Serbestleşme 1 yılını doldururken, telekom sektörünün yeni işsizler yaratacağını kim beklerdi? Türk Telekom Genel Müdürü Mehmet Ekinalan, “ben olsam bu sektöre girmezdim” derken sanırım gelecek günlerin sektöre girenler için karanlık olacağını biliyordu.
Aslında, daha yılbaşında bile, önceden görmek için yetenek gerektirmeyecek sinyaller alınıyordu. Geciken düzenlemeler, ara bağlantı konusunda uzlaşmazlık ve telekom şirketlerinin stratejik hataları sektörü bugünlere getirdi.
Telekom sektöründe faaliyet göstermek için lisans başvurusu yapan 77 firmadan 40 kadarı lisans başvurusunu ilerleterek 17 mayıs’tan itibaren lisanslarını aldılar. Bunlardan da ara bağlantı anlaşması imzalayan 22 firma sektöre girme hazırlığı yapıyor.
Serbestleşme heyecanının yaşandığı 2003 yılı ve serbestleşmenin başladığı 2004 yılı boyunca alt yapı yatırımlarını tamamlayan, satış ve pazarlama kadrolarını oluşturan firmalar bir kısmı bugün çaresizlik içinde bulunuyor.
Sektör kulislerinde, lisans almış 7 firmanın, lisansını satışa çıkardığı veya ortak aradığı bilgileri geliyor. Bu firmaların isimleri bizde var ama firmaların geleceği ve burada çalışan personelin tedirginlik yaşamaması için bunu paylaşmıyoruz. Ancak, sektörel bir sıkıntının eşiğinde olduğumuzu yetkililere ve ilgililere duyurmak için medya görevimizi yerine getiriyoruz.
Bir uzman, bazı şirketlerin 2004 yılı başında hizmet vermeye başlayacağını düşünerek hazırlıklarını yaptıklarını ama kadrolarını daha pazar oluşturmadan genişlettiklerinden dolayı bu bölümlerden verimlilik alamadıklarını söylüyor. Sabancı Telekom örneğinde olduğu gibi sektörden beklentinin zayıf olduğu dönemde de ilk gözden çıkarılan kısımlar, belirtildiği gibi satış, ürün ve pazarlama bölümleri oluyor.
Telekom pazarının neden oluşmadığına ilişkin bir çok fikir yürütülebilir elbette. Ancak bunların başında Telekomünikasyon Kurumu’nun düzenlemelerde geç kalması ve Türk Telekom’un ara bağlantı ücretleri ve diğer konulardaki tutumu gösteriliyor. Bakın sektör uzmanı bir okuyucumuz, konuyla ilgili şu sözleri dile getiriyor:
“Ayrıca telekom pazarının oluşmasını uyguladığı ara bağlantı fiyatları ile geciktiren ve tüm operatörleri zor durumda bırakan Türk Telekom’un da bu gibi iş gücü kayıplarında etkisi büyük. Umarız Türk telekom ara bağlantı fiyatlarını düşürür ve pazarın oluşmasına katkıda bulunur. Yoksa ISS pazarında yaşanan krizden daha büyükleri telekom pazarında yaşanacaktır.”
Pazarın kriz sinyalleri vermesinde sadece Türk Telekom ve TK sorumlu değil. Firmaların stratejik hatalarının da önemli bir paya sahip olduğunu belirtmek gerekir. Bir çok holding firması mobil pazara erken girmedikleri için yaşadıkları pişmanlığı, telekom pazarında telafi etmek istedi. Öncelikle pazara bu kadar çok firmanın girmesi beklenmiyordu. Bunun nedeni olarak oldukça yüksek teknolojik yatırım gerekliliğinden söz etmek lazım. Bu yatırımın 500 bin Euro ile 2 milyon Euro arasında olduğu, buna bir de personel eklendiğinde kurulum maliyetlerinin oldukça yükseldiğini söylemek gerekir. Bir çok firma, teknolojik yatırımlarından vazgeçemediği için bugün kalifiye işsizler ordusuna yenileri ekleniyor.
Bayilik sitemi ile çalışan bu firmalar, bir türlü işe başlayamadıkları için kendi zararlarına bayileri de sürükleyerek gerilimi artırdılar. Bu işi yapmak için sektöre bayi olarak giren bir çok küçük firma ara bağlantı anlaşmasını bir türlü imzalamayan telekom firmaları yüzünden diğer firmalara geçiş yaptılar. Hatta bir çoğu, lisanslarını satmak isteyen firmalara teklif götürüyorlar ya da bu işten çekiliyorlar. Düşük kar marjı ile çalışmanın zorluğu ve pazarın darlığı nedeniyle faaliyete başlayamayan bir çok firmanın akıbetindeki belirsizlik sürüyor.
Umuyoruz bu sıkıntı krize dönüşmez ve bunca emek ve yatırım boşa gitmez. Elbette işsizler ordusuna yenilerinin katılmaması da en büyük dileğimiz.
Kaynak : 