Şu ana dek bildirilen rakamlarla başlayalım.
Yahoo Facebook’u satın almak için 800 milyon dolar teklif etti, ancak 2 milyar dolar isteyen Facebook bu teklifi reddetti. Ve Facebook, Nisan ayında Greylock Partners’tan 25 milyon dolar risk sermayesi elde etti.
Rupert Murdoch’un News Corp. şirketi MySpace’i 580 milyon dolara satın aldı. Zamanında bu edinime pek çok kişi gülmekteydi. Ancak şimdi RBC Capital Pazar analizcisi Jordan Rohan, MySpace’in fiyatının üç yıl içinde 15 milyar doları bulabileceğini ifade ediyor.
Ortada dönen bu rakamlar “Nasıl yani?” ile başlayan bir dizi soru ünleminin yükselmesine neden oluyor.
Sosyal networkler genç insanların birbirlerine mesajlar yolladıkları veya Mentos ile Diet Kola karışımları ile ilgili komik videolar gönderdikleri ortamlar. Satışı bu kadar pahalı olan sosyal networkler, sonuçta petrol şirketleri veya ilaç şirketleri değil.
Sosyal networklerden bahsederken gelir bazında aslında sadece reklamlardan bahsetmekteyiz. Bazen bir film stüdyosu, yeni gösterime girecek olan filmleri için bir profil sayfası oluştururlar.
Durum böyle iken, Facebook nasıl oluyor da bu kadar pahalı olabiliyor?
Eğer gerçekten de rapor edildiği gibi Facebook yıllık reklam gelirlerinden yaklaşık olarak sadece 100 milyon dolar gelir getiriyor ise, bir yatırım uzmanının, bu firma için 2 milyar dolar değer biçilmesinde değeri yükseltmek için gerçekleştirilmiş bir spekülasyon olduğunu fark etmesi çokta zor olmaz.
Endüstrideki pek çok takipçi bu insanların ne düşünerek böylesi yüksek değerler açıkladıklarını merak ediyor.
Multiply.com’un başkanı Peter Pezaris’in bu konuda bir fikri var. Multiply, 3 milyon üye barajını henüz geçmiş olan ve durmaksızın büyüyen bir sosyal network.
Ancak Pezaris’in Internet geçmişi, yetişkinler için bir sosyal network işletmeye başlamadan çok daha öncesine dayanıyor.
1990’ların sonlarında Pezaris ve şu anda Multiply’i işletmekte olan mühendisler grubu, Commissioner.com adında bir fantezi spor sitesi işletmeye başlamışlar.
Aralık 1999’da bu mühendisler grubu sitelerini CBS Sportsline’a 46 milyon dolara satmışlar.
Pezaris internetnews.com’a yaptığı açıklamada “O zamanlar banka soyduğumuzu zannetmiştik” diyor.
Ancak şimdi farklı düşünüyor.
Pezaris “Şimdi geri dönüp o satış işlemine baktığımızda Sportsline’ın bizi ucuza kapadığını düşünüyorum,” diyor.
Multiply’nin başkanı, kırk altı milyon doların tek bir fantezi spor sitesi için çok yüksek bir meblağ gibi gözükebileceğini, ancak Pezaris ve arkadaşlarınca satılmış olan şeyin sadece site olmadığını belirtiyor.
Aslında Pezaris’e göre satılmış olan şey, daha sonra CBS’in Internet stratejisini belirleyecek olan tümleyici bir parçaydı.
Bunun önemini sonradan kavramış olan Pezaris, Commissioner.com’un CBS’e o zamanlar en azından birkaç yüz milyon dolara mal olması gerektiğini düşünüyor.
Pervaris’in mantığına göre, Facebook’un fiyatının 2 milyar dolar olarak açıklanması, şirketin başkanı Mark Zuckerberg şirketin gerçekten o kadar edeceğini düşündüğü için değildi.
Şirketin fiyatı 2 milyar dolar olarak açıklandı çünkü, Zuckberg ve girişimci kapitalistler Pervaris’in “işletme değerlendirme ve yatırım uzmanlığı sağ-duyusu” dediği bir anlayışa sahipler. Yani “en büyük medya kuruluşlarına satış yapıyorsan, sen de elindeki işletmenin sadece bir bölümünü satan büyük bir medya kuruluşu gibi davran” mantığı.
Başka bir deyişle, eğer gerçekten Facebook’un istediği fiyat 2 milyar dolar ise Zuckberg’in istediği bu fiyat, gençlerin Internet oyunlarını oynadıkları kendi ayakları üstünde durmaya çalışan küçük bir sosyal network sitesi için değil, büyük bir medya şirketinin bir divizyonu için istemiş olduğu bir fiyat.
Peki hangi mantık 9 milyon kolej gencinin takıldığı popüler bir sosyal network sitesini 2 milyar dolarlık bir dev haline dönüştürebilir?
Bu, bazılarının spekülasyon olarak da bildikleri, değerini önceden idrak etme kavramı.
Kaynak : 