Türksat Macerası Yetmedi mi? -3

Yazının ilk 2 bölümünü

• Türksat Macerası Yetmedi mi? -1
• Türksat Macerası Yetmedi mi? -2

başlıkları altında okuyabilirsiniz.

i. Şimdi de teknoloji transferi ve yerli uydu üretimi konusuna gelelim:

Bu konuda da Ulaştırma Bakanlığı ve Türksat Genel Müdürlüğü diyorlar ki;

Türksat 3A uydusu, Türksat 1C uydusunun yerine geçecek uydu alımından öte, teknoloji transferi yoluyla Türkiye’de uydu imalatını da öngören bir nitelik taşıyor. Türksat 3A uydusunun ardından, sivil ve milli güvenlik amaçlı ihtiyaçlara cevap verecek bir alçak yörünge gözlem uydusu Türkiye’de yerli ve yabancı kaynaklarla üretilecek. Bunu izleyecek Türksat 4A uydusunun yapımı Türkiye’de yabancı-yerli işbirliği ile gerçekleştirilecek, Türksat 5A uydusu ise tamamen yerli olarak Türkiye’de üretilecek.

Bu çerçevede 22 kişiden oluşan bir teknik uzman grubu, uydunun yurt dışındaki tasarım, üretim, montaj, entegrasyon ve test çalışmalarına katılacak ve bunun ardından Türkiye’ye dönerek bir sonraki uydumuzun tasarım çalışmalarına başlayacak. Bu uzman grubu, çalışmalarına Türksat A.Ş. bünyesinde kurulacak olan uydu tasarım merkezinde devam edecek. Böylece daha sonraki uyduların Türkiye’de yapılmasının adımlarını atmış oluyoruz.


Acaba, bu hiç bir dayanağı olmayan düşünceyi ortaya atanlar uydu imalinin nasıl, hangi techizatla, ve nasıl bir üretim ortamında imal edildiğini hiç düşündü mü? 1 tane, 3 tane, 5 tane uydu imal edeceksiniz diye uydu imalathanesi kurulur mu? Astarı ile kaça mal olabileceğini hiç düşündü mü acaba? Böylesine kapsamlı bir üretim biriminin oluşturulması için ne kadar bir yatırımın gerektiğini ve yapılacak bu yatırım ile başka bir uydu üreticisine kaç tane uydu imal ettirilebileceği ve bu para ile ürettirilebilecek uydular ile kaçıncı kuşak torunlarımızın dahi uzay teknolojisini kullanabileceklerini hesapladılar mı? Hiç zannetmiyorum. Aksi halde böyle bir düşünce ile ortaya çıkmazlardı.

Bugün dünyada uydu imal eden sadece iki elin parmakları kadar imalatçı vardır. Onlar da iş bulabilmek için birbirleri ile kıyasıya bir mücadele içerisindedirler. Ve uydu imali için kurulması gereken fasiliteler için harcanacak meblağ ancak 10 larca (belki de 100) uydu imal edilip de dışarıya satılırsa amorti edilebilir. Peki Türkiye kaç uydu yapmayı düşünmektedir? 4A’nın yarısı ile 5A. Bunları her zamanki gibi bir uydu yapımcısına yaptırsanız belki 500 milyon dolar ile kurtulabilirsiniz, ama imalathane kurmaya kalkarsanız herhalde milyarlarca doları gözden çıkarmanız gerekecektir.

ii. Türksat 3A projesiyle hem Türkiye’ye ayrılan 42 derece doğu boylamındaki yörüngenin doldurulması hem de gelişen ihtiyaçları karşılayacak şekilde bir uydunun zamanında hazır olması amaçlanıyor.Yeni uydu projesi ihtiyaçtan doğan bir şey!

Evet, bu nokta şu ana kadar söylenilenlerin en doğrusu. Elbette uydu pozisyonu önemli, ama Devlet Hazinesinden çıkacak ne kadar bir harcamaya değer, onu da dikkatle hesaplamak gerekir. Yetkililerin, hemen bu doğrunun arkasına “Yeni uydu projesi ihtiyaçtan doğan bir şey!” lafını yapıştırmalarından da bir savunma mekanizmasının işletildiğini açıkça görüyoruz.