Cuma günü yayınladığımız bölümde, BTK’nın 2016 ilk çeyrek raporu çerçevesinde, mobil sektörün toplam verilerine bakmıştık[1][2]. Bugün raporun operatör bazında rakamlarına daha yakından bakıyoruz.
Bu bölümün özeti, Turkcell’in abone ve dolayısıyla pazar kaybı yaşadığı şeklinde. Turkcell son 1 yıl rakamlarına bakılırsa, 920 bin abone kaybetmiş. Sektördeki uzmanlar bu durumu, Turkcell’de değişen yönetimle birlikte, değişen hizmet anlayışı olarak yorumluyorlar. Bu rakamların içinde “Ensar Vakfı sponsorluğu” nedeniyle kayıplar henüz yok. Çünkü olay geçen nisan ayında meydana gelmişti. Varsa o protesto rakamlarını, 2ci çeyrek raporunda görüyor olacağız.
Kısaca olayı hatırlatalım; Turkcell Ensar Vakfı’nın Karaman şubesindeki bir eğitmenin pedofili olduğunun ortaya çıkması sonrasında açıklama yapmış ve “kişilere değil, kurumlara sponsorluk yaptıklarını” ileri sürerek, ilgili Vakıfa sponsorluğa devam edeceklerini bildirmişti[3]. Bu ise toplumda rahatsızlığa yol açmış. Turkcell sosyal medyada yoğun eleştirilerle karşılaşmıştı. Bu eleştirilerin daha sonra mahkeme kanalıyla engelletilmeye çalışıldığı da görülmüş ve bu da yeni bir protestoya neden olmuştu [4].
Toplam Abone Sayısında Turkcell Düşmeye Devam Ediyor, Avea ve Vodafone Yükseliyor
BTK raporuna bakılırsa, 2015 ilk çeyrek ile 2016 ilk çeyrek rakamlarına göre, Avea’nın abone sayısı 1 milyon yani % 6,5 artışla 17,7 milyona, Vodafone’un abone sayısı 1,6 milyon yani % 7,6 artışla 22,8 milyona çıkmış. Buna karşılık Turkcell’in abone sayısının son 1 yılda 920 bin yani % 2,7 gerilemeyle 33,34 milyona düştüğü raporlanıyor.
Firmaların numara taşımada durumlarına bakıldığında ise, Turkcell’in yine kaybeden taraf olduğu görülüyor. Numara taşıma yapan abone sayılarında Turkcell’in ilk çeyrekte net 513 bin kayıpta olduğu, bu 513 bin 376 bininin Avea’ya ve 137 bininin Vodafone’a gittiği görülüyor. İlk çeyrekte toplam numara taşıma hareketi ise 3,2 milyon olmuş.
Yeni gelen “net” abonelerin en çok Vodafone’u tercih ettiği anlaşılıyor (1,6 milyon – 137 bin numara taşıma = 1,47 milyonu), buna karşılık mobil numara taşımada ise abonelerin çoğunluğunun Avea’yı tercih ettiği (376 bin) görülüyor.
“Yeni abone” + “numara taşınabilirliği” olarak, Turkcell’in son 1 yıl içinde pazardaki payı % 2,4 gerilerken, Avea’nın pazar payı % 0,9 ve Vodafone’un Pazar payı % 1,5 artmış.
Toplam Gelirde Turkcell ile Vodafone Arasındaki Fark % 1,6’ya düşmüş
2016 birinci çeyrek verilerine göre Turkcell’in pazar payı toplam gelirde % 40,1 iken, Vodafone’un % 38,5 ve Avea’nın ise % 21,4 olduğu raporlanıyor. Bu rakamlar 2015’in ilk çeyreğinde sırasıyla % 43,3 % 35,2 ve % 21,5 imiş. Yani Avea pazar payı aynı kalırken, Turkcell % 3,2 pazar payını Vodafone’a kaptırmış.
Operatöre göre ARPU (abone başına kazanç) rakamına bakıldığında Vodafone 25,2 TL, Turkcell 24,5 TL ve Avea 23,7 olarak gerçekleşmiş.
2016 ilk çeyrekte 3 mobil operatörün Uluslararası Finans Raporlama Sistemi (UFRS) bazında 6,2 milyar TL olarak gerçekleştiği raporlanıyor. Bu rakam 1 sene önceye nazaran % 14,8 artış gibi gözükse de, $ bazında bakıldığında, % 2’lik bir gerilemeye işaret etmektedir.
Operatörlerin EBITDA’sı (yani vergi-finans giderleri ve yatırım-amortisman öncesi) karlılığına bakıldığında, 1 yıl önceye nazaran hepsinde gerileme görülüyor. Turkcell’deki gerileme % 2,3, Vodafone’da % 1,7 ve Avea’da % 8 olmuş.
Uzmanlar, Vodafone’un rakamlarındaki yükselmenin bir nedenini “Turkcell, Vodafone’un Yurtdışı Tarifesine cevap Veremiyor” şeklinde yorumluyorlar.
Mobil Trafikte de Vodafone Turkcell’i Geçmiş
BTK 2016 ilk çeyrekte mobil trafiği 56,8 milyar dakika olarak veriyor. İlginç bir rakam sabit trafiğin sadece 2,4 milyar dakikada kalması. Yani toplam trafiğin % 96’sı mobil gerçekleşmiş.
Operatör bazında bakıldığında 2016 ilk çeyrekte, Vodafone’un 20,26 milyar dakika ile ilk sırada olduğu görülüyor. Bu geçen yıla nazaran % 10 artış anlamına geliyor. Turkcell ise ilk defa 2ciliğe düşmüş ve % 3,7 artışla 20,12 milyar dakika ve Avea % 14 artışla 16,39 milyar dakika gerçekleştirmiş.
Birinci çeyrekte mobil trafikten aldıkları payda, önceki yılın eşdeğer dönemine göre Turkcell % 1,8 pazar payı kaybetmiş, Avea % 1,4 ve Vodafone % 0,4 pazar payı kazanmışlar.
İlk çeyrekte mobil şebekelerden en fazla trafik gönderilen ülkeler sırasıyla Almanya, Türkmenistan, Fransa, Suudi Arabistan ve İngiltere olurken, en fazla trafik alan ülkeler yine sırasıyla Almanya, Avusturya, Suudi Arabistan, Fransa ve İsviçre olmuş.
Ortalama kullanım süresinde 401 dakika/ay ile Avrupa birinciliğimiz var. Avrupa’nın ortalaması ise 225 dakika/ay.
Şikayet Sayısı
BTK’ya geçen yıl 30 bin civarı tüketici şikayeti ulaşmış. Bunların % 45’i mobil operatörlerle ilgili şikayetler olmuş.
BTK raporuna milyon abone başına en fazla şikayet olarak bakıldığında ise ; açık ara internet servis sağlayıcılardan (bu alt yapı ile normaldir, zaten % 26,3 ile en fazla şikayet bağlantı sorunları) şikayetler birinci gelirken, ikinci sırada yine açık ara uydu platformu var. 2016 ilk çeyrekte ISS sektöründe milyonda 1,134 şikayet olurken, uydu platformunda 596 şikayet yer almış.
Mobil sektörde ise toplamda yarıya yakın olsa da, milyonda 177 şikayet görülüyor. Rapora göre mobil sektörde en fazla şikayet –açık ara– % 23,8 ile faturalarla ilgili. İkinci sırada içerik sağlayıcı şikayetleri (mobil, oyun vs) ki 2015’in ikinci yarısından itibaren birden yükselmiş olduğu görülüyor. Üçüncü sırada abonelik sözleşmeleri, dördüncü sırada cezai şart / cayma nedeli ve en sonunda fesih / geçici durdurma şartları var.
Kısa Numaralar
Bütün operatörlerden en fazla 182 (Hastane Randevu) aranmış. Sonra 112 (sıhhi imdat), 186 (elektrik arıza), 155 (Polis imdat). 5ci sırada Avea’da 11880 (bilinmeyen numaralar) ve Vodafone ile Turkcell’de 170 (sosyal güvenlik) bulunuyor. 155 ve 112 ile görüşmelerin kısa sürdüğü (20-50saniye), diğerleri ile daha uzun görüşüldüğü anlaşılıyor.
SMS ve MMS
2016 ilk çeyrekte atılan SMS sayısı 22,9 milyar olarak verilmiş. Bu rakam 1 yıl önceye göre % 10 azalmış. MMS ise 17,7 milyon adet olarak görülüyor. Bu da 1 yıl önceye nazaran % 18 azalmış durumda. Nedenini biliyorsunuz; Whatsapp benzeri uygulamalar SMS ve MMS’in cazibesini sıfırlamış durumda.
Vodafone Aboneleri Daha Çok Veri Kullanıyor
Gelirlerin 2008’den bu yana karşılaştırılmasında ise toplam gelir içinde 2008 yılında % 81 konuşma, % 9,3 SMS+MMS, % 1,3 Veri ve % 8,5 Katma değerli Servisler yer alırken, 2015’e gelindiğinde bu rakamların % 53,6 konuşma, % 7,9 SMS+MMS, % 33,8 veri ve % 4,6 katma değerli servisler olduğu anlaşılıyor.
Operatör bazında bakıldığında ise, 2016 ilk çeyrekte
- Turkcell gelirlerinin % 59’u konuşmadan, % 5,5 SMS+MMS, % 28,5 veriden ve % 7 Katmadeğerli servislerden gelmiş.
- Vodafone gelirlerinin % 38,6’sı konuşma, % 9,8’i SMS+MMS, % 48,4’ü veri ve % 3,2’si katma değerli servislerden gelmiş
- Avea gelirlerinin % 45,1’i konuşmadan, % 8,3’ü SMS+MMS’den, % 42,4’ü veriden ve % 4,2’si katma değerli servislerden gelmiş.
Her 3 operatörün abone başına kazancı ise birbirine hayli yakın. Avea 23,7 TL, Vodafone 25,2 TL ve Turkcell 24,5 TL raporlamış. Bu rakamlar TL bazında geçen yıla göre artış göstermekle birlikte $ bazında % 10 civarında gerilemiş durumda.
Çeyrek bazında GSMA raporu ile karşılaştırıldığında ise Türkiye ortalama 7,52 Euro ile sonlarda yer alıyor. Avrupa birincisi 33.93 euro ile İsviçre. Ortalama rakam ise 19,09 euro.
Mobil Yatırım
2015 yılı 14,7 milyar TL yatırım (4,5G nedeniyle) ile mobilde en fazla yatırım yapılan yıl olarak raporlanıyor.
İşletmeci bazında bakıldığında ise, 2016’nın ilk çeyreğinde Turkcell’in 470 milyon TL, Avea’nın 417 milyon TL ve Vodafone’un 401 milyon TL yatırım yaptığı raporlanmış.
Raporu analiz etmeye yarın devam edeceğiz.
[1] Mobil Operatör Sektöründeki Veriler Avrupa Sonunculuğunu Gösteriyor – I
[2] Üç Aylık Pazar Verileri Raporu (2016 Yılı 1. Çeyrek – Ocak – Şubat – Mart)
[3] Turkcell Ensar Vakfına Destek Olmaya Devam Edeceğini Açıkladı
[4] Turkcell, Ensar Vakfına Sponsorluk Yapmasını Protesto Eden 100 Kadar Tweete Erişimi Engelletti
Kaynak : 