Benim şahsen danışmanlığını yaparak lisans başvurusunu hazırladığım 6 şirket ile beraber toplam 41 şirket A,B ve C tipi lisanslara başvurmuş. Lisansa başvurmak açısından sorun yok, fakat pazar bu kadar oyuncuyu kaldıracak kadar büyük mü? Yoksa yakın geçmişte Internet Servis Sağlayıcılarında gördüğümüz şirket kapanmaları/birleşmeleri çok mu yakın ? Şimdi rakamlarla pazar büyüklüklerine çok yakından bakalım:
Türk Telekom A.Ş’nin 2003 rakamlarıyla uluslararası telefon trafiği yıllık 2 milyar dakika civarındadır. İki milyar dakikaya karşılık Türk Telekom A.Ş’nin uluslararası telefon görüşmelerinden geliri mahsuplaşmalarda dahil olmak üzere 193 milyon dolar civarındadır. Hindistan,Kıbrıs, Yunanistan gibi ülkelerde deregulasyon sonrası oluşan pazar büyüklükleri incelendiğinde, telefon trafiğinin %15 arttığını, alternatif operatörlere kayan trafik miktarının ise %25 olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla, 2004 civarında alternatif operatörlere kayacak telefon trafiği 500-600 milyon dakika civarında olacaktır. Piyasa oyuncularının edindiğimiz izlenim ise uluslararası telefon dakika fiyatların rekabetle ilk başta %30 düşeceği hatta düşüş oranlarının %70’lere kadar çıkabileceğidir. Sonuçta, önümüzdeki sene içinde uluslararası telefon görüşmelerinden oluşan pazarın büyüklüğü 75-85 milyon dolar arasında olacaktır.
Şehirler arası telefon trafiğinin oluşturduğu pazarında yine aynı verilerle 250 milyon dolar olduğunu ve benzer hesaplarla alternatif telekom operatörlerine kayacak pazar büyüklüğünün 100-125 milyon dolar olacağını tahmin etmekteyiz. Tabii ki bahsettiğimiz pazar büyüklüğü tüm illerde yatırım yapacak operatörler için geçerli olacaktır.
Genel verilere baktıktan sonra biraz daha pazara yatırım yapan birisinin gözüyle bakalım:
UMTH’de ciddi hazırlık içinde olan çoğu firma ikame yatırımlarla 7-14 şehirde erişim altyapılarını yenilediler. Altyapılarını yenilemek ile kalmadılar, faturalandırma ve arabağlantı sistemleri için dakika bazında maliyetleri olan sistemleri altyapılarına eklediler. Büyük firmaların 7-14 şehirde UMTH hizmetlerini verebilmek için yaptıkları sabit varlık yatırımı 1-5 milyon dolar arasında bir büyüklüğe ulaşmıştır. Kapsama alanı 7-14 şehir arasında olduğunda Türk Telekom’dan alternatif operatörlere kayacak pazarın iyimser tahminle %70’ini hedeflenmiş olmaktadır.
Tüm yukarıdaki veriler ışığında, UMTH’de yatırım yapan ve lisansı alarak servis verecek (kulislerde 36 operatör)operatörlerin çoğu, yapacakları 1-5 milyon dolarlık ikame yatırımlarla 175-210 milyon dolarlık bir pazarı hedeflemektedir. Ancak, rekabetin çok yüksek karlılığın düşük olacağı UMTH’leri bu kadar aktörü kaldırmayacaktır. Yüksek operasyonel maliyetler ve pazarlama faaliyetleri sektörde en fazla 4-5 oyuncuya oynama alanı bırakacaktır. Pazardaki tüm oyuncular aynı yöne aynı şekilde baktıkları için büyük gruplarda hayal kırıklığı olması kaçınılmazdır. Herkesin şapkasını önüne koyup tekrar tekrar düşünmesi gerekir.
Not: UMTH’lerini sunmak gerçekten karlı mı ? maliyetler nelerdir? Örneğin Almanya ile görüşmenin bir dakikası kaça mal edilebilir? Bunları da bir sonraki yazı da tartışacağız.
Kaynak : 