Wikipedia hakkındaki son gelişmeleri anlatan bir incelemeyi dikkatinize sunuyoruz.
1728’de, Londra’daki bir haritacı Ephraim Chambers, çapraz kaynakçayı içeren ilk ansiklopedi olan Cyclopaedia’yı yayınladı. Yaklaşık 275 yıl sonra kullanıcıların oluşturduğu, online ansiklopedi Wikipedia gönüllülük esasına dayalı yapısı ve detaylı çapraz kaynakça ve soruşturma sistemiyle beğeni topladı.
Ama Wikipedia modeli, Robert F. Kennedy’nin sırdaşı John Seigenthaler’ın Wikipedia’da yayınlanan girişinde yaptığı yanlış bilgilendirmeye öfkelenmesi konusunda, medyanın bu hikayenin üstüne atlaması ile zor birkaç hafta geçirmekte.
Wikipedia konsepti – ve “wikiler”in ya da kullanıcıların düzenlediği Web sayfaları genel fikri – bu on yılın kilit kültürel hareketlerinden birini somutlaştırdığı için dikkat çekici. Web 2.0 adıyla bu, kullanıcı kaynaklı içerik – bloglar, wikiler, podcastler – ve de Google Maps ya da Firefox gibi programlara kullanıcıların yarattığı eklentilerin İnternet’in itici gücü olması fikrine dayanıyor. İnsanların çevrimiçi içeriğe müdahil olma isteği ortamın kendisi kadar eski; şimdi yazılım gelişimleri ve geniş bandın yaygınlaşması bunu her zamankinden daha kolay kılıyor. İçerik aratma araçlarının yalnızca şirketler ve kurumlar değil tekil bireylerin elinde bulunması ile Web 2.0 daha demokratik bir İnternet ve daha doğru bir ses – ya da en azından daha geniş – anlamına gelmekte.
Wikipedia’nın kurucularından biri olan ve şimdi bu kuruluşta değil başka bir online ansiklopedi projesinde yer alan Larry Sanger “İnsanlar Web 2.0’ı düşündüğünde, akıllarına Wikipedia geliyor,” diyor.
Ama Web 2.0 konseptinin ve Wikipedia’nın kendisinin daha hâlâ yürüyecek yolları var. Kısmen Seigenthaler yalpalaması sonucunda Wikipedia son derece aleni bir yetişkinliğe geçiş süreci içine girdi. Wikipedia’nın kurucusu ve kâr amacı gütmeyen Wikimedia Vakfı’nın başkanı Jimmy Wales “Son iki haftada neredeyse hiç iş yapılamadı,” diyor.
Meselenin kalbini yeni başlangıçların çoğunun öldüresiye sahip olmak isteyecekleri bir şey oluşturuyor: ürünlerine yönelik son derece yoğun bir ilgi. 2001’de Sanger, şansları yaver giderse Wikipedia’nın 2008 itibariyle 80.000 makalesi olacağını öngörmüştü. Sitenin şu anda sadece İngilizce makale sayısıysa 850.000. Diğer 200 dünya dilini de katın, toplamda 3,7 milyona ulaşıyor.
Wikipedia radikal bir öncülle kurulmuştu: binlerce meraklı gönüllünün girdileri düzenli olarak taraması ve doğruluklarını teyit etmesi – ya da en azından uzun süre yanlış kalmamasını sağlaması. Genel kamuoyu tarafından gözden geçirilmeye ilaveten Wikipedia makaleleri yöneticiler ve “sayfa gözetmenleri” tarafından da dikkatle incelenecekti.
Zaten tam da böyle oldu. Ama Wikipedia girdilerinin giderek daha fazla artmasıyla ve herkesin siteye dahil olabilmesine yönelik kabulle birlikte istisnai vandal da ortaya çıktı – ve uzun süre tespit edilmeden kaldı.
Açıkçası, ansiklo-vandalizm güdüsü bazen bir parça mizahtan ibarettir. New York Times’ta yayınlanan bir habere göre Seigenthaler hakkında yanlış bilgi giren yazar (Robert Kennedy suikastında rol oynadığını iddia etmişti) yalnızca bazı arkadaşlarına bir şaka yapmıştı. Daha sonra, bunu yaptığı ortaya çıkarılan Brian Chase, Seigenthaler’dan özür diledi ve o da bunu kabul etti.
Yazının devamını Wikipedia Savaşı – 2 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 