Telefonun çalışması tümüyle telefon ve santral arasındaki sinyalleşmeye bağlıdır. Telefon ve santralın birbirleri ile anlaşarak kullanıcıya konuşma imkanı sağlamaları genel olarak 3 tip sinyalleşme çeşidi ile olur. Bunlar:
- Supervision : Bu tip sinyalleşme telefonun, santrale hattı kullanma isteğini belirtmesinde kullanılır. Kullanıcı ahizeyi kaldırır.(Off-Hook Konumu).Telefon santrale hattı kullanmak için istekte bulunur. Supervision sinyalleşmelerini de genel olarak 3 çeşide ayırabiliriz.
- a ) Loop-start
b ) Ground-start
c ) E&M - Adresleme : Bu tip sinyalleşme çevirilen numarayı santrale aktarmada kullanılır. İki çeşidi vardır.
- a ) Pulse Dialing
b ) Tone Dialing (DTMF) - Alerting : Meşgul sesi, telefonun çalması gibi sinyalleşmelerdir.
Supervision Signalling
Loop-Start : Bu genelde evlerde kullanılan telefonların santralden hat alma yöntemidir. Çalışma mantığı :
Telefonlara santralden bir çift kablo gelir. Bu kablolardan birine TIP diğerine ise RING denir. Santral sürekli olarak RING üzerinden 48 V luk bir DC akım verir. Telefon on-hook konumundayken yani kapalı iken devre yukarıdaki şekildedir. Telefon içindeki switch devreyi açık tutacak (akım geçemeyecek) şekilde durur. Ve devre açık olduğu için devreden akım geçemez. Telefonun ahizesi kaldırıldığında yani off-hook konumunda
devre üstteki şekilde olur. Ahize kaldırılınca telefonun switchi devreyi kapar ve santralin devreye verdiği 48 V’luk akım artık devre üzerinden akmaya başlar. Bunun sonucunda akım RING’den gelerek TIP üzerinden santrala geri döner ve santral devrenin tamamlandığını anlayarak telefona çevir sesi sağlar. Artık tüm görüşmeler bu devre üzerinden akar. Kullanıcı telefonu kapadığı zaman devre yeniden kesilir ve akım durur.
Ground-Start: Bu sinyalleşmede loop-start ile aynı işi yapar. Loop-start genelde ev tarzı küçük birimler için uygunken ground-start daha çok işyeri gibi büyük birimlerde oldukça efektifdir. PBX ile kullanım için çok uygundur.
Ground-start’da devre on-hook konumunda üstteki şekildedir. Genel mantık loop-start gibidir. Kullanıcı ahizeyi kaldırınca devrenin kapanıp akım geçmesi gerekir. Ground-start’da devre loop-startın aksine iki yerden kesiktir. Santral Ring üzerinden 48 V’luk DC akım verir. Kullanıcı telefonunu kaldırdığı zaman telefonun switchi devreyi kapatır. Ve telefon uzerinde topraklama yapılarak akım geçmesi sağlanır. Santral RING üzerinden akım geçtiğini farkeder ve kendi üzerindeki switchi kapatarak TIP üzerinden de akım geçmesini sağlar. Telefonda TIP üzerinden gelen akımı farkederek devreyi aşağıdaki konuma getirir.
Devre üstteki konuma gelince artık görüşme yapılabilir.
E&M: Bu sinyalleşme daha çok PBX’ler arası ya da santraller arasında kullanılır. Diğerlerinin aksine bu yöntem için 1 çift yerine duruma göre 2 ya da 4 çift kablo kullanılır. Bu kablolardan 1 çifti TIP ve RING olarak görev yapar ve tümüyle ses taşımak için kullanılır: Bu kablolar üzerinden sinyalleşme yapılmaz. Sinyalleşme diğer çiftler üzerinden yapılır. Bu çiftlere E&M line’da denir. Switch E line üzerinden devreyi dinler. (Telefonun off-hook konumuna geldiğini yani ahizenin kaldırıldığını bu kablo üzerinden anlar). Santral hattın sonundaki kullanıcıya bir telefon gelmesi durumunda ise M line’ı üzerinden sinyal yollayarak telefonu çaldırır. Bu sinyalleşmeler sonucunda eger hattın active edilmesi gerekirse T R devresi açılır ve ses taşınmaya başlanır. (Çevir sesi yada konuşma)
Bu yukarıda anlatılan 3 yöntem de analog santral ve telefonlar için sistemin çalışma mantığıdır. Aynı zamanda digital santral ve telefonlar icin sinyalleşmeler bu yöntemlerden farklı olarak digital olarak ta yapılabilir.
Adresleme
Yukaridaki sinyalleşmeler ile devre açılıp çevir sesi alındıktan sonra (Devreden akım geçerken santral devreye 330 Hz ile 440 Hz olarak iki farklı frekansta akım verir bu da kulağa çevir sesi olarak gelir) artık kullanıcı numarayı çevirmeye başlayabilir.
Pulse Dialing: Bu yöntem eski tip telefonlarda kullanılır (Rotary Telephone). Numaranın santrale yollanması için telefonun devreyi tamamlamada kullandığı switch kullanılır. Kullanıcı numara çevirince switch çevrilen numara kadar devreyi açıp kapar. Örneğin 3 çevirilirse switch 3 kere açılıp kapanır. Bu mantıktan dolayı numara çevirmek yerine kendimiz çevir sesini aldıktan sonra süratli olarak ahizenin telefonu kapatmak için bastığı düğmeye 3 kere basıp çekersek (yani devreyi 3 kere açıp kaparız) 3 çevirmiş oluruz.
Tone Dialing : Numarayı devreyi açıp kapamak yerine açık olan devre üzerinden farklı frekansta akım yollayarak çeviririz.
Her numara için 2 farklı frekansta akım yollanir. Örneğin 1 için 1209 Hz. ve 697 Hz.’lik iki farklı akım yollanır. Her numara için iki farklı frekans kullanıldığı için bu yönteme Dual Tone Multi-Frequency (DTMF) denir.
Alerting
Meşgul sesi vermek ve telefonu çaldırmak için kullanılan sinyalleşmedir. Aranılan numara meşgul ise arayan telefona açık olan devre üzerinden 480 Hz. ve 620 Hz.lik iki farklı frekansta akım yollanır. Bu akım one-half second on ve one-half second off olarak verilir.
Telefonu çaldırmak için ise ring generator isimli elemanlar kullanılır. Bu elemanın amacı kapalı olan devre üzerinden AC akım geçirerek telefonu çaldırmaktır. Bu akım 88 V’dur.
Telefon üzerinden artık konuşma yapılırken bütün konuşmalar 400 Hz.- 3400 Hz. aralığında olur.
Kaynak : 