddia ettikten sonra, Türk Telekom’un başlangıçta tıpkı Tüpraş ve Petkim gibi varlığıyla satıldığını, ancak daha sonra Danıştay’ın yorumuyla varlık satışının işletme hakkı devrine dönüştüğünü şu sözlerle söylemişti;
İhaleler varlık satışı şeklinde oldu, Tüpraş ve Petkim gibi varlığıyla satıldı ama daha sonra Danıştay’ın yorumuyla bu varlık satımı, işletme hakkı oldu. Hükümet ihalenin kuralını ihaleden sonra değişti-rerek varlık satışını, 21 yıllık kira haline getirdi. Ortaklar tedirgin oldular. Burada yatırımcıları iknada ciddi şekilde zorlandık. “Aman merak etmeyin, hakkınızı koruruz” dedik.
“Bu hakkınızı koruruz” olayı muhtemelen daha sonra 2007 yılında hazırlanan Elektronik Haberleşme Yasa Taslağındaki bir maddeyi kastediyordu [3]. Bu kanun taslağı, Danıştay’ın izin vermediği ve Türkiye’nin 175 yılda kurduğu, değeri 90-200 milyar TL olarak hesaplanan altyapıyı Türk Telekom’a yani Oger’e hediye ediyordu. Muhalefetin çabaları ile bu madde daha sonra çıkarılan 5809 sayılı elektronik haberleşme kanunu içinde yer almadı.
Tivnikli röportajın devamında şu ifadeyi kullanıyor;
Kuveytli grup ve Oger’le girmiştik ihaleye. O şekilde imza atmaya zorlandılar. Biz bunu doğru bulmuyoruz dediler ve giremeyiz dediler. Oger Grubu kendi hukukçularına danıştı. Uluslararası hukukçuları, “Böyle bile olsalar sizin hakkınız, ihale varlık satışı şeklinde yapılmış, sonra kazanırız biz alalım” dediler.
Zaten Danıştay’ın uyarısına rağmen ilk sözleşmenin şerhli halinin değiştirilmediği, 2011 yılında Abdullah Gül’ün cumhurbaşkanlığı döneminde Devlet Denetleme Kurulu’nun verdiği BTK denetleme raporunda görüldü [4]. O tarihten sonra sözleşmenin yenilendiği ise, Telekomcular Derneğinin açtığı bir dava ile ilgili sonuçta öğrenildi.
Şimdi Saudi Oger’in durumu hala karanlık [6]. En son 5-6 gün önce Suudi’lerle anlaşmanın imzalanmak üzere olduğu bilgisi var. Henüz yeni bir gelişme yok. Dolayısıyla bu durumun Türk Telekom’a nasıl yansıyacağı merak konusu [7].
[2] Türk Telekom satılmadı 21 yıllığına kiralandı
[3] EHY Zaten Altyapıyı TT’ye mi Veriyor?
[6] Suudi Arabistan Hükümeti, Saudi Oger Firmasının Alımını Tamamlıyor
[7] Türk Telekom’un Ortağı Saudi Oger’deki Gelişmeler Neye Yol Açar?
Kaynak : 