UMTH’de Dakika Maliyetleri-Karlı mı?

Lisanslı Uzak Mesafe Telefon Hizmetlerini sunacak şirketler için iki tür ana iş modeli gözükmektedir:

1. Çağrı Başlatma Servisleri(Origination)
2. Çağrı Sonlandırma Servisleri(Termination)

Her bir hizmet kendi içerisinde farklı alt hizmetlere ayrılmaktadır:

Çağrı başlatma servisleri, pazarlama segmentasyonlarına ayrılarak bireysel ön ödemeli konuşma kartı(calling card), kurumsal güvenli ses sistemi (voice VPN), bireysel yada kurumsal dialer(basit üzerine kontör ve şifre yüklenen bir ekipman) ve pc telefonu(softphone). Her ne kadar pazarlama segmentasyonu farklı olsa da ilgili servislerin dakika maliyetleri aşağı yukarı aynıdır. Lisansa başvuran şirketlerin ana gelir kapısı olarak gördükleri bu servis alanını bu yazımızda inceleyeceğiz.

Çağrı sonlandırma servisleri ise uluslararası operatörlerin Türkiye’de sonlanacak trafiğinin ara geçiş noktası olarak alternatif operatörleri kullanarak Türk Telekom A.Ş. yada GSM operatörleri üzerinden trafiği sonlandırmaları ile ilişkileri gelirleri içerir (Merdiven altı tabir ettiğimiz şirketlerin şu andaki ana gelir kaynağı). Mevcut durumdaki alternatif operatör terminasyon fiyatlarını belirteceğiz ve yabancı operatörlerin bu iş için ödedikleri sonlandırma fiyatlarına bakacağız. Bu iş nasıl mümkün oluyorda merdiven altı şirketler bu işten para kazanıyor? Bu soruyu önümüzdeki yazımızda cevaplayacağız.

Şimdi, çağrı başlatma servislerini ele alarak biraz basit aritmetik çalışalım. Karlı mı ? Kara katkı payı en çok hangi kalemden kaynaklanıyor? Büyük operatörler ile küçük operatörler arasında maliyet farkı olacak mı? Bu sorulara cevap vermek içinde ilk önce bir iki noktada açıklama yapalım ve pozisyonumuzu belirleyelim:

Lisans alacak büyük yada küçük her türlü alternatif operatör Türkiye’den topladığı telefon trafiğini yurtdışında sonlandırmak için uluslararası operatörler ile ara bağlantı yapmak zorundadır. Bu noktada lisans alacak operatörlerin tercih ettiği çalışma modeli ortaya çıkar:

1. Çağrı sonlandırma hizmeti ile faturalandırma,sesli yanıt ve soft switch gibi hizmetleri de uluslararası operatörden alarak bir anlamda telekom distribütörü olan yerel alternatif operatörler(büyük küçük bir çok şirket bu yönde ilerliyor)
2. Uluslararası operatörleri sadece yabancı ülkelere çağrı sonlandırma hizmeti için kullanan alternatif yerel operatörler( toptan trafik değişimi)

Yazımızda 2. Maddeyi hedef alan ciddi alternatif operatörlerin dakika maliyetlerini ele alacağız. Her ne kadar uluslararası ara bağlantılarda alternatif erişim kanalları olarak karasal hatlar, internet, paylaşımlı internet (shared internet) yada uydu linkleri kullanılsa da, karasal hatları yüksek maliyetli olduğu için uydu linkleri gecikmesi yüksek olduğu için analizde kullanmayacağız. Büyük ve küçük herkesin tercih ettiği gibi Internet ortamını erişim ortamı olarak maliyetlerimizde referans göstereceğiz. Şimdi referans ülke Almanya alarak, Türk Telekom ara bağlantısı için GSM ara bağlantı fiyatlamasını kullanarak dakika maliyetimizi belirleyelim:

Almanya Maliyet(Uscents)

TTAŞ’i Arabağlantı Maliyeti(İyimser Tahmin)3.22
Uluslararası Operatörün Ortalama Sonlandırma Maliyeti1.73
Faturalandırma Sistemi Dakika Maliyeti0.51
Softswitch Dakika Maliyeti0.38
TTAŞ’den Kiralanan Internet Hattı Dakika Maliyeti0.75
Toplam6.590

İyimser rakamlar kullanarak yaptığımız tahminde Almanya’nın çıplak dakika maliyetini 6,5 Uscents olarak hesapladık. Teknik uzmanlar bilir, E1 üzerinden aylık 400 bin dakika geçecek diye hesapladık. ASR değerimizi çok yüksek tutmadık. Softswitch’imiz ve faturalandırma sistemimiz için yüksek hacim seçip düşük fiyat aldık. En önemlisi ara bağlantı maliyetlerinde insaflı davrandık. Gerçekte amortisman maliyetlerini ve pazarlama hariç maliyetleri de eklerseniz 11 Uscents’den aşağı çıkmaz ki buda 00800 erişim numaraları üzerinden Türkiye trafiği toplama dakika maliyetine eşittir(İlginç değil mi? Bu konuyu uzun uzun ilerde tartışacağız).

Peki alternatif operatör bunu kaça satabilir?Tahminimiz 45 Uscentler den 22 Uscent lere uzanan fiyatlama politikası göreceğiz. Pazarlama savaşlarına göre “Ben büyüğüm,ben kaliteliyim” denilecek. Fakat, bilinçli tüketici farkında olacak ki herkez aynı dereden su içiyor. Ses hizmetinin kalitesini belirleyen servis aldığınız uluslararası operatördür. Frankfurt’ta yada Londra’da ki telehouse’larda (Arbinet) POP kurup trafiği TDM üzerinden aktarmadığınız sürece kaliteniz uluslararası operatörün trafiğini sonlandırmak üzere kullanacağı alternatif(en ucuz ve ASR si yüksek) kanallar üzerindedir. Sonuçta, kaliteniz farketmiyorsa ayıracanız pazarlama taktiğiniz olacaktır. Pazarlamanız aynı kalitede yüksek kar marjında satmanızı sağlayacak ve kara katkıda payı en yüksek faktörünüz olacaktır.

Son olarak, ben kurşunu az, küçük, lisanslı alternatif operatörlerin yerinds olsam üstte ki çalışma modellerinden birinci şıkkı seçerim. Birinci şıktaki çalışma modelinde uluslararası operatörden alacağım fiyat 8-10 Uscents arasında olur. Yada yerel büyük operatörleri altyapı sağlayıcı olarak kullanır dakika maliyetlerini uygun fiyata getirmeye çalışırım, altyapı derdim tasam yada aktiflerimi şişiren duran varlık derdim de olmaz.

Not: Önceki yazımızda lisansa başvuran operatör sayısını 71 olarak düzelteriz. Önümüzdeki yazımızda terminasyon’daki duruma bakacağız biraz uluslararası operatörleri anacağız.