Makalenin önceki bölümlerini
başlıkları altında okuyabilirsiniz.
BitTorrent’e karşı Akamai
DoubleClick gibi, Akamai de kuyruk ile değil baş ile, kenarlarla değil merkez ile iş yapmak üzerine kuruludur. Bireylerin merkezdeki yüksek-talepli sitelere erişimini kolaylaştırarak web’in kenarında bulunan bireylerin çıkarlarına hizmet ederken, kendi gelirini o merkezdeki sitelerden sağlamaktadır.
P2P hareketindeki diğer öncüler gibi BitTorrent de, Internet anti-merkezciliğine radikal bir yaklaşımda bulunuyor; Her müşteri aynı zamanda bir sağlayıcı oluyor. Dosyalar çoklu-konumlardan sunulabilecek fragmanlara ayrılmış durumda. Diğer kullanıcılara hem bant genişliği, hem de veri sağlayacak şekilde indirici networkünü transparant bir biçimde çalışır duruma getiriyor. Dosyalar daha popüler oldukça bant-genişliğini ve dosya bütününü sağlayan kullanıcı sayısı artacağından daha kolay sunulabiliyor.
Dolayısıyla BitTorrent anahtar bir Web 2.0 prensibi gösteriyor: daha fazla insan bu servisi kullandıkça servis otomatik olarak daha verimli bir hal almakta. Akamai’nin servisini geliştirmek için sunucu artırımında bulunması gerekirken, her BitTorrent kullanıcısı kendi kaynaklarını da beraberinde getirmekte. Servisin, uçları birbirine bağlayarak ve kullanıcıların kendi güçlerini bir araya getirmelerini sağlayarak akıllı bir broker rolünü oynadığı üstü kapalı bir “paylaşım mimarisi”, etik bir işbirliği oluşumu söz konusu.
2. Kollektif Bilinçten Yararlanmak
Web 1.0 döneminde doğan ve Web 2.0’ın oluşumunu sağlayan devlerin başarısının merkezinde yatmakta olan prensip bu gibi gözüküyor; Web’in gücünü kucaklayarak kolektif bilinçten yararlanmak:
Hyperlink Web’in kuruluşudur. Kullanıcılar yeni içerikler ve yeni siteler ekledikçe, içeriği keşfeden ve link veren diğer kullanıcılar sayesinde bu web’in yapısına bağlanmaktadır. Tekrarlılık ya da yoğunluk aracılığıyla giderek daha çok güçlenen kurumlarla, bağlantılar ağı tüm web kullanıcılarının kolektif etkinliğinin bir neticesi olarak organik bir büyüme içindedir.
- Internet’teki ilk büyük başarı hikayesi olan Yahoo! Bir katalog ya da bağlantılar altdizini, binlerce kişinin en iyi çalışmalarının bir yığını olarak ortaya çıkmıştı ki bu daha sonra milyonlarca ağ kullanıcısına yayıldı. Yahoo! Pek çok türde içerik oluşturma işine girişmiş olsa da, değerinin özünü ağ kullanıcılarının kolektif çalışması için bir portal olma işlevi oluşturmaktadır.
- Google’ın, kendisini hızla arama pazarının tartışmasız lideri durumuna getiren atağı PageRank daha iyi arama sonuçları sağlamak üzere sadece belgelerin niteliklerinin değil web’in bağlantı yapısını da kullanan bir model sunuyordu.
- eBay’in ürünü tüm kullanıcılarının kolektifi etkinliğidir; web’in kendisi gibi eBay de kullanıcı etkinliğine cevaben organik biçimde büyür ve şirketin rolü kullanıcı etkinliğinin içinde gerçekleşebileceği bağlama olanak vermektir. Dahası, eBay’in rekabet avantajı tamamen alıcı ve satıcıların kritik kütlesinden gelmektedir ve bu da benzer hizmetler sunan yeni her girişimciyi büyük ölçüde daha az çekici kılmaktadır.
- Amazon Barnesandnoble.com’la aynı ürünleri satmakta ve satıcılardan aynı ürün bilgilerini, kapak resimlerini ve yayın içeriğini almaktadırlar. Ancak Amazon kullanıcı angajmanını bilimselleştirdi. Daha fazla kullanıcı eleştirisi büyüklük kertesine sahipler, her sayfada fiili olarak çeşitli yolarla katılıma çağrıda bulunuyorlar – ve daha da önemlisi daha iyi arama sonuçları elde etmek için kullanıcı etkinliğinden faydalanıyorlar.
Barnesandnoble.com’da yapılan bir aramada şirketin kendi ürünleri ya da sponsor olunan ürünler çıkarken Amazon yalnızca satışlara dayalı olmayan ve Amazon kıdemlilerinin ürünler arası “akış” adını verdikleri başka faktörlere de dayanan eşzamanlı bir hesaplama olan “en popüler” ile daima başı çekiyor. Daha fazla kullanıcı katılımı büyüklük kertesi ile Amazon’un satışlarının da rakiplerini geride bırakması hiç şaşılacak bir şey değil.
Bir sonraki bölümü Web 2.0 Nedir – 6 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 