2013 yılında, ICANN’in 3 merkezinden birisi İstanbul haline geldi[1]. Bunun anlamı ülkemizde fazla dillendirilmiyor ama hatırlatalım, ICANN internet’i yöneten yapılanmanın önemli bir temel taşı. Bugün kullandığımız internet alan adlarının mimarisini yönetiyorlar[2].
ICANN, bölgede zayıf olan Domain Name Endüstrisini güçlendirmek amaçlı olarak “Turkey DNS Forum[3]” organize ediyor. İlki kasım 2014’de gerçekleştirilen etkinliğin 2cisi 18-19 ocakta İstanbul’da yapıldı. Bölgede yapılan ve ICANN EMEA Bölge Başkan Yardımcısı Baher Esmat tarafından sunulan bir araştırmada Domain Name pazarının zayıf olduğu görülüyor. Bunun çeşitli nedenleri araştırılmış. Bu verilere bakarsak, bölgenin domain name pazarında Türkiye’nin bir şansı olabilir diye düşünüyoruz. Bu nedenle de araştırmanın sonuçlarını aşağıda veriyoruz.
.EU kayıt organizasyonu (EurID), Oxford Information Labs (OxIL), Emily Taylor Internet Research ve Abu-Ghazaleh Intellectual Property (AGIP) işbirliği ile yapılan araştırma 22 Arap Ülkesine ilaveten Afganistan, İran, Pakistan ve Türkiye’deki DNS pazarını inceliyor ve önerilerde bulunuyor.
Araştırmada, 12 ülkedeki DNS kayıt yöntemleri, ücretler, servisler ile pazarlama faliyetleri ve kurallar, 30 kayıt edici kuruluş ve 15 ülkedeki 700 kullanıcı ile söyleşi yapılarak incelenmiş.
Çok Farklı Tecrübelerin Yer Aldığı Bir Bölge
Araştırma, % 6 internet kullanımına sahip Afganistan’dan % 88’e sahip Birleşik Arap Emirliklerine kadar değişen bir ortamın verilerini ortaya koyuyor. Bölgede genilşbant internet ücretlerinin daha yüksek olduğuna ve Internet Trafik Değişim noktalarının ise olmadığına dikkat çekiliyor.
Bölgede kullanılan haber, eğlence, eğitim, hükümet web sitelerinin çoğunluğu yerel değil. Dünya’daki web sitelerinin % 55’i İngilizce iken, bölgede bu sayı % 71’e yükseliyor. Ayrıca gerek düzenleme çerçevesi, gerekse ilgili kural ve kanunlar nedeniyle, bu web sitelerinden sadece % 5’i bölgede host ediliyor.
Bu verilere Türkiye’nin de dahil olduğunu hatırlatalım. Bölgede sosyal, kültürel ve politik faktörler nedeniyle internet kullanımı çok düşük. Kullanıcıların % 31’i interneti günde 3 saat ve daha az kullanıyor.
İnternet üzerinde Arapça, Farsça, Urduca dilleri ancak sosyal medya üzerinde, devlet sitelerinde ya da arkadaşları ile görüşürken kullanılıyor.
OrtaDoğu’da Domain Pazarı Zayıf
Araştırmanın verdiği sonuçlardan birisi, yerel pazarın ve yerel pazardaki rekabetin zayıf olduğu şeklinde. Buna karşılık uluslararası büyük ayıt firmalarının da bölgeye yönelik arayüz sunmuyor. Bunun nedeninin, yerel idari kurallar olduğu belirtiliyor. Yerel kayıt firmaları ise, operasyonlarını kolaylaştırmak için uğraşmıyor.
Domain kayıt eden kişiler genellikle yerel kayıt firmalarının az olmasından ve ilgisizliğinden şikayet ediyor. Kullanıcıların sadece domain aldığı, katma değerli servislerle ilgilenmedikleri görülüyor.
2015 itibariyle, bölgede kullanılan 2,9 milyon domain olduğu raporlanıyor (dünyada 300 milyon civarı yani % 1’i bu bölgede). Bu rakamın içinde 1,3 milyon Türkiye, 800 bin İran var. Geri kalan 800 bin 24 ülke arasında dağılıyor. Ancak yıllık büyümenin % 20 olduğu ifadesi var.
Bölgede sadece 3 ccTLD (ülke uzantısı) var. Bunlardan birisi ODTÜ tarafından yönetilen “.tr”. Bölgede 1.000 kişiye 10 domain düşüyor. Bu rakam gelişmiş ülkelerde 1.000 kişiye 100-300 arasında.
Domain Name Pazarını Geliştirmeye ve Bölgede İş Yapmaya Yönelik Tavsiyeler
Bölgede farklı ülkeler için farklı iş ve kayıt modelleri oluşturulması lazım. Kuralların gevşetilmesi büyümeyi sağlayabilir.
Bölgede yerel markalar kullanılabilir. Bölgesel ccTLD organizasyonları ya da DNS merkezleri faydalı olabilir.
Kayıt firmaları domain satışlarını katma değerli servislerle desteklemeli.
Uluslararası kayıt firmaları da yerel rekabeti ateşleyebilir, fiyatları düşürebilir.
[1] ICANN Genel Merkez Yapılanmasını Değiştiriyor, Merkez Ofislerden Birisi İstanbul’da Olacak
[2] İnternet’in ICANN Yani Bir Özel Firma Tarafından Yönetilmesi Kabul Edilebilir mi? Tartışılıyor…
[3] TurkeyDNSForum
Kaynak : 