İnternet Servis Sağlayıcılığı ve uzantısında Telekom sektörü uzun bir zamandan beri tedirgin. Gerek “Türk Telekom’un tekel hareketlerini sürdürme kararlılığı” olarak tanımlanan yapısı, gerek sektörün düzenleyici kurumu olan Telekomünikasyon Kurumu’nun serbestleşme konusunda etkin bir planlama yapamaması, kararlı adımlar atamaması, –bütün liberalleşme sevinç çığlıkları ve beklentilerinin aksine– serbestleşmenin hala 1 yıl kadar uzakta gözükmesi sektöre yatırım yapan firmaları zorlamaya başladı.
Bu zorlanmayı özellikle büyük gruplara bağlı telekom şirketlerinin üst yoneticileri yaşıyorlar. Üstelik uzunca bir süredir. Çünkü yöneticilerin –serbestleşme beklentisine paralel olarak– hazırladıkları iş planlarında, yatırımların geri dönüşü gerçekleşemiyor. Bugün bile hala gerek yatırım, gerek ise geri dönüş zamanlamasında yaşanan belirsizlikler, firmalara ve üst yöneticilerine negatif etki halinde dönüyor.
Özetle Devletin, regülatör kurumun ve Türk Telekom’un yaklaşımları nedeniyle sektörün yapılanmasında gecikmeler yaşanıyor. Bu da firmaların yaptığı yatırımların ve istihdam ettikleri elemanların “ERKEN” haline gelmesi anlamına geliyor.
Başka sözlerle ifade edersek, Türk yatırımcılar maalesef telekom konusunda Devletin verdiği tarihlere güvenmenin acısını çekiyor. 1/1/2004 tarihini serbestleşme tarihi olarak alan ve sektöre ilk girenlerden olmak için yatırımlarını bir an önce yapmaya çalışan ya da elemanlarını istihdam eden firmalar şu anda adamakıllı zarardalar.
Lisanslar ve serbestleşme geciktikçe, yatırımların geriye dönmesi bir yana, daha pahalıya mal olması gündeme geldi. Ek olarak İş planlarına konulan fiyatların piyasa fiyatlarının çok üstünde kaldığı farkedildi.
Üstüne bir de yüksek lisans bedelleri ve yüksek teminatların gelmesi hepsinin tuzu biberi oldu. Gerçi bu teminatların ve lisans bedellerinin belirlenmesinde bazı firmaların da parmağı olduğu ve sektöre girecek firma sayısının azaltılması için bu tür bir düşünce geliştirildiği de biliniyor.
Şu sıralarda erken ve yüksek yatırımlar, erken istihdam ve gelirlerin bir türlü oluşamamasının –çünkü serbestleşmenin tamamlanmamış oluşu– sıkıntıları telekom yatırımı yapan tüm firmalarda hissediliyor. Bütün gruplar aynı sancı içinde ve sektörde bazı başka hareketlerin de olması bekleniyor.
Ben de bugün Telkoder Başkanı Yusuf Ata Arıak’ın 1 yıl önceki Bilişim Zirvesinde söylediği sözleri hatırlayıverdim birden. Arıak bir toplantıda Telekom’la ilgili devlet yetkililerine “Lisansları daha geciktirirseniz, bütün işsiz kalanları kapınıza getireceğiz” demişti. Öngörüsünün haklı çıkmaya başladığı görülüyor.
Ne diyelim.. Türk Telekom A.Ş.’nin özelleştirme fiyatı, Hazineye giren para, güvenlik sorunu gibi çeşitli nedenlerle geciktirilen Telekom liberalleşmesinin faturasını yine Türk şirketleri ve Türk eleman ve yöneticileri yaşıyor. Halk yaşamıyor mu? Onu başka bir yazıda anlatacağım.
Kaynak : 