7 ocak 2013 Güncelleme : Twitter’da bu haberi tweet etmek isteyenler lütfen #internetkanunuistemiyoruz ilave ederek hashtaglesinler…
8 ocak 2013 Güncelleme : Bu konudaki son gelişmeyi görmek için “5651’i Genişleten Torba Kanun Bugün Plan ve Bütçe Komisyonunda Konuşulmaya Başlandı” haberini tıklayın.
Cuma günü analizini verdiğimiz [1], 5651 sayılı internet yayınlarını düzenleme ile ilgili kanuna genişleme getiren yeni internet kanun teklifi, bir torba kanun içine atılarak, TBMM’de Plan ve Bütçe Komisyon’unun alt komisyonundan jet hızıyla geçti[2]. Teklif “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri” diye başlayan bir torba kanun teklifi içine konulmuş (bazılarına göre saklanmış ve hatta aşağıda göreceğiniz rapor sunuş yazısında bile gözükmüyor) olan teklif 21 maddeden oluşuyor (hatırlatalım 5651 sayılı kanunun aslı bile 11 madde ile başlamıştı ve bugün yürütme dahil 14 maddeden oluşur)[3].
Torba Kanun Nerden Çıktı?
Önce bir acaipliğe dikkat çekelim;
Cuma günü analizini yaptığımız 17 aralık 2013 tarihinde AKP tarafından verilen kanun teklifi 12 maddeden oluşuyordu ve kendi numarası vardı; 2/1914 şeklinde. Teklif Adalet Komisyonuna havale edilmişti.
Sonra bir bakıyoruz ki; bu teklifler 21 madde haline gelmiş ve üstelik kendi başına teklif olmaktan çıkmış, Plan ve Bütçe Komisyonundaki 1/796 esas nolu bir torba kanun içine atılmış. Bu kanun teklifinin halen TBMM sayfasındaki haline bakarsanız, henüz bu maddeleri göremezsiniz[4]. Bizim elimizde komisyondan çıkan hali var. Bunda da en sona 92ci maddeden itibaren acilen eklenmiş ve hatta önceki 12 maddeye 9 madde daha ilave edilerek 21 madde oluvermiş.
Bahsettiğimiz bu torba kanunun ilk halinin başkanlığa geliş tarihi haziran 2013. Yani 6 aydır bekleyen kanun teklifinin şansı, içine 21 madde eklenince birden açıldı ve hop diye alt komisyondan geçiverdi. Diğer merhaleleri de yıldırım hızıyla atlayacağa benziyor.
Bilenlere “torba kanun niye?” diye sorduk; konuya yakın olanlarca torba kanunlar, toplum ihtiyacı olan, güzel, hoş, istenen bazı maddelerin yanında, geçmesi zor olanları geçirmek için başvurulan bir yöntem olarak yorumlanıyor. Dolayısıyla teklifin torba kanuna eklenmesi, acilliyetini ve bir an önce geçirilmek istenmesini ortaya koyuyormuş.
Kanun teklifi ile ilgili sunuş yazısını aşağıda veriyoruz. Görüldüğü üzere bu sunuşta, diğer kanunların adları yer alırken, “İnternet Yayınlarının düzenlenmesi” teklifine dair bir not yok. İlgili maddelerde sonda, 92ci maddeden sonra başlıyor. Alt komisyon sunuşu şu şekilde :
Komisyonumuzun 4/12/2013 tarihinde yaptığı 18 inci birleşiminde, 1/796 esas numaralı “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı”nın görüşmelerine başlanmıştır.
Tasarının geneli üzerindeki görüşmelerin ardından verilen bir önerge doğrultusunda, Tasarı ile 2/1160 esas numaralı “Terörle Mücadele Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, 2/1183 esas numaralı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” ve 2/1608 esas numaralı “Sosyal Hizmetler Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”nin İçtüzüğün 35 inci maddesi uyarınca birleştirilmesine, görüşmelerde Tasarı metninin esas alınmasına ve Tasarı ve Tekliflerin daha ayrıntılı olarak incelenebilmesini teminen bir alt komisyon kurulmasına karar verilmiştir. Tasarı ve Teklifler, 4/12/2013, 18/12/2013, 19/12/2013 ve 2/1/2014 tarihlerinde alt komisyonda görüşülmüş ve Tasarı metninde gerekli değişiklikler yapılmıştır.
Raporumuz, Plan ve Bütçe Komisyonuna arz olunur.
4 Saat mi? Engelleme Kararını Uygulama Süresi Neden Böylesine Kısalmış?
Cuma günü verdiğimiz analize[1] ek olarak, bu taslakta en önemli fark, “erişim engelleme kararlarının uygulanması için verilen süre”, 24 saat’ten 4 saate indirilmiş”. Bu konuda danıştığımız bir yer sağlayıcı “herkesi önemli risklerle karşı karşıya bırakacak, gece uyku uyutmayacak bir durum” şeklinde yorumladı.
Diğer yandan bu süre kısalmasını magazinel anlamda yorumlayanlar da var. Malum rüşvet ve yolsuzluk iddialarının havada uçuştuğu günleri yaşıyoruz. Arka arkaya 3 seçimin yaşanacağı bugünlerde, 17 aralık hukuk depreminin tek olmadığı ve başka türlü depremlerin de olacağı spekülasyonları yapılıyor. Günlük gazetelerdeki spekülasyonlara bakılırsa[5], geçen seçim döneminde bazı CHP ve MHP’li milletvekili ya da adaylarının başlarına geldiği gibi seks kasetlerinin ortaya çıkacağı ve bu sefer AKP’ye ait olacağı iddiaları var. Bu nedenle magazinel yorum; “bunu engellemek için süreyi kısalttılar” şeklinde.
Hatırlarsanız 5651 sayılı kanunda “çocuk pornosu” gibi çok çok hassas bir konu için bile ilgili yayının kaldırılması için 48 saat tanınmış idi. Ama şimdi baktığımızda bu süre 4 saate iniyor. Yani sanki yangından mal kaçırılıyor.
Diğer Eleştirilerimiz Aynı Yerde Duruyor
Oralarda ne tür siyasi hesaplar ve kavgalar var ve bu kavgalarda internet nasıl kullanılıyor bizi ilgilendirmiyor. Sel gider, kum kalır. İnternetin bu hengameye kurban gitmesinin önüne geçmek lazım. Bu nedenle herkesi kendi internetini savunmaya davet ediyoruz.
Cuma günkü analizimizden bu yana, yukarıda belirttiğimiz üzere torba kanuna giren maddelerde bazı değişiklikler ve ilaveler yapılmış ama iyi yönde bir şey görmedik. Cuma günü belirttiğimiz eleştiriler aynı yerinde duruyor. Konu önemli, sivil inisiyatiflerin biran önce düşüncelerini iletmeleri gerekiyor. Bu nedenle eleştirilerimizi (bunlar hukuki değil, içerikçi eleştirileri) yeniden hatırlatıyoruz;
- Ülkemizdeki yerel digital içerikçilerin gider ve gelir konusunda sorunları var ve devlet 15 yıldan bu yana bunlara eğilmiş ya da ilgilenmiş değil. Buna karşın yayınların engellenmesi için çalışılıyor.
- Konu içerik olduğu halde, içerikçiler birliği yerine, devletten lisans almaları zorunlu olan erişim sağlayıcılara birlik kurduruluyor. Yani kaynağa gideceklerine musluğu kapatıyorlar.
- Üstelik “sivil inisiyatif”miş gibi sunulsa da, bu birlik bir devlet kuruluşunu hatırlatıyor. Çünkü katılım mecburi, tüzüğü ancak BTK onaylarsa olabiliyor ve bütün erişim sağlayıcılar İstanbul’da olduğu halde, bu birliğin merkezi Ankara’da olacak.
- Bu birliğin masrafları erişim sağlayıcılar tarafından karşılanacak. Bunun anlamı içerikçilerin alacağı hizmetin daha da pahalılanmasıdır.
- Üstelik halen içerikçiler zaten çok para ödüyor.Ülkemizde hosting ücreti en ucuz olduğu yerde bile, yurtdışıan göre 2 kat pahalıdır.
- Duruma göre, erişim sağlayıcılar sorunlu olabileceğini düşündükleri içerikçilere hizmet vermek istemeyebileceklerdir bile. Bu da devletin uygun görmeyeceği içerikçiye daha baştan itibaren hayat hakkı olamayabileceği anlamına geliyor. İnternet içeriği böylece sınırlandırılabilir, tek bakış açısına indirilebilir. Günümüzde hangi TV kanalını açsak hemen her gece başbakanla karşılaşıyoruz. Aynı şey internete de gelecek gibi gözüküyor.
- Yani Devlet bu kanun tasarısı ile açıkgözlük yapıyor ve kendisi sansür uygulayıcılığından kurtuluyor. Erişim engelleyicileri taşeron olarak kullanmaya yani dolaylı sansür uygulamaya başlıyor.
- 4 saatlik sürenin kısa olmasının bir nedeni, işlemler bu kadar sürede yetişemeyebileceği durumlarda herhangi bir içerikten sürekli kurtulmak mı? (açılma süreci uzun sürebiliyor)
- İnternet kafelere de (şu anda belli olmayan) yeni uygulamalar gelecek gibi gözüküyor.
- Bu birliğin bir amacının da, dinlemeleri tek bir merkezden ve tüm trafiğe yaymak şeklinde olduğu (NSA de olduğu gibi) düşünülebilir.
- Devletler internet üzerinde gitgide daha çok kontrol kurmaya çalışıyor. Bu da onun tezahürü gibi gözüküyor. Özellikle de seçimlerin yaklaştığı günümüzde.
Bizim eleştirilerimiz bunlar. Toplumun kendi internetini savunmaya başlaması lazım. Çünkü torba kanun içindeki bu maddeler hızla bu hafta içinde TBMM’den geçirilip uygulamaya alınacak gibi gözüküyor. Öyle ki, bu tür kanunların içinde genellikle yer alan “6 aylık” uygulamaya hazırlık dönemi bile yok. Hemen uygulamaya gireceği maddesi var.
[1] 5651 Sayılı Kanunu Genişleten Yeni İnternet Kanun Teklifi Ne Getiriyor?
[3] TİB – Kanunlar
[5] Akit yazarı Abdurrahman Dilipak yakın zamandaki bir yazısında 40 AKP’linin kaseti olduğunu ve bu kasetler üzerinden şantaj planları yapıldığını söyledi. Ayrıca AKP’lilere ya da yakınlarına ait olduğu iddia edilen bazı kasetlerin bazı medya kuruluşlarına servis edilmeye başlandığı da duyuluyor.
Kaynak : 